|
Xã hội Ukraina đang chia rẽ về vấn đề tự do chỉ trích chính phủ trong thời chiến. 45% số người được hỏi cho rằng, việc chỉ trích nên được cho phép hoàn toàn như một công cụ để giám sát hành động của chính phủ, trong khi những người khác phản đối điều này hoặc chỉ ủng hộ việc hạn chế một phần.
Điều này được chứng minh bằng dữ liệu từ một nghiên cứu xã hội học do "Slovo i Dilo" ủy thác thực hiện từ ngày 25 đến 30 tháng 4 năm 2026, sử dụng khảo sát trực tuyến trên mẫu đại diện gồm 1.200 người dùng internet từ 18 tuổi trở lên trên khắp Ukraina, không bao gồm các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng tạm thời (sai số là 0,95% và không vượt quá 2,89%) trên nền tảng khảo sát chuyên dụng Lemur (CAWI – Phỏng vấn trực tuyến có hỗ trợ máy tính).
Theo khảo sát, 45% số người được hỏi ủng hộ việc khôi phục hoàn toàn quyền tự do chỉ trích. Họ lập luận rằng, trách nhiệm giải trình của chính phủ trước xã hội là cần thiết ngay cả trong thời chiến, vì nó cho phép giám sát hiệu quả của các quyết định quản lý và ngăn chặn những hành vi lạm dụng.
Trong khi đó, 21% số người được hỏi lại có quan điểm trái ngược. Họ cho rằng, việc chỉ trích trong tình hình hiện nay có thể làm trầm trọng thêm những mâu thuẫn nội bộ và chia rẽ xã hội, do đó là không đúng lúc hoặc có hại.
16% số người được hỏi khác ủng hộ quyền tự do chỉ trích có giới hạn — chủ yếu tập trung vào các vấn đề kinh tế và xã hội, nhưng loại trừ việc thảo luận công khai các chủ đề liên quan đến quốc phòng và an ninh quốc gia. Ngoài ra, 18% người tham gia khảo sát vẫn chưa có quyết định.
Nghiên cứu cũng cho thấy sự khác biệt đáng kể trong các câu trả lời dựa trên giới tính, tuổi tác và khu vực cư trú.
Nam giới có nhiều khả năng ủng hộ việc khôi phục hoàn toàn quyền tự do chỉ trích chính phủ hơn – 54% so với mức trung bình 45%. Trong khi đó, phụ nữ có nhiều khả năng xem chỉ trích là một yếu tố gây chia rẽ xã hội hơn (26% so với 21%) và khoảng 1,5 lần nhiều hơn khó đưa ra câu trả lời (21% so với 13% ở nam giới).
Trên các nhóm tuổi, sự ủng hộ đối với quyền tự do chỉ trích tăng lên theo tuổi của người trả lời. Mức cao nhất được ghi nhận ở nhóm từ 55 tuổi trở lên – 48%. Nhóm này cũng là nhóm kiên quyết nhất: chỉ có 9% chọn phương án "không biết". Trong khi đó, ở nhóm người trẻ tuổi từ 18-29 tuổi, mức độ ủng hộ thấp hơn – 39%, và tỷ lệ câu trả lời không chắc chắn đạt mức cao kỷ lục ở mức 28%.
Phân bố theo khu vực cho thấy nhu cầu cao nhất về việc khôi phục tự do phê phán chính trị được ghi nhận ở Kyiv – 62%, cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn quốc. Các vùng phía Nam cũng thể hiện sự ủng hộ ngày càng tăng đối với tự do chỉ trích và đồng thời, mức độ lo ngại thấp nhất về khả năng "chia rẽ xã hội" (12% so với mức trung bình 21%). Ở các vùng miền Trung, mức độ ủng hộ quan điểm này thấp hơn một chút so với mức trung bình toàn quốc.
Cần nhắc lại rằng, cũng theo nghiên cứu của "Slovo i Dilo" nói trên, hơn một nửa số người Ukraina (56,5%) muốn khôi phục án tử hình đối với tội phản quốc và tiếp tay cho các hành vi khủng bố trong thời chiến. Số người không ủng hộ sáng kiến này ít hơn đáng kể – chỉ 24,5%.
Ngoài ra cứ 5 người Ukraina thì có 1 người (20%) coi việc trốn thuế và làm việc "trong bóng tối" trong thời chiến là tương đương với việc cướp bóc. Nhìn chung, thái độ đối với nền kinh tế "ngầm" rất khác nhau: một số người được hỏi lên án nó, trong khi gần 40% lại dung túng cho nó.
BTV "NGƯỜI VIỆT KYIV" biên dịch
|