Ukraine liên tục ghi chép lại những thiệt hại mà Nga gây ra để quốc gia gây hấn cuối cùng có thể bồi thường cho từng đồng hryvnia đã chi tiêu.
Trưởng Văn phòng Tổng thống Kirill Budanov tuyên bố rằng các cơ chế quốc tế về khắc phục thiệt hại mở rộng khả năng thanh toán trong tương lai, và Nga không nên trốn tránh trách nhiệm về hậu quả của chiến tranh.
Theo Kyrylo Budanov, Ukraine tiếp tục gánh chịu toàn bộ thiệt hại do hành động xâm lược của Nga gây ra. Điều này không chỉ bao gồm nhà cửa bị phá hủy hay doanh nghiệp bị hư hại, mà còn cả những khoản chi tiêu đáng kể của nhà nước cần thiết để khắc phục hậu quả của một cuộc chiến tranh toàn diện.
Budanov nhấn mạnh rằng Nga phải trả giá cho tội ác của mình và bồi thường cho những tổn thất mà nhà nước Ukraine buộc phải gánh chịu do chiến tranh. Trên thực tế, Kyiv đang xây dựng khía cạnh tài chính cho hành động xâm lược của Nga để trong tương lai, những khoản tiền này có thể trở thành cơ sở cho các cơ chế bồi thường thích đáng.
Sổ đăng ký thiệt hại quốc tế dành cho Ukraine đóng vai trò quan trọng trong quá trình này. Theo thông tin do Budanov cung cấp, Sổ đăng ký đã bắt đầu tiếp nhận đơn đăng ký theo các hạng mục mới. Cụ thể, chúng liên quan đến chi phí nhân đạo của nhà nước để hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi cuộc xâm lược của Nga.
Một lĩnh vực riêng biệt liên quan đến chi phí rà phá bom mìn và dọn sạch vật liệu nổ chưa phát nổ trên lãnh thổ Ukraine. Do xung đột, nhiều khu vực rộng lớn trên lãnh thổ Ukraine vẫn còn bị ô nhiễm chất nổ, và việc kiểm tra, dọn dẹp chúng đòi hỏi nguồn lực tài chính, kỹ thuật và nhân lực đáng kể.
Kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu, chính quyền nhà nước và chính quyền địa phương Ukraine đã buộc phải phân bổ kinh phí để sơ tán người dân khỏi các khu vực nguy hiểm. Cần thêm nguồn lực để cung cấp nhà ở tạm thời, chăm sóc y tế khẩn cấp, phục hồi chức năng cho các nạn nhân và bồi thường cho những ngôi nhà bị phá hủy.
Như vậy, hậu quả tài chính của cuộc xâm lược của Nga vượt xa chi phí thiệt hại tài sản trực tiếp. Ukraine cũng phải gánh chịu chi phí trong việc cứu hộ người dân, di dời dân cư, xây dựng lại cơ sở hạ tầng và đối phó với những hậu quả nguy hiểm của giao tranh.
Việc rà phá bom mìn vẫn là một vấn đề riêng biệt. Quân đội Nga để lại bom mìn, vật liệu nổ chưa phát nổ và các thiết bị nổ khác gây ra mối đe dọa ngay cả sau khi các hoạt động chiến sự kết thúc. Việc dọn sạch các khu vực là một quá trình kéo dài và đòi hỏi chi phí đáng kể của chính phủ.
Đó là lý do tại sao việc mở rộng các hạng mục được chấp nhận trong Sổ đăng ký thiệt hại quốc tế là vô cùng quan trọng. Ukraine không chỉ muốn ghi nhận thiệt hại vật chất đối với cá nhân công dân và doanh nghiệp, mà còn cả chi phí mà nhà nước phải gánh chịu trực tiếp do hành động gây hấn của Nga.
Budanov nhấn mạnh rằng việc thiết lập các cơ chế quốc tế để ghi nhận thiệt hại sẽ tước bỏ cơ hội trốn tránh trách nhiệm của Nga. Đối với Kyiv, điều vô cùng quan trọng là tất cả hậu quả của chiến tranh phải có bằng chứng bằng văn bản và có thể được sử dụng trong tương lai khi xác định mức bồi thường.
Lập trường của Ukraine là gánh nặng tài chính cho việc tái thiết không nên chỉ dồn lên ngân sách Ukraine và các đối tác quốc tế. Nếu Nga là bên gây ra sự tàn phá trên diện rộng và buộc nhà nước phải chi tiền để khắc phục hậu quả chiến tranh, thì Moscow cũng phải chịu trách nhiệm về những hậu quả tài chính tương ứng.
Đây cũng là vấn đề về cách tiếp cận dài hạn đối với sự phục hồi của Ukraine. Ngay cả sau khi chiến sự kết thúc, đất nước sẽ phải chi ra nguồn lực khổng lồ để xây dựng lại các thành phố, giúp người dân trở lại cuộc sống bình thường, khôi phục cơ sở hạ tầng và dọn dẹp các vùng lãnh thổ bị tàn phá do chiến tranh.
Do đó, việc ghi nhận thiệt hại đang diễn ra song song với chiến tranh. Phía Ukraine tìm cách ngăn chặn tình huống mà nhiều năm sau khi chiến sự kết thúc, sẽ không thể xác định chính xác những tổn thất nào phát sinh từ các tội ác và hành động cụ thể của Nga.
Tuyên bố của Kyrylo Budanov thực chất đã nêu bật nguyên tắc chính trong lập trường của Ukraine: kẻ xâm lược phải chịu trách nhiệm không chỉ về chính trị hay hình sự, mà còn cả về vật chất. Ukraine đang thu thập bằng chứng và dữ liệu tài chính để chứng minh cái giá thực sự mà cuộc xâm lược của Nga gây ra.
Trong bối cảnh này, Sổ đăng ký thiệt hại quốc tế đang trở thành một công cụ quan trọng cho cơ chế bồi thường trong tương lai. Việc mở rộng danh mục cho phép ghi nhận ngày càng nhiều loại chi phí liên quan đến chiến tranh, bao gồm chi phí nhân đạo và rà phá bom mìn.
Kyrylo Budanov nhấn mạnh rằng các cơ chế được tạo ra phải tước bỏ cơ hội của Nga trong việc đơn thuần đổ lỗi hậu quả của hành động gây hấn cho Ukraine và các đối tác quốc tế của nước này. Theo ông, trách nhiệm về thiệt hại gây ra phải thuộc về bên gây ra nó.
Như vậy, Ukraine không đưa ra một yêu sách chính trị trừu tượng chống lại Nga, mà là một bản tường thuật có căn cứ về những hậu quả cụ thể của chiến tranh. Bản tường thuật này bao gồm chi phí nhân đạo của nhà nước, việc sơ tán dân cư, nhà ở tạm thời, chăm sóc y tế, bồi thường cho những ngôi nhà bị phá hủy và chi phí khổng lồ cho việc rà phá bom mìn. Kyiv đang trông cậy vào các cơ chế quốc tế để biến những bằng chứng này thành cơ sở cho việc bồi thường trong tương lai, và cuối cùng Nga sẽ phải chịu trách nhiệm tài chính cho những thiệt hại mà họ đã gây ra.