Chiến dịch của Mỹ chống lại nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro cũng ảnh hưởng đến Cuba. Kể từ đó, hòn đảo Caribe này đang phải chịu một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Và giờ đây, một cái tên quen thuộc có thể sẽ trở lại hàng đầu.

Cuba đang trải qua một trong những cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất kể từ cuộc cách mạng năm 1959. Chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela – quốc gia đồng minh của Cuba – đã khiến tình hình trong nước càng trở nên tồi tệ hơn.

Cuba từng được hưởng lợi từ nguồn dầu được trợ giá từ đất liền, hay nói cách khác là phụ thuộc vào nguồn dầu đó. Tuy nhiên, kể từ giữa tháng 12, nguồn cung này đã hoàn toàn bị gián đoạn.

Tình hình tại quốc gia Caribe theo chế độ cộng sản hiện đang rất căng thẳng. Trong bối cảnh khủng hoảng, một họ quen thuộc dường như lại trở nên quan trọng: Castro.

Chính Fidel Castro là người lãnh đạo cuộc cách mạng Cuba năm 1959 và sau đó giữ chức nguyên thủ quốc gia cũng như người đứng đầu chính phủ trong nhiều thập kỷ. Gần đây, cháu trai của em trai ông – Raúl Guillermo Rodríguez Castro – đang bắt đầu xuất hiện ở tuyến đầu chính trị.

Theo một báo cáo của CNN, hôm thứ Sáu Rodríguez Castro đã tham dự hai sự kiện công khai cùng Tổng thống Cuba Miguel Díaz‑Canel. Điều này làm dấy lên câu hỏi về vai trò mà người thừa kế của gia đình Castro có thể đóng trong một kịch bản thay đổi quyền lực mà Hoa Kỳ được cho là đang theo đuổi.

Trong những tuần gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump ám chỉ rằng sau khi bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và cuộc chiến với Iran, Cuba có thể là mục tiêu tiếp theo trong chương trình nghị sự của ông.

Trump nhiều lần tuyên bố rằng quốc đảo Caribe này đang ở bên bờ sụp đổ và rằng đã có các “cuộc đàm phán” về tương lai của nước này. Bối cảnh của tuyên bố đó có thể liên quan đến học thuyết mà Trump thường nhắc đến: Mỹ phải kiểm soát cái gọi là bán cầu Tây. Ngoài Greenland và Venezuela, Cuba cũng nằm trong khu vực này.

Vệ sĩ và người thân cận nhất

Việc Rodríguez Castro xuất hiện tại một cuộc họp nội các và một cuộc họp báo đã gây chú ý lớn. Tuần trước, truyền thông Mỹ đưa tin rằng ông đã có các cuộc trao đổi với Washington.

Theo tờ Miami Herald, các cố vấn của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã gặp Rodríguez Castro bên lề một hội nghị thượng đỉnh tại Saint Kitts và Nevis vào cuối tháng Hai.

Trước đây, Rodríguez Castro chủ yếu được biết đến với vai trò vệ sĩ và người thân cận nhất của ông nội mình – Raúl Castro, một trong những nhân vật lãnh đạo quan trọng cuối cùng còn lại từ thế hệ các du kích cách mạng.

Khả năng đối thoại với Mỹ

Quan hệ giữa Havana và Washington vốn căng thẳng kể từ cuộc cách mạng năm 1959 do Fidel Castro lãnh đạo. Hiện vẫn chưa rõ liệu tình hình này có thể thay đổi lâu dài hay không.

Tuy nhiên, Cuba đã xác nhận có các cuộc đối thoại. Tổng thống Díaz-Canel cho biết đang diễn ra một cuộc đối thoại nhằm “tìm kiếm giải pháp khả dĩ cho những bất đồng song phương giữa hai nước”. Ông cũng nói rằng các cuộc trao đổi với Washington được thúc đẩy bởi “những tác nhân quốc tế”, nhưng không nêu chi tiết.

Áp lực gia tăng trong nước

Áp lực đối với Havana không chỉ đến từ Trump mà còn từ chính trong nước. Hôm thứ Bảy, truyền thông đưa tin về các cuộc biểu tình giận dữ: người biểu tình đã phá hoại một văn phòng của Đảng Cộng sản tại Morón, Cuba, phía đông thủ đô.

Các video lan truyền trên internet cho thấy người biểu tình đột nhập vào văn phòng đảng vào ban đêm, mang hồ sơ, máy tính và đồ đạc ra đường rồi đốt cháy.

Tổng thống Díaz-Canel đã lên án các vụ bạo loạn nhưng cũng hiếm hoi thừa nhận rằng trong xã hội đang tồn tại sự bất mãn.

Ông nói:
“Có thể hiểu được sự bất mãn của người dân trước tình trạng mất điện kéo dài. Nhưng bạo lực thì không thể được hiểu hay biện minh.”

Từ cuối năm ngoái đã xảy ra nhiều lần mất điện trên toàn quốc, có khi kéo dài nhiều ngày. Hầu như mỗi ngày người dân đều phải đối mặt với các đợt mất điện ngắn.

Từ lâu Hoa Kỳ coi Mỹ Latinh là khu vực ảnh hưởng của mình. Chính sách này bắt đầu cách đây khoảng 200 năm với một học thuyết mà hiện nay Donald Trump cũng đang viện dẫn.

Kuba: Raúl Guillermo Rodríguez Castro steht in den Startlöchern