Andrij Melnyk – Đại sứ Ukraine tại Liên Hợp Quốc

NEW YORK – Trong bối cảnh chiến sự toàn cầu ngày càng phức tạp, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, Đại sứ Ukraine tại Liên Hợp Quốc Andrij Melnyk nhận định rằng Nga đang hưởng lợi từ tình hình hiện nay, đồng thời cảnh báo: Tổng thống Vladimir Putin “sẽ không còn lựa chọn nào khác” ngoài việc phải chấp nhận vai trò của châu Âu trong tiến trình hòa bình.

Chiến sự Iran làm lu mờ Ukraine

Trả lời phỏng vấn tại New York, ông Melnyk cho biết Ukraine không bị “lãng quên”, nhưng rõ ràng đang chịu tác động nặng nề từ cuộc xung đột tại Iran.

Theo ông, sự chú ý của quốc tế đã suy giảm, trong khi cạnh tranh trên thị trường vũ khí ngày càng khốc liệt khi các quốc gia Trung Đông tăng tốc tái vũ trang. Điều này khiến Ukraine phải cạnh tranh nguồn cung với các nước giàu ở vùng Vịnh.

Đáng chú ý, Nga lại là bên hưởng lợi lớn khi giá dầu và khí đốt tăng mạnh, giúp bổ sung đáng kể nguồn tài chính cho chiến tranh.

“Nếu tôi là Putin, tôi sẽ làm mọi cách để cuộc xung đột Trung Đông kéo dài,” ông Melnyk nhận định.

Nga bị cáo buộc “đổ dầu vào lửa”

Dù được xem là đồng minh của Iran, theo ông Melnyk, Nga thực chất chỉ theo đuổi lợi ích riêng. Ông dẫn chứng việc Moscow từng “bỏ rơi” các đối tác như Syria hay Venezuela.

Hiện nay, Nga không chỉ hỗ trợ mà còn có thể trực tiếp hưởng lợi từ chiến tranh khi sản xuất hàng loạt UAV Shahed cải tiến. Điều đáng chú ý là dòng vũ khí này từng do Iran cung cấp cho Nga, nhưng nay đã được Nga sản xuất ngược lại.

Ông cảnh báo đây có thể là một dạng “chiến tranh ủy nhiệm” kéo dài giữa Nga và Mỹ tại Trung Đông.

Đàm phán hòa bình rơi vào bế tắc

Các cuộc đàm phán giữa Ukraine, Nga và Mỹ thời gian qua gần như không đạt tiến triển đáng kể. Theo ông Melnyk, Nga không có dấu hiệu nhượng bộ và vẫn giữ nguyên các yêu sách cứng rắn.

Ukraine dù kỳ vọng vào vai trò trung gian của Mỹ nhưng tỏ ra thất vọng. Một số kết quả nhỏ như trao đổi tù binh đã đạt được, song mục tiêu lớn là ngừng bắn vẫn chưa thành hiện thực.

Ông cũng kêu gọi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cần gia tăng sức ép với Nga, thay vì chỉ theo đuổi chiến lược mềm mỏng.

Châu Âu sẽ phải đóng vai trò trung tâm

Trước khả năng Mỹ thay đổi lập trường, ông Melnyk cho rằng châu Âu sẽ buộc phải bước lên dẫn dắt tiến trình hòa bình.

Dù Nga hiện không muốn công nhận vai trò của EU, ông khẳng định:

“Sẽ không có hòa bình bền vững ở châu Âu nếu thiếu sự tham gia trực tiếp của EU. Putin sẽ không còn lựa chọn nào khác.”

Tuy nhiên, nội bộ EU vẫn tồn tại bất đồng, điển hình là việc Thủ tướng Hungary Viktor Orbán từng chặn gói hỗ trợ tài chính lớn cho Ukraine.

Ukraine cần thêm vũ khí, đặc biệt từ Đức

Ông Melnyk đánh giá cao vai trò của Đức nhưng cho rằng hỗ trợ hiện tại vẫn chưa đủ. Ukraine cần thêm hệ thống phòng không như Patriot và đặc biệt là tên lửa hành trình Taurus.

Ông nhấn mạnh, việc tăng cường viện trợ quân sự không chỉ giúp Ukraine phòng thủ mà còn có thể đẩy lùi lực lượng Nga và giảm nguy cơ an ninh cho toàn châu Âu.

Liên Hợp Quốc: vẫn còn vai trò dù bị Nga cản trở

Tại Liên Hợp Quốc, Nga với quyền phủ quyết khiến Hội đồng Bảo an gần như tê liệt. Tuy nhiên, ông Melnyk cho biết Ukraine vẫn tận dụng Đại hội đồng để duy trì sức ép quốc tế.

Gần đây, một nghị quyết kêu gọi ngừng bắn đã nhận được 107 phiếu ủng hộ – tăng đáng kể so với trước đó.

Cái nhìn thẳng thắn về ngoại giao

Nổi tiếng với phong cách phát ngôn thẳng thắn, ông Melnyk không rút lại những chỉ trích trước đây đối với một số chính trị gia Đức, trong đó có cựu Thủ tướng Olaf Scholz.

Ông cho rằng việc thiếu quyết đoán trong giai đoạn đầu đã khiến Ukraine bỏ lỡ cơ hội giành lại nhiều vùng lãnh thổ hơn.

Triển vọng hòa bình: mong manh nhưng vẫn được theo đuổi

Dù tình hình khó khăn, Ukraine vẫn đặt mục tiêu đạt được thỏa thuận hòa bình trong năm 2026. Tuy nhiên, ông Melnyk cảnh báo rằng ngay cả khi đạt được hòa bình, xung đột với Nga có thể sẽ kéo dài dưới dạng “đối đầu lâu dài”, tương tự mô hình của Israel.

“Cái giá con người quá lớn. Chiến tranh phải chấm dứt. Đây là thời điểm của ngoại giao,” ông nhấn mạnh.

Kết luận:
Bài phỏng vấn cho thấy góc nhìn cứng rắn của Ukraine: Nga đang tận dụng khủng hoảng toàn cầu để kéo dài chiến tranh, trong khi triển vọng hòa bình phụ thuộc ngày càng nhiều vào vai trò của châu Âu và sức ép quốc tế đối với Điện Kremlin.

Putin wird gar keine andere Wahl haben