Tác giả: Patrick Diekmann 

Chiến tranh ở Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin đang đối mặt với những vấn đề kinh tế ngày càng nghiêm trọng. Trong khi đó, quân đội Ukraine bắt đầu một giai đoạn tấn công mới nhằm vào ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga.

Hôm thứ Sáu tuần trước, máy bay không người lái của Ukraine đã ghi lại một quả cầu lửa khổng lồ trên Biển Đen. Ngay trước đó, các drone biển đã tấn công một tàu chở dầu lớn của Nga trên vùng biển quốc tế. Sau vụ nổ, con tàu để lại một vệt lửa dài – nhiên liệu bốc cháy.

Cuối tuần trước đã xảy ra hai vụ tấn công của Ukraine vào tàu chở dầu Nga ở Biển Đen. Một cảng dầu quan trọng quốc tế tại thành phố cảng Novorossiysk cũng bị tấn công và hư hại nặng. Hai con tàu bị tấn công là “Virat” và “Kairos”, treo cờ Gambia. Chúng thuộc “đội tàu bóng tối” mà Nga sử dụng để lách các lệnh trừng phạt của phương Tây kể từ khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022.

Ukraine tuyên bố nhận trách nhiệm. Cơ quan tình báo nội địa (SBU) nói rằng các drone hải quân “Sea Baby được hiện đại hóa” đã “nhắm trúng mục tiêu thành công”. Kiev nhấn mạnh rằng các tàu này không chở dầu vào thời điểm bị tấn công, nhưng giờ chúng đã không thể sử dụng nữa. Ukraine muốn tránh gây thảm hoạ môi trường, dù vẫn tồn tại rủi ro vì bên trong tàu vẫn có một lượng dầu tồn tích.

Giai đoạn mới: Ukraine đánh mạnh vào dầu mỏ Nga

Trong bối cảnh tình hình chiến sự khó khăn và bất chấp phản đối từ các nước như Kazakhstan, Kiev xem những cuộc tấn công này là gần như không thể tránh khỏi. Ukraine đang bắt đầu một giai đoạn mới trong cuộc chiến chống ngành dầu mỏ Nga.

Kinh tế Nga suy yếu, áp lực lên Putin ngày càng lớn, và Moscow buộc phải tìm biện pháp đối phó. Nhưng chưa chắc các đòn tấn công dù gây tổn thất lớn này sẽ khiến Điện Kremlin thay đổi lập trường trong đàm phán hoà bình.

Kinh tế Nga lao dốc

Dù quân đội Nga có lợi thế trên đôi chút trên chiến trường, nhưng cuộc chiến tiêu hao cũng gây ra những tổn thất nghiêm trọng cho Moscow. Ukraine vẫn gặp vấn đề nhân lực lớn hơn, nhưng Kiev kỳ vọng tăng tốc cuộc khủng hoảng kinh tế trong lòng nước Nga.

Một số chỉ số cho thấy nền kinh tế Nga thực sự đang tệ đến mức nào:

• Viện Hàn lâm Khoa học Nga cho biết 66% doanh nghiệp Nga nhận định nhu cầu thị trường “dưới mức trung bình”, tệ hơn cả thời kỳ phong tỏa COVID-19.

• Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Nga dự báo nhiều công ty sẽ sụt giảm doanh thu nghiêm trọng, 16/24 lĩnh vực kinh tế giảm sản lượng, gồm cả công nghiệp kim loại, hóa chất và sản xuất dầu mỏ.

• Ngân hàng Trung ương Nga phải tăng mạnh lãi suất để kiềm chế lạm phát – khiến 1/4 doanh nghiệp không còn khả năng trả nợ.

• Các công ty Trung Quốc, Nga, Đài Loan đang dần rút khỏi thị trường Nga vì lo sợ các biện pháp trừng phạt của Mỹ.

• Để tiếp tục tài trợ chiến tranh, Kremlin tuyên bố tăng thuế VAT vào đầu năm tới, điều này dự kiến sẽ làm nhu cầu tiêu dùng giảm sâu hơn nữa.

Putin buộc phải bán vàng dự trữ

Một chỉ số đặc biệt nghiêm trọng: Nga đang phải bán vàng dự trữ của quốc gia.

Trước khi xâm lược Ukraine, Quỹ Tài sản Quốc gia Nga sở hữu 405,7 tấn vàng.
Tính đến ngày 1/11/2025, con số này chỉ còn 173,1 tấn — tức là hơn một nửa đã bị bán đi.

Điện Kremlin không phủ nhận sự suy yếu

Putin vẫn thể hiện lập trường cứng rắn và đưa ra điều kiện hoà bình: Ukraine phải rút quân khỏi những khu vực mà Nga chưa chiếm được. Nếu Kiev không đồng ý, Nga sẽ “tự đạt được mục tiêu bằng vũ lực”.

Dù kinh tế khó khăn, Nga chưa sụp đổ ngay. Putin vẫn kiểm soát chính trị chặt chẽ trong một chế độ độc tài.

Nhưng Ukraine tiếp tục tấn công đúng “gót chân Achilles” của Nga: ngành xuất khẩu dầu.

80% dầu xuất khẩu của Nga vận chuyển bằng tàu biển. Khi hai tàu bị tấn công, cảng Novorossiysk phải dừng toàn bộ hoạt động, tàu dầu phải rời đi và đường ống bị đóng lại.

Chiến lược khiến Nga tê liệt

Ukraine hiểu rằng họ không thể đánh bại Nga trên chiến trường chỉ bằng vũ khí hiện có. Vì vậy, họ chọn tấn công đòn bẩy kinh tế quan trọng nhất của Nga: dầu mỏ.

Từ góc nhìn của Kiev, những cuộc tấn công vào tanker đã chứng minh hiệu quả. Nga có thể buộc phải thay đổi tuyến đường vận chuyển trong thời gian tới, nhưng điều này sẽ khiến chi phí tăng cao và rủi ro lớn hơn.

Jetzt muss Putin sein Gold verkaufen