Châu Âu, dù vẫn phụ thuộc rất nhiều vào Hoa Kỳ, đặc biệt là thông qua NATO, vẫn giữ được những đòn bẩy ảnh hưởng — và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhận ra điều này trong cuộc chiến mà ông phát động ở Iran, theo một bài báo của Bloomberg được đăng tải vào ngày 5 tháng 3.
Trong nhiều năm, châu Âu đã phải chịu đựng những lời phàn nàn của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng, họ là một "lục địa tự mãn đang trốn dưới chiếc ô an ninh của Mỹ", hãng tin này lưu ý. Tuy nhiên, giờ đây khi cuộc chiến chống Iran đang diễn ra, các nhà lãnh đạo châu Âu phát hiện ra rằng, họ vẫn có những gì Trump muốn: các căn cứ quân sự, không phận và vị trí chiến lược của họ.
Châu Âu, dù vẫn phụ thuộc nhiều vào Hoa Kỳ trong một số thể chế, đặc biệt là NATO, vẫn duy trì được ảnh hưởng. Hoa Kỳ thể hiện sức mạnh ở Trung Đông hiệu quả nhất khi có thể dựa vào lợi thế địa lý của các đồng minh – các trung tâm hậu cần ở Đức, căn cứ không quân ở Anh, cơ sở hải quân ở Tây Ban Nha và giấy phép bay cho phép máy bay di chuyển không bị cản trở.
Tuy nhiên, theo Bloomberg, thái độ coi thường các đồng minh trước đây của Trump đang trở thành trở ngại. Sự xói mòn lòng tin bắt đầu ngay sau khi Trump nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai: trong nhiều tháng, ông đã kích động xung đột về Greenland, đe dọa áp thuế và công khai coi thường những đóng góp của các đồng minh như Anh trong cuộc chiến ở Afghanistan. Kết quả là, Trump "cực kỳ không được lòng" ở châu Âu, việc xích lại gần Trump là rủi ro chính trị, và theo Bloomberg, những lời đe dọa của ông đang mất dần hiệu lực.
Hãng tin này dẫn chứng các tình huống gần đây liên quan đến Vương quốc Anh và Tây Ban Nha làm ví dụ. Tuần này, Trump đã chế giễu Thủ tướng Anh Keir Starmer, gọi ông "không phải là Winston Churchill", và đe dọa cắt đứt thương mại với Tây Ban Nha sau khi cả hai nước áp đặt các hạn chế đối với việc hỗ trợ các hoạt động quân sự của Mỹ ở Iran. Tuy nhiên, cả hai nhà lãnh đạo đều giữ vững lập trường của mình.
Trong khi các nước châu Âu cho đến nay vẫn từ chối tham gia vào chiến dịch Iran của Trump, châu Âu đã bị cuốn vào cuộc chiến này. Sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào một căn cứ của Anh ở Síp hôm Chủ nhật, Pháp, Vương quốc Anh và Hy Lạp đã lên tiếng bảo vệ.
Hôm thứ Năm, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho rằng những khác biệt ban đầu với các đồng minh châu Âu đã được khắc phục và quân đội Mỹ đóng tại các căn cứ ở các nước đồng minh, đặc biệt là Vương quốc Anh, sẽ đóng vai trò quan trọng hơn khi chiến dịch tiếp diễn.
Tuy nhiên, sự sẵn lòng ủng hộ Trump của châu Âu đang suy yếu. Theo các quan chức châu Âu, mô hình diễn ra như sau: Trump đạt được những nhượng bộ rồi bỏ đi. Sau đó là một cuộc khủng hoảng mới – làn sóng thuế quan, yêu cầu về Greenland, nhượng bộ Nga, và giờ là các cuộc tấn công vào Iran – mỗi cuộc khủng hoảng mới lại làm tăng thêm mức độ nghiêm trọng.
Tuy nhiên, việc châu Âu đoạn tuyệt với Trump gần như là điều không thể tưởng tượng được: lục địa này vẫn phụ thuộc rất nhiều vào Mỹ về quốc phòng, và hầu hết các nhà lãnh đạo vẫn tiếp tục tuân thủ và nhượng bộ khi có thể, Bloomberg lưu ý.
BTV "NGƯỜI VIỆT KYIV" biên dịch
|