Ukraine luôn có bản sắc văn hóa mạnh mẽ, nhưng lịch sử phát triển của đất nước này đầy rẫy những thách thức. Ngay cả trong thời kỳ Đế quốc Nga, ngôn ngữ và văn hóa Ukraine cũng liên tục chịu áp lực. Sắc lệnh Ems năm 1876 đã cấm sử dụng tiếng Ukraine trong trường học, ấn phẩm và nhà hát. Tại Liên Xô, chính sách Nga hóa đã lên một tầm cao mới: các trường học Ukraine bị đóng cửa, sách vở bị tịch thu, các nghệ sĩ và nhà văn bị KGB giám sát liên tục, và nếu từ chối tuân lệnh, họ thường bị trừng phạt hoặc lưu đày.

Hôm nay, trong chuyên  mục "Người Ukraine trở về" , chúng ta sẽ bàn về cách dân tộc Ukraine đã chiến đấu, kháng cự và giành lại bản sắc Ukraine qua nhiều thế kỷ, cũng như những điểm tương đồng lịch sử nào giữa sự xâm lược của Nga và hiện tượng hiện nay.

Ngày nay, dường như thời thế đã thay đổi, nhưng các phương thức gây sức ép của Nga lại có những điểm tương đồng đáng lo ngại. Thay vì kiểm duyệt các ấn phẩm in, giờ đây là các cuộc tấn công thông tin, tung tin giả trên mạng xã hội và tuyên truyền đại chúng. Lịch sử đang lặp lại, nhưng dưới những hình thức mới.

Chiến tranh thông tin hiện đại

Sự xâm lược của Nga đối với Ukraine từ lâu đã vượt ra ngoài phạm vi của một cuộc xung đột quân sự thông thường. Giờ đây, nó còn bao gồm cả yếu tố văn hóa và thông tin. Ngôn ngữ, truyền thống và các sáng kiến ​​giáo dục của Ukraine đang trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công có hệ thống.

Hàng ngày trên mạng xã hội và các phương tiện truyền thông, người ta có thể thấy những thông tin giả mạo về cái gọi là "lệnh cấm ngôn ngữ", nhằm bôi nhọ các biểu tượng và thể chế văn hóa Ukraine. Các kênh truyền thông Nga lan truyền những thông tin sai lệch: "Ukraine đã đánh mất bản sắc lịch sử", "các trường học không dạy tiếng Nga", "di sản văn hóa đang bị phá hủy". Những cuộc tấn công thông tin như vậy tạo ra bầu không khí nghi ngờ và chia rẽ trong xã hội.

Khủng bố ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng

Tại các vùng lãnh thổ bị Nga chiếm đóng, áp lực này trở nên hiện thực và mang tính bạo lực. Cư dân ủng hộ Ukraine bị đàn áp nếu thể hiện bất kỳ lòng trung thành nào với đất nước của họ:

• Nhiều người bị bỏ tù vì những bài đăng, tờ rơi ủng hộ Ukraine và vì sử dụng tiếng Ukraina.
• Những ai từ chối tuân lệnh quân chiếm đóng sẽ bị bắt cóc và giam giữ, hay nói cách khác là bị "thanh trừng".

Các dự án văn hóa và giáo dục của Ukraine bị cấm, sách bị tịch thu và tiêu hủy, chương trình giảng dạy, bảo tàng và thư viện trường học đang bị "tái sử dụng" cho mục đích tuyên truyền của Nga.

Một chiến dịch "tái giáo dục" toàn diện đang diễn ra: lịch sử Nga đang bị áp đặt lên trẻ em, các sự kiện của Thế chiến II và các sự kiện hiện đại của cuộc chiến chống Ukraine đang bị xuyên tạc.

Điều này gợi nhớ đến những phương pháp cũ của đế chế và Liên Xô: kiểm soát, sợ hãi và cưỡng chế. Chỉ khác là giờ đây nó đang diễn ra trong bối cảnh một cuộc chiến tranh thông tin quy mô lớn, nơi những kẻ chiếm đóng đang trắng trợn áp đặt luật lệ của chúng lên lãnh thổ Ukraine.

Kháng cự dân sự

Bất chấp khủng bố và nỗi sợ hãi thường trực, người dân Ukraine ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng không khuất phục. Họ kháng cự bằng chính rủi ro của mình – thường là âm thầm, nhưng hiệu quả.

Một số người giấu cờ và biểu tượng Ukraine để rồi giương cao chúng vào ngày giải phóng. Có những người liều mạng truyền đạt tọa độ các vật thể hoặc sự di chuyển của lực lượng địch cho quân đội ta. Các hoạt động phá hoại của thường dân cũng diễn ra: phá hủy thiết bị, làm gián đoạn hậu cần, v.v. Mạng xã hội trở thành nền tảng cho "sự kháng cự thầm lặng": những bức ảnh ẩn danh với biểu tượng Ukraine trên nền các thành phố bị chiếm đóng truyền cảm hứng cho những người khác và ghi lại thực tế về sự tồn tại của bản sắc Ukraine ở nơi mà kẻ chiếm đóng đang cố gắng xóa bỏ.

Những hành động này, dù nguy hiểm, cho thấy rằng ngay cả trong vòng kìm kẹp của hệ thống chiếm đóng, văn hóa, ngôn ngữ và tinh thần Ukraine vẫn còn sống mãi.

Những điểm tương đồng với quá khứ

Các phương thức gây hấn hiện nay phản ánh những thực tiễn của quá khứ.

Việc tịch thu sách vở và hạn chế giáo dục hiện đang được tiếp nối bằng việc chặn các nền tảng trực tuyến của Ukraine và các cuộc tấn công mạng vào các trang web của các sáng kiến ​​giáo dục.

Việc học tiếng Nga bắt buộc – ngày nay đó là các chiến dịch thông tin sai lệch về chương trình học và các dự án ngôn ngữ ở trường học.

Việc đàn áp các nghệ sĩ và nhân vật văn hóa – ngày nay là các cuộc tấn công mạng, các chiến dịch thù hận, các bài báo được đặt hàng trên truyền thông và các nỗ lực nhằm làm mất uy tín của các nhà văn, nhạc sĩ và diễn viên Ukraine.

Và nếu trước đây điều này được thực hiện thông qua sức mạnh của đế chế, thì giờ đây nó được thực hiện thông qua không gian thông tin và mối đe dọa vật lý trực tiếp tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng, nơi mọi biểu hiện của bản sắc Ukraine đều trở thành mối nguy hiểm đến tính mạng.

Sự kiên cường của người Ukraine

Bất chấp áp lực, người Ukraine đang tuyệt vọng đấu tranh cho bản sắc của mình. Các cuộc biểu tình văn hóa tự phát, các nền tảng trực tuyến để học tiếng Ukraine, sự hồi sinh của các truyền thống dân gian và các ngày lễ đều là những biểu hiện thực tế của sự phản kháng.

Ví dụ, các khóa học tiếng Ukraina trực tuyến dành cho trẻ em và người lớn, vốn trở nên vô cùng phổ biến trong thời chiến, các cuộc thi âm nhạc kéo dài nhiều năm và các dự án nghệ thuật nhằm hỗ trợ văn hóa Ukraina, các nền tảng và sáng kiến ​​bảo vệ nội dung Ukraina trên truyền thông và mạng xã hội.

Mỗi dự án như vậy không chỉ là biểu hiện của tình yêu đối với văn hóa quê hương mà còn là công cụ bảo vệ an ninh quốc gia. Bởi vì văn hóa và ngôn ngữ định hình một quốc gia không kém gì quân đội.

Phần kết luận

Ngôn ngữ, truyền thống và văn hóa Ukraina đã vượt qua hàng thế kỷ xâm lược, và ngày nay chúng vẫn tồn tại nhờ mỗi chúng ta. Cuộc chiến thông tin hiện đại và sự đàn áp thực tế ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng không chỉ là vấn đề ngôn từ, mà còn là vấn đề sống còn của bản sắc dân tộc.

Những thường dân, bất chấp nguy hiểm và rủi ro, giấu cờ, truyền tọa độ, thực hiện hành vi phá hoại, hoặc chia sẻ biểu tượng Ukraine một cách ẩn danh, là những anh hùng thực sự. Sự kháng cự của họ là bằng chứng cho thấy văn hóa và tinh thần dân tộc Ukraine không thể bị khuất phục.

Văn hóa và ngôn ngữ là những vũ khí không cần đạn dược của chúng ta. Và, bất chấp mọi thứ, Ukraine vẫn ngẩng cao lá chắn của mình.

https://today.ua/487820-suchasni-paraleli-yak-rosiyani-stolittyami-znishuyut-ukrayinsku-identichnist-i-chomu-yim-ce-ne-vdayetsya/