Bài viết của Martin Gätke (mg)

Giá dầu tăng cao? Có. Ít vũ khí Mỹ hơn cho Kyiv? Có. Washington bị phân tâm khỏi cuộc chiến ở Ukraine? Có. Châu Âu lo ngại về chi phí năng lượng tăng mạnh? Có. Căng thẳng trong nội bộ phương Tây? Có.

Putin có thể vui mừng – nhờ Donald Trump, người cùng với Israel tiến hành chiến tranh. Theo nhiều chuyên gia, Nga đang là bên hưởng lợi từ sự leo thang ở Trung Đông.

“Cuộc chiến khiến Trump sao nhãng Ukraine”

Gần ba tuần sau khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc không kích dữ dội, chính quyền ở Tehran – đồng minh thân cận nhất của Nga tại Trung Đông – đang chịu áp lực, và Moskva phần lớn phải đứng ngoài quan sát một cách bất lực.

Tổng thống Mỹ từng hy vọng chế độ này sẽ nhanh chóng đầu hàng – nhưng đó là một sai lầm. Thay vào đó, chính Trump lại ngày càng rơi vào thế khó. Cuộc chiến này cũng gây ra hệ quả đối với châu Âu. Và trước tình hình phức tạp đó, Điện Kremlin có lý do để hài lòng.

“Tôi nghĩ điều này sẽ làm tình hình an ninh và kinh tế ở châu Âu trở nên phức tạp hơn. Nó khiến Trump sao nhãng Ukraine, và tất cả những điều đó sẽ mang lại cho Moskva thêm nhiều dư địa hành động,” chuyên gia Sam Greene, giáo sư về chính trị Nga tại King’s College London, nhận định.

Theo ông, các chính trị gia châu Âu có thể bắt đầu xem xét lại mức độ sẵn sàng hỗ trợ Ukraine cũng như lập trường đối với Nga. “Chính những điều như vậy đang giúp Putin đạt được lợi ích.”

Giá năng lượng cao: “phao cứu sinh” cho Putin?

Giá dầu tăng mạnh đóng vai trò then chốt. Chính xuất khẩu dầu và khí đốt là nguồn tài chính cho cuộc chiến của Nga ở Ukraine. Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt của phương Tây đã làm giảm nguồn thu này.

Cuộc chiến Iran đã đẩy giá dầu tăng vọt, mang lại thêm nguồn thu cho Moskva. Đây là một diễn biến thuận lợi đối với Putin, trong bối cảnh kinh tế Nga gần đây suy yếu và có nguy cơ rơi vào suy thoái.

Katja Bego, chuyên gia nghiên cứu tại Chatham House, cho rằng giá năng lượng cao có thể trở thành “phao cứu sinh” cho Putin – không chỉ đối với kinh tế Nga mà còn có thể khiến một số nước châu Âu cân nhắc lại lập trường với Ukraine vì áp lực quá lớn.

Một kịch bản lý tưởng đối với Moskva là một cuộc xung đột ở Trung Đông có mức độ vừa phải, kéo dài đủ lâu để giữ giá dầu cao nhưng không gây tổn hại nghiêm trọng đến kinh tế toàn cầu.

“Châu Âu là chiến trường cuối cùng nhưng quan trọng nhất”

Theo cựu tướng Anh Richard Shirreff, Putin là người hưởng lợi khi “lấp đầy ngân khố bằng tiền dầu mỏ” trong khi sự hỗ trợ cho Ukraine bị cắt giảm. Ông kêu gọi châu Âu và Canada phải “tăng gấp đôi” hỗ trợ cho Ukraine.

Sau Iran, Nga tiếp tục mất thêm một đồng minh (sau Syria và Venezuela), nhưng điều đó cũng đồng nghĩa Moskva có thể tập trung toàn lực vào châu Âu và Ukraine – “chiến trường cuối cùng nhưng cũng quan trọng nhất”, theo chuyên gia quân sự Carlo Masala.

Một yếu tố quan trọng giúp Ukraine chống lại quân đội Nga đông hơn là các hệ thống vũ khí phương Tây. Tuy nhiên, tại Trung Đông, Mỹ đã tiêu hao nhanh chóng lượng lớn tên lửa phòng không (interceptor) – tương đương cả sản lượng một năm – và không thể sản xuất bù lại nhanh chóng.

Điều đó đồng nghĩa Ukraine sẽ thiếu hụt các hệ thống này, vì gần như không thể mua từ nơi khác ngoài Mỹ.

Việc cung cấp vũ khí cho Ukraine đang chậm lại. “Khi đó sẽ càng khó bảo vệ các thành phố như Kyiv trước các cuộc tấn công của Nga,” chuyên gia nhận định. “Cuộc chiến hiện nay có thể mang lại hậu quả tiêu cực cho Ukraine và cả chúng ta – người châu Âu.”

Tổng thống Ukraine Wolodymyr Selenskyj cũng chia sẻ quan điểm tương tự trong một cuộc phỏng vấn với BBC:

“Đối với Putin, một cuộc chiến kéo dài ở Iran là một lợi thế,” ông nói. “Ngoài giá năng lượng, điều đó còn làm cạn kiệt nguồn dự trữ của Mỹ và năng lực sản xuất hệ thống phòng không. Chúng ta đang chứng kiến tình trạng thiếu hụt nguồn lực.”

Ngoài ra, các cuộc đàm phán hòa bình hiện cũng đã rơi vào bế tắc.

„Das ist für ihn ein Gewinn“: Putin reibt sich jetzt im Kreml freudig die Hände