Trang chủ Liên hệ       Thứ hai, Ngày 18/01/2021
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Nhịp cầu Nhân ái
Du lịch và khám phá
Khoa học & Môi Trường
Việt Nam Đất Nước Con Người
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Sức khỏe & Đời sống
Trang Thể Thao
Tin tức Nghệ Tĩnh
Truyền thống Nghệ Tĩnh
  -  Đất và người Xứ Nghệ
  -  Dân ca Nghệ Tĩnh
Người Việt Trên Thế Giới
Tin Cộng Đồng
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Góc Cười
Thư Viện
Văn Nghệ
Văn hóa - Xã hội
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Truyền thống Nghệ Tĩnh >
  Thời kỳ độc lập tự chủ với danh xưng Nghệ An Thời kỳ độc lập tự chủ với danh xưng Nghệ An , Người xứ Nghệ Kiev
 

 (Baonghean.vn). Đây là thi k các triđại Ngô, Đinh, Tin Lê, Lý... lên ngôi cm quyn xây dng đất nước. Tuy nhiên, do thi Ngô, Đinh không có nhng hođộng ni bt trên đất Ngh An nên chúng tôi chđề cp ti nhng di tích thi Tin Lê, Lý và Trn, H.


Thi Tin Lê (980 - 1009)


Lê Hoàn lên ngôi vua, đặt niên hiu là Thiên Phúc. Di tích tiêu biếu ca thi k này và nay vn còn hin hđó là Kênh Nhà Lê. Sách "Đại Vit s ký toàn thư" viết: "Quý Mùi (Thiên Phúc) năm th 4 (983). Khi vua đđánh Chiêm Thành, qua núi Đồng C đến sông Bà Hòa, đường núi him tr khó đi, người nga mt mi, đường bin thì sóng to, bèn sai ngườđào kênh. Đếnđây làm xong, thuyn bè đi lđềđược thun tin".


Như vy, mđích xây dng h thng kênh đào nhà Lê là ni thông các con sông t nhiên thành mt h thng giao thông đường thy thông sut.  NghAn, các con kênh đào này, t Qunh Lưu phía Bđến sông Lam  phía Nam, h thng sông ngòi đã được ni lin thành tuyến. Theo mng lưới này, thuyn bè có th t các bến cng như: Ca Cn, Ca Quèn, Ca Thơi, Ca Vn, Ca Lò, Ca Hi... đến tt c các vùng đồng bng Din - Yên - Qunh và Nam - Hưng - Nghi giao thương buôn bán, li có th đi thông ra Thanh Hóa, đến Kinh đô Hoa Lư, ra Bc hay t đó xuôi thuyn vào tĐèo Ngang. T Thi Nhà Lê cho đến các triđại kế tiếp, h thng đường thy này được s dng liên tđể vn binh, chuyn lương trong các cuc vin chinh bìnhđịnh phía Nam, dp ngoi xâm phương Bc góp phn xây dng giang san ngày càng hưng thnh. Trong quá trình tn ti, Kênh Nhà Lê đã tr thành conđường huyết mch v thy li, giao thông trong thi bình cũng như thi chiến.Đặc bit trong cuc kháng chiến chng M, Kênh Nhà Lê là tuyếđường thy huyết mch chi vin cho chiến trường min Nam. 

 


                                         Di tích Kênh Nhà Lê.


Vi chiu dài trên 500 km, Kênh đào Nhà Lê được no vét bđầu t huyn Yên Mô, Ninh Bình xuyên qua Thanh Hoá, Ngh An đến huyn Cm Xuyên, Hà Tĩnh. Sau ngày thng nht, Kênh Nhà Lê li tr thành đường thu vn chuyn hàng hoá và giao thương qua li ca nhân dân gia huyn này vi huyn khác.

Thi Lý (1010 - 1225) và danh xưng Ngh An 1030


Tiếp sau thi Tin Lê là thi nhà Lý. Lúc này Lý Công Un lên ngôi vua, đặt niên hiu là Thun Thiên, dđô t Hoa Lư v Đại La, đổi tên là Thăng Long. Năm 1024 nhà Lý lp trĐịnh Phiên  biên gii Châu Hoan (thuc K Anh ngày nay) và cho qun giáp Lý Thai Giai làm ch tri. Năm Thiên Thành th 3 (1030) đổi Hoan Châu là Ngh An, tên Ngh An có t đó. Năm Thông Thy th 3 (1036) đặt hành dinh  châu Ngh An, Càn Phù HĐạo năm th 3 (1041) c Uy Minh Vương Lý Nht Quang vào làm Tri châu  Ngh An.


Uy Minh Vương Lý Nht Quang qua đời ngày 17/8 năĐinh Du (1057) trong nim thương tiếc vô hn ca nhân dân x Ngh, nhân dân c nước. Đểtưởng nh công lao v danh tướng, lương thn kit xut, nhân dân xã BchĐường và nhân dân c nướđã lp nhiđền th ông. Hin nay trên đất NghAn có khong 50 làng lđền th Lý Nht Quang làm thành hoàng làng, nhưng đền chính và là đền ln nh núi Qu - châu l Ngh An thđó (nay thuđịa phn 3 xã Bi Sơn, Lam Sơn và Ngc Sơn huyĐô Lương). 

Đề
n Qu Sơđược xếp hàng th hai trong bn ngôi đền ni tiếng ca xTrung K (nht Cn, nhì Qu). Phía trướđền là con sông Lam un lượn mm mi, thuyn bè đi li ngược xuôi, bên kia sông là bãi dâu ngút ngàn xanh tt. Phía sau đền là ngn Qu Sơn ging như mt mâm qu nhô lên gia rung đồng và làng mc yên vui. Nguyên xưa, đềđược xây dng dưới chân núi Qu gm các công trình ln: Tam quan, nhà canh, lu ca vũ, nhà Tvu... Toàn b sân và đường đi trong đềđềđược lát gch Bát Tràng. Đường t cng đền xung sông Lam được kè đá và lát gch Bát Tràng xung tn mép nước gi là bếđền. Dđường phía ngoài đền và bếđền là rng thông cao vút và nhng cây c th xòe tán to bóng râm mát cho đền. Tn ti gn 1.000 năm, đền Qu Sơđược trùng tu nhiu ln. Sau mi ln trùng tu ngôiđền thêm uy nghi và thâm nghiêm.

 



L hĐền Qu Sơn tưởng nhớ công ơn Uy Minh Vương Lý Nht Quang.


Để đáp ng nhu cu tâm linh ca nhân dân, ngoài vic thường xuyên đón nhân dân và du khách thp phương đến thăm viếng,  đền Qu Sơn hàng năm có hai k l chính: L gi Đức Thánh Qu (t chc vào 17/12 âm lch) gi là ngày Chđền. L t ơn Bà Bt hay còn gi là L hi mng Xuân - đây là lhi t chc vi quy mô ln, là dđể nhân dân xã Bch Đường thay mt nhân dân x Ngh bày t tm lòng tri ân đối vi v anh hùng thi dng nước, vthành hoàng ca c x. Trong l hi còn có các trò chơi dân gian truyn thng như đánh đu, c người, bơi chi... các hođộng văn ngh như hát chu văn, ca trù, din xướng, hát chèo vi các tích chuyn dân gian, sinh hot, lao động sn xut. L hi din ra trong hai ngày 21 và 22 tháng Giêng âm lch. 

Di tích thi nhà Trn


Năm 1226, Trn Cnh lên ngôi vua, ly niên hiu là Kiến Trung, m đầu vương triu nhà Trn. Năm 1242, nhà Trn chia c nước thành 12 l, Ngh An là 1 l. Năm 1256 li gi Ngh An là tri.


Nhà Trn vang di vi 3 ln chiến thng quân Nguyên Mông - k xâm lược mnh nht thế gii lúc by gi. Trong 3 ln chiến thng đó, nhiu lương thc, tin bc ca nhân dân Ngh An đã được huy động, nhiu trai tráng Ngh Anđã tham gia binh lính. Ni lên trong s trai tráng đó là Hoàng Tá Thn, người làng Vn Phn, nay là xã Din Vn (Din Châu). 

Ông là người ch huy đánh thng quân Nguyên Mông trên sông Bch Đằng.Được Vua Trn Nhân Tông ban phúc thn, sau khi ông mt triđình sai địa phương lđền th, tng ông là "Sát Hi Chàng LĐại tướng quân, Thiên bng nguyên soái chi thn". Ghi nh công lao ca ông, c nước nói chung, Yên Thành nói riêng và nhiu làng xã suy tôn Hoàng Tá Thn là Thành Hoàng ca làng và lđền th phng. Ngh An có 3 ngôi đền th ông được Nhà nước công nhn di tích lch s văn hóa (Vn Phn, Vn Tràng, ĐềĐức Hoàng). Các làng  ven bin,  ca sông lch có đền th ngài Hoàng Tá Thn. Không ch Ngh An quê hương ông, mà nhân dân ven bin các tnh như Thanh Hoá, Ninh Bình, Nam Định, Hi Phòng, Qung Ninh, Hà Tĩnh...đều lđền th ông. 


Hàng năđến ngày 28/1 đến 2/2 âm lch, UBND huyn Yên Thành cùng xã Phúc Thành t chc trng th L hĐềĐức Hoàng. Và đến ngày 16/6 âm lch hàng năm, con cháu h Hoàng khp nơi trong tnh hi t v làng Vn Tràng xã Long Thành để d đại l gi t, nơi mà trướđây con thy t Hoàng Tá Thn v chiêu dân khai đất lđin trang. Làng k Gám xưa có đình ChGám văn cúng tế ngài Hoàng Sát Hi vào l k phúc, ngày 15 tháng 2 âm lch hàng năm...


Thi này, còn có di tích lch s văn hóa đền Cn (tc ca Cn, xã Qunh Phương, Qunh Lưu) - mt trong nhng ngôi đền c linh thiêng có tiếng bc nht x Ngh "nht Cn, nhì Qu, tam Bch Mã, t Chiêu Trưng". Đền Cn gm có đền trong và đền ngoài. Đền trong được lp nên để th T V Thánh Nương là Dương Thái Hu, Hoàng hu và hai công chúa nhà Nam Tng. Đền ta lc trên Gò Dic, bên b sông Mai, nhìn v hướng Đông Bc. Đền Cn xây dng t thi Trn, được vua Trn Anh Tông trên đường đđánh gic phương Nam đến thp hương. 

Do T V Thánh Nương hin linh phù tr đánh thng gic nên nhà vua đã ban cp tin bc xây dng đền b thế, uy nghiêm, tr thành trung tâm tín ngưỡng ca cư dân vùng bin. L hđền Cn trướđây t chc t 15 tháng Chpđến hết tháng Giêng âm lch hàng năm. Nay, l hĐền Cđược t chc trong hai ngày 20 - 21/01 (Âm lch) hàng năm. Nét độđáo ca l hi là tc "Chy ói" mang đậm văn hóa vùng bin cùng nhiu trò chơi dân gian, văn ngh, th thao nhm lưu gi nhng giá tr văn hóa vt th và phi vt th ca mt vùng sông nước. T bếđền Trong du khách xung thuyn theo sông tiến ra Ca Tráp, men theo b bin cũng đếđượđền Ngoài hoc lên đò dc xuôi Mai Giang 8 km là ti Quyn Môn - mt ca bin không kém phn hp dn; hay ngược lên phía Tây 5 km thăđền Qu Sơn nơi th Uy Minh Vương Lý Nht Quang.


Mt di tích tiêu biu n thi Trđó là bia Ma Nhai. Theo s sách thì năm 1335,  phía Tây Nam Ngh An luôn luôn b bn nghch đảng bên ngoài quy phá, cướđất. Triđình c Nguyn Trung Ngn - mt t tướng văn, võ song toàn có tài thao lược vào làm Đốc ph sđể lo toan vic dp lon. Vi chiến công này, Thượng hoàng Trn Minh Tông xung chiếu lui quân, ri sai Nguyn Trung Ngn ghi li chiến công rng r trên vòm núi đá gi là: "Ma Nhai k công văn", lúc by gi là vào tháng 12 nhun niên hiu Khai Hu năm th bt Hi 1335. Như vy, bia Ma Nhai là bài văn ghi li chiến công rng r ca quan, quân Nhà Trn trong vic gi gìn b cõi, thu li non sông b mt, th hiđược thanh thế ca nướĐại Vit trong s nghip cng c và bo vnđộc lp ca dân tc. 


Nhng di tích nhà H 

H Quý Ly lên ngôi, đổi tên nước là Đại Ngu, ban hành nhiu chính sách tiến bĐối vi x Ngh, H Quý Ly đổi ph Din Châu thành ph Linh Nguyên. Ông mun xây dng Ngh An thành hu phương chiến lược: cho no vét kênh Son, kênh Dâu, kênh St, kênh Đa Cái, lp phòng tuyến sông Cm, xây dng cng Ca Lò...  Nam Đàn, H Quý Ly điđộng quân dân dng thành H Vương trên núi Đại Hu. Thành xây bng đá, mi b dài độ 200m trên lưng chng núi. Đứng trên thành có th bao quát được c phía Bc, phía Nam Đại Hu. Nm trong toàn b h thng chiến tuyến sông Lam, thành nhà H thc s là mt công trình to ln lúc by gi


Theo s sách thì Chùa Đại Tu trên núi Đại Hu được H Vương Quý Ly xây ct lđể th Pht Bà Đại Tu, bi Pht Bà đã giúp H Vương xây thành Đại Hu làm căn c chng gic Minh. Theo tài liu Pht hc ca Giáo hi Pht giáo Vit Nam, đây là nơi duy nht trên đất nước ta có ngôi chùa th Pht BàĐại Tu. Chuyn k rng, ngày y H Vương cho xây tường thành trên dãy núi Đại Hu. Vic xây dng gp rt nhiu khó khăn. Dân phu vt v nhiu mà không xây được thành. Mđêm, H Vương mơ thy Pht Bà Đại Tu ch vcho cách xây thành. T đó vic xây thành đắp lu tr nên thun li. Biếơn Pht Bà, H Vương giao cho con gái là công chúa Thái Dương  li chùa chăm lo hương khói phng th, cu quc thái dân an. 


Do quá trình phong hóa ca thi gian, thăng trm ca lch s, chùa Đại Tugi đây ch là mt mái nhà tranh. Mc dù vy, nhân dân và du khách thp phương vn thường xuyên lên chùa chiêm bái, dâng hương vào ngày l. UBND tnh Ngh An đã có quyếđịnh phc dng li chùa và đã chính thc khi công xây dng vào ngày 16/4/2011. Ngoài vic khi công xây dng tòa tháp 9 tng, còn xây dng chùa Thượng, chùa Đồng, giếng, b nước và các công trình khác để phc v các hođộng ca chùa. 


 Các di tích thi Tin Lê, Lý và Trn, H hu như còn nguyên vn và được bo tn, phát huy tác dng. Tiêu biu như di tích đền Qu Sơn, đền Cn,đền H Tông Thc... Trong nhng năm gđây, ngành Du lch tnh nhà đã khai thác các di tích gn vi l hi thành nhng tour du lch không ch hp dn khách nđịa mà còn thu hút c khách quc tế. Tuy nhiên, hin nay, các di tích như bia Ma Nhai (Con Cuông), Kênh Nhà Lê đang xung cp trm trng. Rt cn s vào cuc ca các ngành hu quan.


 

Thanh Thủy


  Các Tin khác
  + Gìn giữ truyền thống các dòng họ xứ Nghệ (17/01/2021)
  + Hoa anh đào bung nở say đắm lòng người nơi miền biên cương xứ Nghệ (16/01/2021)
  + Người nối lòng dân với biên cương, hải đảo bằng thơ (15/01/2021)
  + Dấu chân Đội Cung trên đất Rạng - Lường (13/01/2021)
  + Du khách đổ về Mường Lống trải nghiệm cảnh sắc mùa đông rét buốt (12/01/2021)
  + Quyến rũ hoa anh đào nơi vùng biên Nghệ An (11/01/2021)
  + Ngỡ ngàng bãi bàng cổ thụ biển Quỳnh (09/01/2021)
  + Thứ sáu 08/01/21 Rực vàng sắc hoa “mặt trời” tại Nghệ An (08/01/2021)
  + Năm mới trên tiền đồn Nậm Cắn (07/01/2021)
  + Chiêm ngưỡng hệ thống tượng quý ở di tích Quốc gia đặc biệt Đình Hoành Sơn (05/01/2021)
  + Vẻ đẹp nao lòng mùa lá đỏ của cây bàng cổ gần 250 tuổi (01/01/2021)
  + "Chúng ta êm ấm, không thể để các đồng đội mưa lạnh, thiếu thốn!" (22/12/2020)
  + Đình Hoành Sơn - công trình kiến trúc lịch sử độc đáo (09/12/2020)
  + Nghệ An, quyến rũ những điểm đến mùa Đông - Xuân (07/12/2020)
  + Bản ghi nhận công lao bằng gấm cổ dài 4,5 mét về Tướng quân Nguyễn Trọng Thưởng (20/11/2020)
  + Trường THCS Nghi Đức (TP Vinh) đón Bằng công nhận đạt chuẩn Quốc gia (18/11/2020)
  + Thủ khoa môn Hóa cấp tỉnh với ước mơ trở thành bác sĩ (12/11/2020)
  + Nghệ An - Hành trình gần một thế kỷ dưới sự lãnh đạo của Đảng (26/10/2020)
  + Phát huy truyền thống đất học (17/10/2020)
  + Nam thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự, vượt khó, thi đỗ Học viện Biên phòng (15/10/2020)
Playlist

GIỚI THIỆU
 

Kính thưa quý độc giả 

Website nguoixunghekiev.vn

hoạt động chính thức từ tháng

10/2012. và  phi lợi nhuận.

Trang tin đăng tải tin tức 

của cộng đồng người Việt tại Kiev

và toàn Ucraina, đồng thời lấy tin 

từ các trang báo mạng khác trên

nguyên tắc trích dẫn nguyên bản 

đường nguồn chính. Là những

người làm báo không chuyên nên

chắc chắn sẽ gặp sai sót không

mong muốn, chúng tôi sẽ tiếp thu 

chân thành những góp ý xây dựng 

của quý độc giả để cho trang tin 

ngày càng hoàn thiện hơn, xin gửi

về mục liên hệ trên mặt báo hoặc

Email: hosytruc@gmail.com

ĐT: 093-712-24-57

093-973-97-39

Xin trân trọng cảm ơn.

Biên tập: Hồ Sỹ Trúc

 

 

 
 
 

 

 


QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 2
Total: 35674482

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July