Trang chủ Liên hệ       Chủ nhật, Ngày 04/12/2022
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
Trang Thể Thao
Sức khỏe & Đời sống
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Việt Nam Đất Nước Con Người
Khoa học & Môi Trường
Chuyện lạ đó đây
Nhịp cầu Nhân ái
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Tin tức Nghệ Tĩnh
Truyền thống Nghệ Tĩnh
  -  Đất và người Xứ Nghệ
  -  Dân ca Nghệ Tĩnh
Tâm sự cuộc sống
Văn hóa - Xã hội
Văn Nghệ
Thư Viện
Góc Cười
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Tin Cộng Đồng
Người Việt Trên Thế Giới
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Truyền thống Nghệ Tĩnh > Đất và người Xứ Nghệ >
  Chuyện cụ Phan Bội Châu về thăm quê dịp Tết Bính Dần 1926 Chuyện cụ Phan Bội Châu về thăm quê dịp Tết Bính Dần 1926 , Người xứ Nghệ Kiev
 
(Baonghean.vn) - Tháng 7/1925, cụ Phan Bội Châu bị bắt ở Thượng Hải (Trung Quốc). Ngày 23/11/1925, cụ bị tòa án của thực dân Pháp ở Hà Nội xử khổ sai chung thân, nhưng ngay sau đó cụ được Toàn quyền Đông Dương Varenne ân xá. Ngày 25/11/1925, cụ rời Hà Nội về Huế. Trên đường cụ đã dừng lại ở Vinh để thăm hai người con trai, rồi lại tiếp tục hành trình.

Hơn hai tháng sau, ngày 6/2/1926 (tức ngày 24 tháng Chạp) cụ Phan Bội Châu lên đường về thăm quê, sau hơn 20 năm bôn tẩu đấu tranh. Theo tường thuật của báo chí đương thời, trong chuyến về quê này, cụ dành rất ít thời gian cho gia đình, mà chủ yếu là các hoạt động xã hội.  

Ngày đó, từ Huế, cụ Phan bắt đầu lên đường bằng xe hơi. Cùng đi với cụ có ông nghè Ngô Đức Kế, cử nhân Nguyễn Đình Ngân và một cậu học trò Huế. Khi xe qua phà ngang sông Gianh, có một thương gia gặp cụ. Vị thương gia này tỏ ra hết sức mến mộ cụ và tặng cụ 20 đồng: “Tôi dâng cụ để sau này cụ có in quyển sách gì mà có ích quốc lợi dân thì cụ nên dùng số tiền mọn nầy để chi phí, gọi là cái lòng thảo của một người Việt Nam thương nước Việt Nam”. Cụ Phan đã vui vẻ nhận tiền.

Chân dung cụ Phan Bội Châu. Ảnh: Tư liệu

Năm giờ rưỡi chiều, xe đến Hà Tĩnh. Nghe tin cụ Phan về, các nhà tri thức liền kéo đến mời cụ và ông nghè Ngô ra dự tiệc tại khách sạn. Hôm sau, ngày 7/2 cụ Phan vào thăm bác sĩ Hà Huy Sằn. Tại đây, các nhà tân cựu học tới yết kiến cụ rất đông. Cụ nói chuyện với họ về tinh thần ái quốc của dân tộc Việt Nam...

Ở Vinh, chủ trì tổ chức đón cụ Phan là Hội Quảng Tri, là một tổ chức quảng bá tân học, tập hợp những trí thức hàng đầu và những công chức, nhà doanh nghiệp, thầy thuốc, văn sỹ… có tư tưởng tiến bộ, như Cao Xuân Huy, Hoàng Đức Thi, Lê Thước, Nguyễn Hiệt Chi, Cao Xuân Tiếu, Trần Đình Quán…

Ba giờ chiều, thay mặt Hội Quảng Tri Vinh, ông Hoàng Đức Thi - Ủy viên của Hội, đem xe hơi vào Hà Tĩnh đón cụ Phan về Vinh. Nghe tin, gần hai nghìn người đã kéo đến Hội Quảng Tri, báo chí mô tả là “tiếng reo mừng vang trời động đất”; “Cuộc tiếp rước này có bề long trọng lắm; trước cửa Hội có dựng khải hoàn môn bằng bông lá, pháo nổ đì đùng, đèn điện sáng choang, cờ Pháp, cờ Nam bay phất phới thật là xem có vẻ oai nghi”.

Nhà giáo Lê Thước - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Pháp - Việt, Hội trưởng Hội Quảng Tri đọc lời chào mừng: “Thưa Phan tiên sanh! Thấy một người anh em đi lâu mới về, chết rồi sống lại, bà con ai chẳng vui mừng! Huống chi người anh em ấy lại thật có quan hệ đến vận mạng của nhà và họ ta. Đọc một truyện anh hùng, xem một tấn diễn kịch anh hùng ai cũng kính mến những người anh hùng quá khứ. Huống chi gặp được một người anh hùng hiện tại đi qua trước con mắt ta. Nghe nói một nước nào hèn yếu mới xuất hiện một bậc vĩ nhơn thì người lân bang đều tỏ lòng mừng cho hậu vận của nước ấy, huống chi chính ở Tổ quốc mình sanh được vĩ nhơn, đã làm vẻ vang cho nòi giống mình”.

Ngôi nhà của cụ Phan Bội Châu. Ảnh tư liệu: Vương Bằng

Nghe những lời chúc tụng ấy, cụ Phan bày tỏ sự cảm ơn về tấm lòng và sự đón tiếp quá long trọng của Hội Quảng Tri và dân chúng thành Vinh dành cho cụ.  Tiệc trà xong rồi cụ trở về nhà trọ. Bảy giờ rưỡi chiều, Hội Quảng Tri mở tiệc thết đãi cụ. Đây là một bữa tiệc rất đặc biệt, với thực đơn toàn là món ăn Nghệ. Vào tiệc, nhà giáo Nguyễn Hiệt Chi có mấy lời trình cụ: “Cụ ngậm đắng nuốt cay, đi ra hải ngoại, đã mấy chục năm trời, uống hết giá, ăn hết sương, cầu cho dân tộc Việt Nam ta hưởng được nhiều phần hạnh phúc? Vẫn biết rằng: tiệc Tàu, tiệc Nhựt tiệc Xiêm cho đến tiệc Nga, tiệc Đức chẳng thiếu chi mĩ vị trân tu, nhưng lấy lòng chưa chắc mà suy, chắc cụ trông người mà ngẫm đến ta, nước mắt cụ chứa chan không thể nào nuốt được.

Bữa cơm này là bữa cơm Tổ quốc mà đồ ăn thức uống toàn dùng vật sản Nghệ An, chúng tôi lấy một bữa cơm Tổ quốc đãi một vị anh hùng ái quốc... Chúng tôi lại được hầu một bữa cơm nầy với cụ, ngửi cái mùi rất thanh liêm, rất thuần khiết, ắt chánh đại quang minh của cụ, tưởng không ăn cũng no, không uống cũng phải say vậy”.

Tiệc xong, về nhà trọ, các học sinh ở Vinh đến chào cụ rất đông. “Cụ có khuyên anh em về nghĩa hiệp quần và tính nhẫn nại”.

Đầu buổi sáng 8/2, tức ngày 26 tháng Chạp, cụ Phan đến chào Công sứ và Tổng đốc Nghệ An, đều được đón tiếp rất chu đáo. Đặc biệt, tám giờ rưỡi sáng ngày hôm ấy, phu nhân cụ Phan là bà Thái Thị Huyên và con dâu đã vào thăm cụ. Đây là cuộc gặp giữa hai vợ chồng nhà chí sĩ sau hơn hai mươi năm xa cách. Bà Huyên đã nói những lời thật cảm động và khảng khái: “Thưa thầy, vợ chồng xa cách nhau nay đã hai mươi năm lẻ, thầy còn sống mà về đến xứ sở thế là tôi lấy làm trân nguyện. Thầy đã đem thân ra làm việc cho nước, thì sao cho hết nghĩa vụ cho bằng lòng quốc dân, chớ có nên tưởng chi việc vợ con nghèo túng, miễn sao giữ cho tròn danh tiết là hơn. Đó là điều của tôi nguyện vọng bấy lâu nay. Còn việc gia đình đã có tôi lo liệu rồi”.

Hai cuốn sách tập hợp các bài báo phản ánh về chuyến thăm quê của cụ Phan.

Cụ Phan cũng cảm động mà rằng: “Mấy lời bà nói rất là chánh đáng, tôi lấy làm cảm ơn”. Sau đó cụ lên xe về thăm quê nhà Nam Đàn. “Khi xe hơi về tới nhà, các thân hào kẻ tới người lui thăm viếng rất là rộn rực”.

Ngày 11/2/1926, cụ Phan dọn vào ở cùng gia đình hai người con trai ở trong thành. Mấy ngày Tết những người đồng chí cũ và học trò, bạn bè đến chúc Tết, rồi mời cụ dự tiệc rất vui vẻ. Chiều mùng Một Tết, cụ đi chơi ngắm cảnh Bến Thủy và sông Lam.

Đặc biệt, trong dịp về quê lần này, cụ đã đến thăm Trường Quốc học Vinh. Tại đây, Hiệu trưởng nhà trường là nhà giáo, nhà nghiên cứu Le Breton (tác giả cuốn khảo cứu nổi tiếng “An Tĩnh cổ lục”) đón tiếp và hướng dẫn cụ thăm trường. “Tuy học trò hôm ấy nghỉ tết nhưng cụ trông thấy học đường to lớn, học vụ mở mang, nào sở dục tài, phòng thí nghiệm, nào phòng cách trí, phòng họa địa đồ (vẽ địa đồ bản tỉnh và các bản đồ địa chất cổ tích thổ sản các hạt), nào trường thể thao, vườn thí nghiệm, các loài cây cùng các thứ phân bón vân vân. Cụ rất lấy làm khen ngợi”. Cụ góp ý cho trường nên mở rộng sân tập thể thao và mở thêm một phòng để trưng bày các đồ thủ công do học sinh làm. Ông Le Breton đã trân trọng ghi nhận và hứa sẽ thực hiện.

Cũng tại Trường Quốc học Vinh, cụ Phan tới xem nơi sinh hoạt của Hội “Hoan Châu cổ học”, một hội mới thành lập để nghiên cứu về văn hóa, địa dư, lịch sử vùng Hoan Châu. Cụ phấn khích trước những bức ảnh phóng to chụp đền Cuông, thành Vạn An, đền thờ Vua Mai Hắc đế, thành Lục Niên (Nam Đàn), thành Liễu Thăng (Hưng Nguyên), miếu và lăng ông Nguyễn Thiếp là một ẩn sỹ đời Tây Sơn, thường gọi Lục Niên phu tử. Cụ Phan xem xong lấy làm vui lòng và khen ngợi, cụ cũng hứa sẽ viết bài về lịch sử tỉnh nhà cho Hội.

Tượng cụ Phan Bội Châu trong khuôn viên Khu Lưu niệm Phan Bội Châu tại thị trấn Nam Đàn. Ảnh tư liệu: Thành Cường

Ngày 14/2/1926, tức ngày mùng Hai tết, cụ Phan lên xe vào Quán Nghè (Hà Tĩnh) thăm  quê của Tiến sỹ Ngô Đức Kế và ở lại đó một ngày, một đêm. Sáng hôm sau (15/2), tức mùng Ba tết, cụ lên đường vào Đồng Hới. Trưa hôm ấy tại nhà bác sỹ Nguyễn Kinh Chi, cũng như ở hội quán Hội Quảng Tri Đồng Hới, các nhà tri thức vào chào cụ rất đông. Chiều hôm ấy, Hội Quảng Tri mở tiệc đón chào cụ. Tám giờ tối, tan tiệc, cụ Phan đi dạo phố. “Cụ đi giữa, hai bên có hai người cầm hai cây đèn măng sông, ở sau thì các nhà thân hào trí thức, thiên hạ chạy theo, nhứt là con nít và học sanh, lũ lượt kéo theo, như một ngày lễ gì lớn vậy”.

Sáng 16/2/1926, tức ngày mùng Bốn tết, cụ lên đường vào Huế, kết thúc một hành trình thăm quê lịch sử./.



  Các Tin khác
  + Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dâng hương tưởng niệm Nữ sĩ Hồ Xuân Hương tại Nghệ An (04/12/2022)
  + Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thổ (29/11/2022)
  + Đến Nghệ An, đừng quên check-in với đảo chè độc đáo nổi giữa bốn bề sông nước (26/11/2022)
  + Hành trình 30 năm “trồng người” của thầy giáo Lịch sử tại vùng đất học (22/11/2022)
  + Đây là dòng họ đặc biệt đất Nghệ An, ba cha con ông cháu đỗ tiến sĩ, 4 đời đi sứ nhà Thanh 5 lần (22/11/2022)
  + Tìm lại ký ức sông Vinh (11/11/2022)
  + Đường hoa tigon vùng nông thôn mới đẹp mê tơi đang khiến mạng xã hội sốt rần rần ở Hà Tĩnh (10/11/2022)
  + Du khách nườm nượp đổ về check-in ở vựa hồng lớn nhất Nghệ (04/11/2022)
  + Nét mới trong không gian Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười (03/11/2022)
  + Câu cá mực tươi rói nhảy tanh tách bằng mồi giả, ùng cần tre trên biển Hà Tĩnh (01/11/2022)
  + ‘Báu vật sống’ hơn 600 tuổi trong ngôi đền ở Nghệ An (29/10/2022)
  + Lạc vào vườn hồng cổ “níu chân” hàng nghìn du khách ở xứ Nghệ (27/10/2022)
  + Ký ức về bến đò Cố Xin bên dòng Lam (22/10/2022)
  + ‘Thủ phủ hồng’ ở xứ Nghệ vào mùa, thu hút giới trẻ đến check in (21/10/2022)
  + Hút hồn cảnh sắc tuyệt đẹp ở huyện miền núi xứ Nghệ (21/10/2022)
  + NGHỆ NHÂN ƯU TÚ NGUYỄN THỊ TÂM VÀ DUYÊN NỢ VỚI DÂN CA VÍ GIẶM (20/10/2022)
  + Bãi đá cuội khổng lồ hình thù kỳ dị bên dòng suối tiên nước mát lạnh ở miền Tây Nghệ An (19/10/2022)
  + Ngôi đền cổ Song Đồng Ngọc Nữ nổi tiếng có từ thời Hậu Lê với truyền thuyết "giữ xác chết" trôi sông ở Nghệ An (19/10/2022)
  + Chuyện kì bí ở ngôi đền linh thiêng bậc nhất xứ Nghệ (18/10/2022)
  + Bí quyết làm men từ lá cây rừng của phụ nữ miền Tây xứ Nghệ (18/10/2022)
Playlist

GIỚI THIỆU
 

Kính thưa quý độc giả 

Website nguoixunghekiev.vn

hoạt động chính thức từ tháng

10/2012. và  phi lợi nhuận.

Trang tin đăng tải tin tức 

của cộng đồng người Việt tại Kiev

và toàn Ucraina, đồng thời lấy tin 

từ các trang báo mạng khác trên

nguyên tắc trích dẫn nguyên bản 

đường nguồn chính. Là những

người làm báo không chuyên nên

chắc chắn sẽ gặp sai sót không

mong muốn, chúng tôi sẽ tiếp thu 

chân thành những góp ý xây dựng 

của quý độc giả để cho trang tin 

ngày càng hoàn thiện hơn, xin gửi

về mục liên hệ trên mặt báo hoặc

Email: hosytruc@gmail.com

ĐT: 093-712-24-57

093-973-97-39

Xin trân trọng cảm ơn.

Biên tập: Hồ Sỹ Trúc

 

 

 
 
 

 

 


QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 30
Total: 50381938

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July