Phát biểu với báo giới, ông Zelensky cho biết văn kiện bảo đảm an ninh hiện chỉ còn chờ thời điểm ký chính thức, sau đó sẽ được trình Quốc hội Mỹ và Quốc hội Ukraine phê chuẩn. Theo giới quan sát, thỏa thuận này nhiều khả năng đã đạt được sau cuộc gặp bất ngờ giữa ông Zelensky và Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos tuần trước.

Trong nhiều tháng qua, vấn đề lãnh thổ và bảo đảm an ninh là hai nút thắt lớn nhất trong đàm phán hòa bình. Ukraine tiếp tục khẳng định không nhượng bất kỳ phần lãnh thổ nào, trong khi Nga yêu cầu kiểm soát toàn bộ Donbass. Tuy nhiên, việc Mỹ chấp thuận một cơ chế bảo đảm an ninh song phương được xem là “đòn bẩy chiến lược” giúp Kiev bước vào giai đoạn thương lượng mới.

Theo IntelliNews, Nhà Trắng đã đề xuất một thỏa thuận bảo đảm an ninh mang tính “Điều 5 thu nhỏ”, kéo dài khoảng 10-15 năm, trong đó có cam kết Mỹ sẽ hỗ trợ quân sự cho Ukraine nếu Nga tái tấn công. Đây là yêu cầu cốt lõi của Kiev kể từ sau thất bại của thỏa thuận hòa bình Istanbul năm 2022 - thời điểm phương Tây từ chối đưa ra bất kỳ bảo đảm an ninh ràng buộc nào.

Một nguồn tin ngoại giao cho biết, Nga trong quá khứ từng phát tín hiệu có thể chấp nhận các thỏa thuận an ninh song phương giữa Ukraine với các đối tác phương Tây, miễn là Kiev không gia nhập NATO. Điều này khiến giới phân tích cho rằng Moscow có thể cân nhắc thỏa thuận Mỹ-Ukraine, dù vẫn còn nhiều nghi ngại.

Với Tổng thống Zelensky, bảo đảm an ninh của Mỹ không chỉ mang ý nghĩa quân sự, mà còn là điều kiện sống còn cho tái thiết hậu chiến. Gói “Thịnh vượng” trị giá khoảng 800 tỷ USD nhằm thu hút vốn tư nhân để phục hồi Ukraine sẽ khó thành hiện thực nếu nguy cơ chiến tranh tái diễn vẫn lơ lửng. Các nhà đầu tư quốc tế đã nhiều lần cảnh báo họ sẽ không rót vốn khi rủi ro địa chính trị chưa được kiểm soát.

Liên minh châu Âu dự kiến đóng góp khoảng 100 tỷ euro để khởi động gói tái thiết, trong khi tập đoàn BlackRock đang tư vấn một quỹ đầu tư riêng cho Ukraine với mục tiêu huy động ít nhất 400 tỷ USD. Chính quyền Mỹ cũng đề xuất sử dụng 100 tỷ USD tài sản Nga bị đóng băng ở châu Âu để lập quỹ đầu tư chung Mỹ-Ukraine.

Dù tiến triển về bảo đảm an ninh được đánh giá là đột phá, bài toán lãnh thổ vẫn là trở ngại lớn nhất. Nga kiên quyết yêu cầu Ukraine rút khỏi phần còn lại của Donetsk, trong khi Kiev chưa tìm được công thức thỏa hiệp chấp nhận được. Các cuộc đàm phán ba bên giữa Mỹ, Ukraine và Nga đã khởi động tại Abu Dhabi và dự kiến tiếp tục trong thời gian tới.

Giới quan sát nhận định, việc Mỹ chính thức “bật đèn xanh” cho bảo đảm an ninh Ukraine có thể định hình lại cục diện đàm phán, nhưng con đường dẫn tới hòa bình vẫn còn nhiều chông gai.

https://danviet.vn/san-sang-100-ong-zelensky-bao-tin-vui-tu-my-cuc-dien-chien-tranh-sap-re-huong-d1398368.html