Oleg Shevchenko
26/01/2026 | 16:05

Tại các vùng lãnh thổ Ukraine đang bị Nga tạm thời chiếm đóng, chính quyền chiếm đóng – theo chỉ đạo từ Điện Kremlin – liên tục đưa ra những cách thức và lý do mới để thực chất tịch thu nhà ở của người dân địa phương. Một đạo luật được Duma Quốc gia Nga thông qua vào tháng 12 đã mở đường cho việc “hợp pháp hóa” quy mô lớn hành vi chiếm đoạt bất động sản.

“Chỉ đạo từ trên xuống”

Dù việc tước đoạt nhà ở với lý do “vô chủ” đã tồn tại từ lâu tại các vùng bị chiếm đóng, nhưng nay Điện Kremlin đã nâng cơ chế này lên cấp liên bang.

Theo luật mới có hiệu lực, các chính quyền chiếm đóng được phép tuyên bố căn hộ, nhà ở là “không có chủ” và sau đó chuyển giao cho người khác.

Trung tâm Chống thông tin sai lệch của Ukraine cho biết:

“Luật không đưa ra tiêu chí rõ ràng. Việc xác định hoàn toàn do chính quyền chiếm đóng quyết định, mở đường cho việc chiếm đoạt hàng loạt bất động sản. Trên thực tế, bất kỳ căn nhà nào của người dân đã rời đi vì chiến tranh đều có thể bị tuyên bố là ‘vô chủ’. Không ít trường hợp, ngay cả những người vẫn ở lại vùng chiếm đóng cũng trở thành nạn nhân”.

Cơ chế này được quy định áp dụng ít nhất đến năm 2030, và trên thực tế đã được triển khai mạnh mẽ ngay từ bây giờ.

Nhà bị tịch thu được “phân phát” cho ai?

Bằng các quy định nói trên, Nga đã hợp pháp hóa hành vi cướp bóc tại các vùng bị chiếm đóng. Nhà ở bị tịch thu sẽ được chuyển giao cho binh sĩ Nga, lực lượng an ninh, quan chức và nhân viên khu vực công được đưa từ Nga sang.

Điều này đồng nghĩa với việc thay thế có chủ đích cư dân địa phương bằng nhóm dân cư trung thành với chính quyền chiếm đóng.

Theo nguồn tin của OBOZ.UA tại khu vực Zaporizhzhia bị chiếm đóng, lao động nhập cư cũng được đưa vào sinh sống trong các căn hộ bị tịch thu.

Một cư dân Melitopol kể lại:

“Họ không được cấp quyền sở hữu chính thức, chỉ được ở tạm trong thời gian làm việc. Rất nhiều người Tajik, Uzbek được đưa tới. Có người vừa nhận hộ chiếu Nga, rồi bị đặt trước lựa chọn: hoặc nhập ngũ, ra chiến trường, hoặc đi lao động. Nhiều người chọn đi làm vì cho rằng ‘công việc ổn định’.”

Theo người dân địa phương, một số căn hộ được ‘để dành’ cho bác sĩ do thiếu hụt nhân lực y tế, nhưng các bác sĩ này chủ yếu phục vụ lực lượng chiếm đóng.

Gia tăng kiểm tra, gây áp lực với cư dân

Thời gian gần đây, chính quyền chiếm đóng tăng cường kiểm tra từng căn hộ:

• Xác minh có người ở hay không

• Kiểm tra giấy tờ sở hữu, đăng ký cư trú

• Truy tìm các trường hợp cho thuê “chui”

• Hỏi han ai đã rời đi, đặc biệt nếu sang “quốc gia không thân thiện”

“Chỉ cần một nghi ngờ nhỏ, căn hộ sẽ bị đưa vào danh sách nhà ‘vô chủ’ để tịch thu”, người dân cho biết.

Hứa tái thiết, nhưng thực tế là lừa dối

Về các cam kết khôi phục nhà cửa bị phá hủy do chiến sự, chính quyền chiếm đóng áp dụng cách tiếp cận chọn lọc. Nhiều tòa nhà mới được xây dựng thay thế, nhưng người dân địa phương không được phân nhà, chỉ có thể mua với giá rất cao.

Mục tiêu chính, theo các nguồn tin, là rút ruột ngân sách. Tại Mariupol, nhiều khu nhà trên đại lộ Metalurhiv bị bỏ hoang nhiều năm, cầu thang sập, đường ống mục nát, ban công nguy hiểm. Nhà thầu biến mất, không có sửa chữa thực tế – chỉ có những báo cáo mang tính hình thức.

Gần đây, chính quyền chiếm đóng còn đi xa hơn khi tuyên bố nhà của những người mất giấy tờ vì chiến tranh là “vô chủ” để dễ dàng chiếm đoạt.

Theo phong trào “Mariupol. Kháng cự”, nhiều người dân tiếp tục viết thư trực tiếp cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, với hy vọng vào “vị vua nhân từ”. Nhưng kết quả vẫn không thay đổi:

“Trên là dối trá, dưới là đổ nát. Đó chính là cái giá thực sự của ‘thế giới Nga’.”

Tình trạng này diễn ra ở khắp các vùng bị chiếm đóng. Đối với Điện Kremlin, mọi thứ trên lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng chỉ đơn thuần là một nguồn tài nguyên.

https://war.obozrevatel.com/ukr/zverhu-brehnya-znizu-ruini-os-spravzhnya-tsina-russkogo-mira-na-okupovanij-teritorii-ukraini-novij-vitok-vidzhimannya-zhitla.htm