Bài viết của Lars-Eric Nievelstein 

“Tệ hơn cả Rosneft”

Đế chế dầu mỏ của Putin đang rạn nứt. Vào tháng 11 này, các lệnh trừng phạt mới đối với các tập đoàn dầu khí chủ chốt của Nga sẽ chính thức có hiệu lực, khiến họ phải gấp rút tìm giải pháp. Cuộc khủng hoảng đang lan tới tận giới tinh hoa Nga.

Tại Moscow, đế chế dầu mỏ của Điện Kremlin đang gặp nhiều rạn nứt. Nguyên nhân một phần là do OPEC+ không ngừng tăng sản lượng, phần khác là vì chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine đã liên tục làm tê liệt các nhà máy lọc dầu Nga. Thêm vào đó, các lệnh trừng phạt mới từ Tổng thống Mỹ Donald Trump càng khiến tình hình tồi tệ hơn.
Hai tập đoàn dầu khí khổng lồ Lukoil và Rosneft, vốn chiếm khoảng một nửa công suất sản xuất dầu của Nga, đang đối mặt với khó khăn nghiêm trọng – điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến Vagit Alekperow, một trong những tỷ phú giàu nhất nước Nga.

Từ ông trùm dầu mỏ đến mục tiêu trừng phạt

Nhân vật chính là Vagit Alekperow, cựu Chủ tịch tập đoàn dầu khí khổng lồ Lukoil. Sau khi bị Anh và Úc áp đặt lệnh trừng phạt vào năm 2022 nhằm đáp trả cuộc xâm lược Ukraine của Nga, ông đã tuyên bố rút lui. Ngày 21 tháng 4 năm 2022, Lukoil công bố việc Alekperow từ chức Chủ tịch và rời khỏi ban điều hành.

Dù vậy, ông vẫn nằm trong danh sách những người giàu nhất nước Nga. Theo Forbes (tính đến ngày 11 tháng 11 năm 2025), tài sản của Alekperow ước tính 28,7 tỷ USD, phần lớn đến từ khoản đầu tư của ông trong Lukoil. Theo Lukoil, ngay trước khi rời đi, ông vẫn nắm giữ 3,12% cổ phần của tập đoàn.

Tuy nhiên, chính phủ Anh từng khẳng định rằng trước khi bị trừng phạt, ông sở hữu hơn 8% cổ phần. Theo Business Insider, thậm chí vào năm 2024, Alekperow vẫn nhận 2,4 tỷ USD cổ tức từ 28% cổ phần của mình – con số mà Forbes cũng trích dẫn.

Lukoil bị đe dọa nặng hơn Rosneft

Bất kể tỷ lệ cổ phần thực tế là bao nhiêu, nếu các lệnh trừng phạt mới làm tê liệt hai tập đoàn dầu mỏ hàng đầu, Alekperow sẽ thiệt hại nặng nề do giá cổ phiếu sụt giảm – đặc biệt là với Lukoil.
Theo chuyên gia Michail Krutichin của công ty tư vấn năng lượng Rus Energy (Moscow), “tình hình của Lukoil còn tệ hơn cả Rosneft”.

Nguyên nhân: Rosneft có thể xuất khẩu phần lớn dầu mỏ sang Trung Quốc qua các đường ống và theo hợp đồng dài hạn, trong khi Lukoil chủ yếu vận chuyển bằng đường biển, dễ bị gián đoạn. Ngoài ra, Lukoil còn có hoạt động kinh doanh rộng khắp ở nước ngoài – sở hữu các nhà máy lọc dầu ở châu Âu (Bulgaria, Hà Lan), hàng ngàn trạm xăng và cổ phần tại các mỏ dầu lớn ở Trung Á và Iraq.

Đặc biệt, tại dự án dầu West Qurna 2 ở miền Nam Iraq, Lukoil nắm 75% cổ phần, với sản lượng gần nửa triệu thùng mỗi ngày (1 thùng = 159 lít).

Đế chế Lukoil đang lung lay

Tính đến ngày 11 tháng 11 năm 2025, đế chế Lukoil đang rệu rã trên toàn cầu:

• Bulgaria đã thông qua một đạo luật gần như quốc hữu hóa nhà máy lọc dầu của Lukoil.

• Iraq tuyên bố chấm dứt hợp tác với tập đoàn Nga do lo ngại bị ảnh hưởng bởi lệnh trừng phạt.

• Lukoil đã thông báo với công ty dầu quốc doanh Iraq SOMO rằng họ không thể tiếp tục thực hiện nghĩa vụ hợp đồng vì “bất khả kháng”.

Theo CNN, tổng giá trị tài sản toàn cầu của Lukoil vượt 20 tỷ USD. Tập đoàn này từng cố gắng bán tài sản quốc tế cho công ty Gunvor (Thụy Sĩ), nhưng Bộ Tài chính Mỹ đã từ chối cấp phép, ngăn giao dịch này diễn ra.

Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố trên mạng X (Twitter):

“Chừng nào Tổng thống Nga Vladimir Putin còn tiếp tục cuộc tàn sát vô nghĩa, con rối Gunvor của Nga sẽ không bao giờ được phép hoạt động hay thu lợi nhuận.”

Cả Lukoil và Rosneft đều đã báo cáo mức lợi nhuận sụt giảm mạnh từ mùa hè, đổ lỗi cho giá dầu thấp. Tuy nhiên, chiến dịch UAV của Ukraine đang phá hủy có hệ thống cơ sở hạ tầng dầu khí Nga, gây ra khủng hoảng nhiên liệu nghiêm trọng nhất trong nhiều năm.

Putins Öl-Imperium droht der Kollaps – so trifft es einen von Russlands reichsten Oligarchen