Bài viết của Sasha Vakulina 

Trong số 19 máy bay không người lái của Nga xâm nhập Ba Lan đêm thứ Tư, ít nhất hai chiếc đã bay qua không phận Belarus, Tổng thống Ukraine cho biết.

“Ít nhất hai UAV Nga đã xâm nhập lãnh thổ Ba Lan trong đêm qua thông qua không phận Belarus,” ông Volodymyr Zelenskyy nói.

“Tổng cộng có hàng chục UAV Nga bay dọc biên giới giữa Ukraine và Belarus.”

Cũng trong đêm, phòng không Ukraine đã bắn hạ hơn 380 UAV Nga các loại, trong đó ít nhất 250 chiếc là Shahed. Kyiv hiện đang xác minh chủng loại và chi tiết vụ tấn công, đồng thời khẳng định sẵn sàng “mở rộng hợp tác với các đối tác để bảo vệ vững chắc không phận.”

Nga và Belarus nói gì?

Bộ Quốc phòng Nga khẳng định không hề tấn công mục tiêu nào ở Ba Lan trong chiến dịch nhằm vào Ukraine:
“Không có kế hoạch tấn công các mục tiêu trên lãnh thổ Ba Lan. Tầm bắn tối đa của UAV sử dụng trong đợt tấn công (ở Ukraine) không vượt quá 700 km.”

Moskva còn cho biết sẵn sàng “tham vấn với Bộ Quốc phòng Ba Lan về vấn đề này.”

Trong khi đó, Belarus tuyên bố các UAV “vô tình” xâm nhập không phận Ba Lan do hệ thống định vị bị nhiễu loạn. Thứ trưởng Quốc phòng Belarus Pavel Muravyika khẳng định một số UAV đã “bay lạc đường” và chính Belarus cũng bắn hạ chúng trên lãnh thổ của mình.

Ông Muravyika cho biết thêm, lực lượng vũ trang Belarus đã trao đổi thông tin với Ba Lan và Litva về vụ UAV lạc thông qua “các kênh liên lạc” trong khoảng thời gian từ 23 giờ đêm đến 4 giờ sáng.

Zapad-2025 là gì?

Zapad (tiếng Nga nghĩa là “phía Tây”) là cuộc tập trận chung Nga–Belarus, thường tổ chức bốn năm một lần vào tháng 9. Năm nay, tập trận dự kiến bắt đầu ngày 12/9.

Lần đầu tiên diễn ra năm 2009, mục tiêu là phối hợp và huấn luyện lực lượng quân sự khu vực. Theo báo cáo chính thức, mỗi đợt tập trận có khoảng 12.000–13.000 binh sĩ tham gia, nhưng NATO nghi ngờ con số này và cho rằng mục đích còn ẩn giấu.

Trong Zapad-2017, Nga và Belarus đã mô phỏng ba quốc gia giả định – Vesbaria, Lubenia và Veyshnoria – có nhiều nét giống các nước Baltic (Litva, Latvia, Estonia) và khu vực Suwalki Gap, hành lang nối Kaliningrad với Belarus.

Năm 2021, chỉ vài tháng trước khi Nga tiến hành xâm lược Ukraine trên diện rộng, Moskva tuyên bố điều động 12.800 binh sĩ tham gia Zapad-2021 trên lãnh thổ Belarus. Nhưng thực tế, tổng quân số triển khai lên tới khoảng 200.000, và sau khi tập trận kết thúc, Nga đã sử dụng lực lượng này để mở cuộc tấn công từ hướng Belarus vào Ukraine.

Ba Lan chuẩn bị đóng cửa biên giới với Belarus

Trước vụ UAV xâm nhập, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã thông báo sẽ đóng cửa toàn bộ biên giới với Belarus (bao gồm cả đường sắt) vào lúc nửa đêm ngày 11/9.

“Ngày thứ Sáu, các cuộc diễn tập quân sự Nga–Belarus sẽ bắt đầu ngay sát biên giới chúng ta. Theo học thuyết quân sự, đây là những hoạt động rất mang tính khiêu khích,” ông Tusk nói.

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki cảnh báo: “Chúng tôi không tin vào thiện chí của Vladimir Putin… Ông ta hoàn toàn có thể mở rộng xâm lược sang các quốc gia khác.”

Litva cũng tuyên bố tăng cường an ninh dọc biên giới với Belarus và Nga.

Belarus xây dựng căn cứ quân sự mới?

Theo điều tra của Radio Svoboda, từ tháng 6/2024, Belarus đã khởi công một cơ sở quân sự mới gần làng Pawlowka, phía nam Minsk, rộng hơn 2 km². Tại đây đã xây dựng 13 kho đạn, 3 nhà kho lớn, cùng hạ tầng đường sá nối liền các công trình. Giới phân tích cho rằng nơi này có thể sẽ triển khai hệ thống tên lửa đạn đạo Oreschnik mới của Nga.

Ngoài ra, một dự án khác được phát hiện gần thành phố Gomel, chỉ cách biên giới Ukraine chưa đầy 40 km. Cơ sở này đủ sức chứa một lữ đoàn khoảng 3.000 quân.

Giới chức Belarus chưa bao giờ thừa nhận hai dự án trên trong bất kỳ tài liệu chính thức nào.

Russisches Militärmanöver Sapad: Kommt es zu Drohnen-Angriffen an der Nato-Ostflanke?