Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có mặt tại Trung Quốc trong chuyến thăm kéo dài nhiều ngày. Trung Quốc là đối tác quan trọng của Nga, đồng thời cũng giữ vai trò then chốt trong việc cuộc chiến xâm lược Ukraine của Moscow sẽ tiếp diễn như thế nào.

Theo truyền thông nhà nước Nga, Putin hạ cánh tại thành phố cảng Thiên Tân, miền Bắc Trung Quốc, nơi diễn ra hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) trong hai ngày, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Tập Cận Bình. Tại đây, ông có cơ hội củng cố quan hệ với Trung Quốc cũng như các đồng minh như Iran và các quốc gia Trung Á. Thứ Tư tới, Putin – người bị cô lập rộng rãi ở châu Âu – sẽ dự lễ duyệt binh khổng lồ tại Bắc Kinh.

Trong cuộc phỏng vấn với Tân Hoa xã hôm thứ Bảy, Putin nói hội nghị sẽ tăng cường năng lực của SCO nhằm “ứng phó với những thách thức hiện nay và củng cố đoàn kết trong không gian chung Á-Âu”, đồng thời khẳng định điều này sẽ giúp tạo ra “một trật tự thế giới đa cực công bằng hơn”.

Theo chuyên gia Dylan Loh (Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore), Trung Quốc từ lâu đã định vị SCO như một “khối quyền lực phi phương Tây”, cổ vũ cho một kiểu quan hệ quốc tế khác, mang tính “dân chủ” hơn.

Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng

SCO hiện có thành viên gồm: Trung Quốc, Belarus, Ấn Độ, Iran, Pakistan, Nga và bốn nước Trung Á. Ngoài ra còn 16 nước quan sát viên hoặc “đối tác đối thoại”. Bắc Kinh và Moscow sử dụng diễn đàn này để tăng cường quan hệ với Trung Á và tạo đối trọng với các liên minh phương Tây như NATO.

Hội nghị lần này, diễn ra Chủ nhật và thứ Hai, là cuộc họp lớn nhất kể từ khi tổ chức thành lập năm 2001. Tổng thống Iran Massoud Peseshkian và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cũng tham dự. Theo chuyên gia Loh, danh sách khách mời cho thấy “ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc và sức hút của SCO như một diễn đàn cho các quốc gia phi phương Tây”.

Zelensky: Trung Quốc để Nga tiếp tục chiến tranh

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã tới Thiên Tân tối thứ Bảy và dự kiến gặp Putin vào thứ Hai. Trước đó, Modi cho biết ông đã điện đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky để thảo luận về nỗ lực hòa bình. Hai bên đã trao đổi quan điểm về “khôi phục hòa bình và ổn định”, và Ấn Độ tuyên bố ủng hộ “mọi nỗ lực theo hướng này”.

Zelensky gọi cuộc điện đàm với Modi là “quan trọng và hiệu quả”, đồng thời khẳng định sẵn sàng gặp trực tiếp Putin. Theo ông, Ấn Độ sẽ “gửi tín hiệu thích hợp” tới Nga và các quốc gia khác tại hội nghị.

Trong khi đó, Ấn Độ vẫn duy trì quan hệ gần gũi với Moscow, bất chấp chiến tranh Ukraine và nỗ lực tăng cường quan hệ với Mỹ cũng như phương Tây. Chính phủ Modi chưa bao giờ lên án cuộc xâm lược của Nga, thay vào đó đề nghị đóng vai trò trung gian.

Trung Quốc cũng giữ lập trường trung lập, tuyên bố ủng hộ mọi nỗ lực hòa bình, nhưng Zelensky cáo buộc Bắc Kinh không làm gì để chấm dứt chiến tranh và thậm chí còn hỗ trợ Nga bằng drone.

Theo chuyên gia Lim Tai (Đại học Soka, Nhật Bản), Putin cần “mọi lợi thế mà SCO mang lại trong tư cách một người chơi trên trường quốc tế, cũng như sự hậu thuẫn của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.” Đồng thời, Nga cũng quan tâm tới việc tăng cường quan hệ với Ấn Độ, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ thương mại giữa Ấn Độ và Mỹ đang căng thẳng.

Ngay sau hội nghị SCO, Trung Quốc sẽ tổ chức cuộc duyệt binh khổng lồ tại Bắc Kinh vào thứ Tư, kỷ niệm 80 năm Nhật Bản đầu hàng trong Thế chiến II. Ngoài Putin, dự kiến có hơn 20 nguyên thủ quốc gia tham dự, bao gồm lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un và Tổng tư lệnh chính quyền quân sự Myanmar Min Aung Hlaing. Riêng Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã hủy tham dự do tình hình biểu tình bạo lực trong nước.

Merz: Ukraine war could last a long time - support "absolute priority"