Trang chủ Liên hệ       Thứ năm, Ngày 26/05/2022
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Nhịp cầu Nhân ái
Du lịch và khám phá
Khoa học & Môi Trường
Việt Nam Đất Nước Con Người
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Sức khỏe & Đời sống
Trang Thể Thao
Tin tức Nghệ Tĩnh
Truyền thống Nghệ Tĩnh
  -  Đất và người Xứ Nghệ
  -  Dân ca Nghệ Tĩnh
Người Việt Trên Thế Giới
Tin Cộng Đồng
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Góc Cười
Thư Viện
Văn Nghệ
Văn hóa - Xã hội
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Truyền thống Nghệ Tĩnh >
  Núi Mồng Gà - nơi phát tích nhiều chuyện lạ Núi Mồng Gà - nơi phát tích nhiều chuyện lạ , Người xứ Nghệ Kiev
 
(Baonghean.vn) - Theo “Nghệ An ký”, núi Mồng Gà, tên chữ là “Kê Quan” ở xã Quy Lăng, huyện Đông Thành, là núi có tiếng ở trong huyện Yên Thành.
Yên Thành là một trong những huyện đồng bằng trù phú của tỉnh Nghệ An. Rải rác trên bề mặt đất đai, nơi đây cũng có một số núi non. Cao nhất trong đó là ngọn Vàng Tâm, cao khoảng 544 mét. Và thấp nhất là ngọn Tù Và chỉ với 249 mét. Tuy nhiên, trong sách “Nghệ An ký” của mình, về phần núi non ở huyện Yên Thành, Hoàng giáp Bùi Dương Lịch chỉ nói đến ngọn Mồng Gà.

Cánh đồng lúa ở huyện Yên Thành. Ảnh tư liệu: Sách Nguyễn

Cũng trong “Nghệ An ký”, tác giả họ Bùi viết: “Núi Mồng Gà, tên chữ là “Kê Quan” ở xã Quy Lăng, huyện Đông Thành, là núi có tiếng ở trong huyện. Thời cổ gọi là núi Phi Liêm. Phía Tây mọc lên núi Động Đình, phía Nam mọc lên núi Yên Ngựa, núi này đứng giữa, cao lớn, um tùm, làm vị tổ của các núi”.

Về  phía Tây Bắc, núi Mồng Gà là chỗ phát nguyên nguồn đầu tiên của con sông Giát đổ ra cửa Thơi (Quỳnh Lưu). Còn về phía Đông Nam, rộng lớn và thâm nghiêm hơn, núi Mồng Gà dồn nước về miền Chợ Sở (đất Diễn Châu) rồi tuôn xuống sông Bùng, đổ vào Lạch Vạn mà đi ra bể.

Về cảnh lạ của núi Mồng Gà thì trên đỉnh của nó có cái ao trời, bề ngang khoảng độ vài trượng. Bên cạnh ao có một cái động. Bùi Dương Lịch cũng viết trong “Nghệ An ký” rằng: “Tương truyền, Phạm Viên người làng An Bài, huyện Đông Thành (nay thuộc xã Diễn Hoàng, huyện Diễn Châu) lên, gặp thầy rồi luyện tập và tu thành Tiên ở động ấy. Cho nên nơi đó được gọi là động Tiên Sư”. 

Lễ hội đền Đức Hoàng (Yên Thành). Ảnh: Hồ Các

Phạm Viên là con trai của Thám hoa Phạm Chất. Cụ Chất đỗ Tiến sĩ năm 1652, lúc 30 tuổi, làm quan đến Tả thị lang Bộ binh, có đi sứ sang Trung Quốc. Cụ mất khi đang tại chức, được truy thăng Thượng thư và phần mộ của cụ đặt tại vùng đất Huế.

Về nhân vật Phạm Viên có nhiều tích truyện lạ. Sách “Thoái thực kỳ văn” (Những bài văn kỳ khôi mà khiêm nhường) chép: “Có khi chỉ trong một thời gian rất ngắn, Phạm Viên làm xong một trăm bài thơ”, nên gia đình ông nổi tiếng với câu: “Nhất cầm, nhất hạc, nhất bút, nhất nghiên, nhất đại công thần, nhất đại tiên”. Có nghĩa là trong ngôi nhà ấy có: Một cây đàn, một cánh hạc, một ngọn bút, một đĩa nghiên, một đời nổi lên bậc đại công thần và một đời xuất hiện một vị tiên”.

Theo gia phả và sự tích dân gian, Phạm Viên sau khi thành “con người có nhiều phép lạ” như vậy rồi, thì ngài lần đường đi về phương Nam. Và sách “Lược truyện về sự tích nhân vật hóa tiên” có kể là Phạm Viên đã đưa phần mộ của thân phụ từ Huế về Yên Bài (Diễn Châu) rồi cát táng gọn ghẽ chỉ trong một đêm. Chuyện ấy có được kể trong sách “Nghệ An ký”.

Đền - chùa Gám, xã Xuân Thành, huyện Yên Thành. Ảnh tư liệu: Huy Thư

Từ chuyện thâm nghiêm, giàu tích lạ của  một vùng núi, qua các thời, dãy Mồng Gà đã chi phối đến gió, mưa và sức trồng trọt của cư dân Quy Lăng cũng như cả vùng Tây Bắc của huyện Yên Thành, nơi mà hồi trước gọi là Đông Thành.

Do vì có địa thế cao và về mùa Hạ, gió Lào cũng thổi nhẹ hơn nên chốn này đỡ phần hạn hán và lụt lội. Khi chưa có công trình “dẫn thủy nhập điền” thì vùng này mùa màng cũng có phần đều đủ  so với các nơi khác trong xứ. Nên tiếng tăm của vùng đất này nổi trội khá lâu trong câu ca của cư dân thuộc các nơi bị hạn hán rồi lụt lội nặng nề như vùng đất Nam Đàn, Hưng Nguyên (khi các nơi đó chưa có nông giang):

“Đông Thành là mẹ, là cha,
Đói cơm, rách áo thì ra Đông Thành”.

Thời xưa, triều đình cũng đã từng nghĩ, nên chọn Đông Thành là nơi cư dân ít gặp cảnh đói kém mà cho đặt cơ quan cai trị, nên thời cổ và trung đại, đất Quy Lăng - Yên Mã đã là lỵ sở của phủ Diễn Châu. Đến năm Minh Mệnh thứ 18 (1837), triều Nguyễn mới trích một phần đất từ phủ Đông Thành mà đặt là huyện Yên Thành. Song cũng từ đó, tên của huyện mới này vẫn mang hồn cốt của địa danh “Đông Thành”./.

Một góc thị trấn Yên Thành ngày nay. Ảnh: Sách Nguyễn


  Các Tin khác
  + Tương Nam Đàn - Niềm tự hào của người dân xứ Nghệ (10/05/2022)
  + Lễ hội Làng Sen năm 2022 sẽ có nhiều hoạt động mới, đặc sắc (05/05/2022)
  + Tuổi xuân gửi lại bên bờ Cầu Nhe (01/05/2022)
  + Người lính tham gia chiến dịch thành cổ Quảng Trị và chiến dịch Hồ Chí Minh (30/04/2022)
  + Người “mở đường máu” trên sông Lam (30/04/2022)
  + Dù độc thân nhưng ở tuổi 40 Phạm Phương Thảo vẫn khiến nhiều người nể phục với khu nhà vườn 8.000 m2 (22/04/2022)
  + Cựu binh làm giàu từ đồi hoang (18/04/2022)
  + Khám phá kiến trúc độc đáo ngôi chùa bằng gỗ lớn nhất xứ Nghệ (18/02/2022)
  + Lạ mắt những chú gà ngậm hoa "múa" trên mâm cỗ ngày Rằm tháng Giêng (17/02/2022)
  + Du Xuân chiêm ngưỡng thiên đường của người Thái miền Tây xứ Nghệ (16/02/2022)
  + Chuyện cụ Phan Bội Châu về thăm quê dịp Tết Bính Dần 1926 (06/02/2022)
  + Hà Tĩnh: Thán phục cụ bà 101 tuổi vẫn xâu kim, đọc truyện Kiều vanh vách (06/02/2022)
  + Bác Hồ với đồng bào dân tộc thiểu số Nghệ An (03/02/2022)
  + Cùng đón Tết với nghệ sỹ người Nghệ An từng hơn 100 lần đóng vai Bác Hồ (01/02/2022)
  + Du ký Nghệ An trăm năm trước (31/01/2022)
  + Quê hương sẽ mãi mãi ghi nhớ đồng chí Nguyễn Côn (18/01/2022)
  + Hành trình đến Huy chương Vàng của đô vật trẻ Nghệ An (08/01/2022)
  + Xác lập cách tiếp cận mới để văn hóa luôn là nguồn lực nội sinh cho phát triển (07/01/2022)
  + Đặc sản gác bếp miền Tây Nghệ đắt hàng dịp cận Tết (01/01/2022)
  + "Bắt" vùng đất cằn cỗi, hoang hóa "đẻ" tiền tỷ mỗi năm (21/12/2021)
Playlist

GIỚI THIỆU
 

Kính thưa quý độc giả 

Website nguoixunghekiev.vn

hoạt động chính thức từ tháng

10/2012. và  phi lợi nhuận.

Trang tin đăng tải tin tức 

của cộng đồng người Việt tại Kiev

và toàn Ucraina, đồng thời lấy tin 

từ các trang báo mạng khác trên

nguyên tắc trích dẫn nguyên bản 

đường nguồn chính. Là những

người làm báo không chuyên nên

chắc chắn sẽ gặp sai sót không

mong muốn, chúng tôi sẽ tiếp thu 

chân thành những góp ý xây dựng 

của quý độc giả để cho trang tin 

ngày càng hoàn thiện hơn, xin gửi

về mục liên hệ trên mặt báo hoặc

Email: hosytruc@gmail.com

ĐT: 093-712-24-57

093-973-97-39

Xin trân trọng cảm ơn.

Biên tập: Hồ Sỹ Trúc

 

 

 
 
 

 

 


QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 3
Total: 46034940

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July