Máy bay chiến đấu của NATO đã được điều động đến Lithuania sau khi phát hiện một UAV không xác định từ Belarus - đây là sự cố thứ năm như vậy, đang thử thách sự kiên nhẫn và khả năng phòng thủ của quốc gia này.

Ngày 13 tháng 9 năm 2026, Lithuania đã ban bố tình trạng nguy hiểm trên không cấp độ vàng do nghi ngờ phát hiện máy bay không người lái. Lực lượng vũ trang nước này và Trung tâm Quản lý Khủng hoảng Quốc gia đã kêu gọi người dân di chuyển đến nơi an toàn và không tiếp cận các vật thể khả nghi. Thông tin này được trang Today.ua đưa tin dựa trên tuyên bố chính thức từ quân đội Lithuania.

Đúng vậy, Lực lượng vũ trang Litva đã phát hiện một vật thể khả nghi trên radar. Thông báo mới nhất của LRT, được công bố lúc 13:08, xác nhận rằng mức độ cảnh báo màu vàng do khả năng có máy bay không người lái đã được ban hành tại Vilnius, quận Vilnius, Trakai và Elektrenai.

Cảnh báo cấp độ vàng ở Lithuania có nghĩa là mối đe dọa tiềm tàng ("Tikėtinas oro pavojas"), khi một vật thể bay tiếp cận hoặc vượt qua biên giới và các thông số radar của nó phù hợp với đặc điểm của máy bay không người lái. Theo quy trình an ninh đã được thiết lập, trong những trường hợp như vậy, máy bay chiến đấu của NATO sẽ được điều động và các cơ quan tình báo được đặt trong tình trạng báo động cao.

Máy bay không người lái đã từng bay vào Lithuania trước đây chưa?

Cần lưu ý rằng đây không phải là trường hợp cá biệt về việc phát hiện các vật thể không xác định hoặc thù địch trong không phận nước này. 

Vụ việc đầu tiên thuộc loại này xảy ra vào ngày 10 tháng 7 năm 2025. Quân đội Litva báo cáo rằng một máy bay không người lái Gerber (một sản phẩm nhái Shahed), mang theo khoảng 2 kg chất nổ, đã xâm phạm không phận nước này và sau đó được tìm thấy sau khi rơi gần Šumskas.

Nhưng một trong những sự cố nghiêm trọng nhất xảy ra vào ngày 28 tháng 7 năm 2025, khi một máy bay không người lái Gerber của Nga bay vào không phận Litva và rơi xuống khu vực một bãi tập quân sự. Tình báo Litva báo cáo rằng máy bay không người lái này mang theo một đầu đạn phân mảnh có sức nổ mạnh và một hệ thống định vị có khả năng chống lại tác chiến điện tử tốt hơn.

Đồng thời, các cơ quan tình báo đặc biệt của Litva xác định rằng cả hai máy bay không người lái của Nga bị rơi ở Litva vào ngày 10 và 28 tháng 7 năm 2025 đều xâm nhập không phận Litva một cách vô tình - do trục trặc kỹ thuật hoặc ảnh hưởng của thiết bị tác chiến điện tử trong các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine.

Năm 2026, Lithuania cũng ghi nhận các sự cố hàng không tương tự. Cụ thể, vào tháng 5 và tháng 6, các khinh khí cầu và các vật thể không người lái khác bị buôn lậu đã liên tục xâm nhập Lithuania từ lãnh thổ Belarus. Do một trong những sự cố như vậy, hoạt động của Sân bay Vilnius đã bị hạn chế tạm thời vào ngày 7-8 tháng 6. Bộ Ngoại giao Lithuania đã tuyên bố Belarus vi phạm không phận.

Máy bay không người lái của Nga đã từng bay đến những quốc gia nào trước đây?

Những sự việc tương tự không chỉ được ghi nhận ở Lithuania. Sau khi chiến tranh toàn diện bắt đầu, máy bay không người lái của Nga hoặc mảnh vỡ của chúng liên tục rơi xuống lãnh thổ các nước láng giềng của Ukraine.

Ba Lan. Vào đêm ngày 10 tháng 9 năm 2025, khoảng 20 máy bay không người lái của Nga đã xâm phạm không phận Ba Lan. Một số bị máy bay chiến đấu của NATO phá hủy, số khác bị rơi. Sau sự cố, Ba Lan đã khởi xướng các cuộc tham vấn theo Điều 4 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương.

Romania. Máy bay không người lái của Nga đã nhiều lần xâm phạm không phận nước này. Theo dữ liệu được cung cấp trong các tài liệu của Nghị viện châu Âu, các sự cố như vậy đã được ghi nhận 11 lần kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện. Ngoài ra, tàn tích của máy bay không người lái tấn công Shahed, loại máy bay mà Nga đã sử dụng để tấn công các cảng Izmail và Reni của Ukraine, đã nhiều lần được tìm thấy ở khu vực biên giới với một đoạn sông Danube.

Estonia . Vào tháng 9 năm 2025, máy bay quân sự Nga đã xâm phạm không phận nước này, và máy bay không người lái cũng được phát hiện trong khu vực. Vào tháng 5 năm 2026, lực lượng an ninh Estonia đã bắn hạ một máy bay không người lái trong không phận của mình lần đầu tiên. 

Moldova . Máy bay không người lái của Nga và mảnh vỡ của chúng cũng đã được phát hiện trên lãnh thổ Moldova nhiều lần. Vào ngày 12 tháng 9 năm 2026, chính quyền Moldova thậm chí đã tạm thời đóng cửa không phận sau khi phát hiện một máy bay không người lái gần biên giới với Ukraine.

Latvia . Vào tháng 9 năm 2024, một máy bay không người lái loại Shahed của Nga, được trang bị chất nổ, đã rơi xuống vùng Rezekne sau khi xâm nhập không phận Belarus. Cũng có nhiều trường hợp phát hiện UAV không xác định vào mùa xuân năm 2026. 

Ngoài các quốc gia này, các báo cáo về sự cố máy bay không người lái trong những năm gần đây cũng đến từ Bỉ, Đức, Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển và các quốc gia châu Âu khác. Nghị viện châu Âu đã lưu ý trong các văn kiện của mình rằng những sự cố như vậy tạo ra thêm rủi ro cho hàng không dân dụng và cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Litva nói gì về mối đe dọa tiềm tàng từ Nga?

Trong những tháng gần đây, các quan chức cấp cao của Litva đã nhiều lần cảnh báo về nguy cơ các cuộc tấn công và hành động khiêu khích của Nga nhằm vào các nước EU và NATO.

Ví dụ, Tổng thống Litva Gitanas Nauseda tin rằng tham vọng của Điện Kremlin không chỉ giới hạn ở Ukraine, và nếu Nga không bị ngăn chặn ngay bây giờ, các nước Baltic và các quốc gia NATO khác sẽ là mục tiêu tiếp theo của các hành động gây hấn hoặc khiêu khích. 

Ngoài ra, vào tháng 9, Bộ trưởng Ngoại giao Litva Kęstutis Budris đã lên tiếng về mối đe dọa ngày càng tăng từ Nga đối với châu Âu. Theo ông, các cuộc tấn công của Nga nhằm vào các nước châu Âu không còn có thể chỉ được xem là các hoạt động lai ghép truyền thống nữa.

"Các cuộc tấn công của Nga nhằm vào chúng tôi không còn là các cuộc tấn công hỗn hợp nữa, chúng có yếu tố động lực rất cao," Budris nói vào ngày 2 tháng 9.

Vụ việc gây báo động ngày hôm nay ở Lithuania diễn ra trong bối cảnh một loạt các sự cố trước đó liên quan đến máy bay không người lái và vật thể bay không xác định ở các quốc gia Baltic và các quốc gia EU khác. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có xác nhận nào cho thấy vật thể được phát hiện vào ngày 13 tháng 9 là máy bay không người lái của Nga hay đó là một cuộc tấn công có chủ đích.

Sau khi các máy bay chiến đấu của NATO cất cánh thực hiện nhiệm vụ tuần tra trên không, người ta xác định rằng các tín hiệu trên màn hình radar là do một đàn chim gây ra.

"Các máy bay chiến đấu thực hiện nhiệm vụ tuần tra trên không của NATO đã được triển khai để kiểm tra vật thể. Họ xác định rằng các tín hiệu trên màn hình radar là do một đàn chim gây ra. Trong thông tin radar ban đầu, tín hiệu của chim và máy bay không người lái có thể tương tự nhau, vì vậy một cuộc kiểm tra bổ sung đã được tiến hành để xác định chính xác bản chất của vật thể", NKVC báo cáo.

Cảnh báo đã được dỡ bỏ lúc 1 giờ 37 phút chiều. Nguy cơ tiềm tàng kéo dài khoảng 38 phút.

https://today.ua/493780-vorozhij-dron-chi-pidstupna-provokaciya-v-litvi-lunaye-trivoga-v-nebo-ekstreno-pidnyali-f-16/