Một số điều quan trọng về tội ác Katyn của Liên Xô

Lịch sử về tội ác trong rừng Katyn thuộc loại những câu chuyện khiến người ta kinh hoàng và choáng váng trước sự vô cảm của bộ máy toàn trị. Bởi đây là một trong những tội ác cay nghiệt và trắng trợn nhất của thế kỷ XX.

Đó là một vụ thảm sát có kế hoạch, mà người ta đã cố gắng xóa khỏi ký ức của nhân loại trong suốt nửa thế kỷ. Kênh 24 sẽ kể chi tiết hơn về vụ việc này.

Vì sao Katyn trở thành vết thương chưa lành của châu Âu?

Tháng 9 năm 1939, châu Âu bùng cháy trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Phát xít Đức tấn công và chia cắt Ba Lan từ phía Tây, còn ngày 17 tháng 9, thực hiện nghị định thư bí mật của Hiệp ước Molotov–Ribbentrop, Liên Xô từ phía Đông cũng đâm một nhát dao vào lưng Ba Lan.

Nhà nước Ba Lan, bị kẹp giữa hai chế độ độc tài đẫm máu và tàn nhẫn, đã không còn tồn tại. Chính vào thời điểm đó, hàng trăm nghìn công dân Ba Lan rơi vào tay Liên Xô.

Phần lớn binh lính bình thường sau đó được thả hoặc đưa đến các trại lao động. Nhưng sĩ quan quân đội, cảnh sát, lực lượng biên phòng và giới trí thức bị biệt lập trong các trại đặc biệt của NKVD – tại Kozelsk, Starobelsk và Ostashkov.

Trong số những người bị bắt có hàng nghìn sĩ quan dự bị – những bác sĩ, kỹ sư, giáo sư đại học, luật sư, giáo viên, nhà văn và giáo sĩ bị huy động vào quân đội.

Ngay cả việc giam giữ những người này cũng đã đồng nghĩa với việc loại bỏ những người có khả năng đứng đầu phong trào kháng chiến chống sự chiếm đóng của Liên Xô; hơn thế nữa, đó là một cuộc “chặt đầu trí tuệ” của cả một dân tộc. Nhưng cuối cùng, điều xảy ra còn tồi tệ hơn rất nhiều.

Mùa đông năm 1939–1940 trôi qua trong tình trạng tương đối vô vọng và mơ hồ đối với những người tù. Họ viết thư về nhà, giảng bài cho nhau, hy vọng được trao đổi tù binh hoặc được chuyển đến các quốc gia trung lập.

Họ không biết rằng số phận của mình đã được quyết định trong những văn phòng của Điện Kremlin bằng một cách tính toán lạnh lùng và tàn nhẫn.

Ngày 5 tháng 3 năm 1940, Bộ trưởng Nội vụ Liên Xô Lavrentiy Beria trình lên Joseph Stalin một bản báo cáo.

Tài liệu này được giữ bí mật trong nhiều thập niên dưới dấu “Tuyệt mật”, thuộc cái gọi là “Gói hồ sơ kín số 1”. Trong đó, Beria mô tả các tù binh Ba Lan là những “kẻ thù ngoan cố, không thể cải tạo của chính quyền Xô viết” và đề nghị đơn giản là xử bắn họ.

Trên tài liệu xuất hiện những chữ ký lớn của Stalin, Voroshilov, Molotov và Mikoyan. Kalinin và Kaganovich bỏ phiếu qua điện thoại.

Một tờ giấy đó đã trở thành án tử hình đối với gần 22.000 người.

Vì sao chế độ Stalin quyết định giết các tù binh Ba Lan?

Điều gì đã xảy ra với người Ba Lan ở Katyn?

Vụ thảm sát Katyn được tiến hành với một sự tàn nhẫn mang tính “công nghiệp”.

Từ tháng 4 năm 1940, các tù binh lần lượt bị đưa ra khỏi các trại. Những người đang ở Kozelsk được định đoạt số phận là phải chết tại rừng Katyn.

Họ được đưa đến ga Gnezdovo, sau đó bị nhét lên những chiếc xe buýt đặc biệt không có cửa sổ, thường được gọi là “quạ đen”, rồi chở vào rừng.

Tại đó, bên những hố chôn đã được đào sẵn, họ bị bắn vào sau gáy.

Ở đây có một chi tiết quan trọng, sau này đóng vai trò then chốt trong các cuộc điều tra quốc tế: những kẻ hành quyết thuộc NKVD đã sử dụng súng ngắn Walther của Đức cỡ 7,65 mm và đạn của Đức, được mua từ trước chiến tranh.

Lý do là vũ khí Liên Xô nhanh chóng bị quá nóng sau hàng nghìn phát bắn, trong khi súng Đức hoạt động ổn định hơn.

Mùa xuân năm 1940, những lá thư từ các trại tù đột nhiên ngừng gửi về.

Chính phủ Ba Lan lưu vong đặt tại London liên tục yêu cầu Moskva cho biết số phận các sĩ quan Ba Lan, đặc biệt sau khi Đức tấn công Liên Xô năm 1941 và Ba Lan trở thành đồng minh của Liên Xô trong cuộc chiến chống Đức.

Stalin đã trả lời một cách đầy tính mỉa mai với tướng Władysław Sikorski rằng các sĩ quan này có lẽ đã “trốn sang Mãn Châu” hoặc bị thất lạc đâu đó trong những thảo nguyên mênh mông.

Sự thật bắt đầu lộ ra vào tháng 4 năm 1943.

Quân Đức đang chiếm đóng khu vực Smolensk đã phát hiện những ngôi mộ tập thể trong rừng Katyn.

Bộ trưởng Tuyên truyền Đức Quốc xã Joseph Goebbels lập tức nhận ra giá trị tuyên truyền của phát hiện này.

Người Đức mời Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế cùng các chuyên gia từ những nước châu Âu bị chiếm đóng và các quốc gia trung lập đến tiến hành khai quật.

Những vỏ đạn Đức được tìm thấy trong các ngôi mộ trở thành một trong những lập luận chính mà phía tuyên truyền Liên Xô sử dụng để cố gắng đổ trách nhiệm cho Đức Quốc xã.

Tuy nhiên, việc kiểm tra thi thể, quần áo mùa đông của những người bị giết, ngày tháng trên những tờ báo và nhật ký được tìm thấy trong túi của họ – trong đó không có ghi chép nào có niên đại muộn hơn mùa xuân năm 1940 – tất cả đều chỉ ra rằng các vụ hành quyết diễn ra vào thời điểm khu vực này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Liên Xô.

Phản ứng của Moskva vô cùng dữ dội.

Liên Xô cắt đứt quan hệ ngoại giao với chính phủ Ba Lan lưu vong, cáo buộc chính phủ này hợp tác với Hitler.

Đến mùa thu năm 1943, khi Hồng quân tái chiếm Smolensk, chính quyền Liên Xô lập tức thành lập một ủy ban riêng do viện sĩ Burdenko đứng đầu, nhằm ngụy tạo bằng chứng, đưa các tài liệu có niên đại năm 1941 vào những ngôi mộ và chính thức tuyên bố rằng người Ba Lan bị quân Đức xử bắn.

Katyn – một trong những trang đen tối nhất của lịch sử Ba Lan.

Vì sao phương Tây im lặng?

Một trong những khía cạnh bi thảm nhất của vụ Katyn trên trường quốc tế là phản ứng của các nước Đồng minh phương Tây.

Winston Churchill và Franklin Delano Roosevelt có quyền tiếp cận những thông tin tình báo xác nhận trách nhiệm của Liên Xô.

Các nhà ngoại giao Anh và tùy viên quân sự Mỹ đã gửi những báo cáo chi tiết.

Tuy nhiên, thực tế địa chính trị đã đặt ra những quy luật khắc nghiệt của riêng nó.

Để đánh bại Hitler, phương Tây cần Stalin.

Sự thật về Katyn đã bị hy sinh để duy trì liên minh chống Hitler.

Chính phủ Anh áp đặt kiểm duyệt đối với các ấn phẩm của người Ba Lan tại London khi họ cố gắng viết về thảm kịch này, còn các báo cáo của các sĩ quan Mỹ bị cất sâu trong kho lưu trữ.

Sau đó, trong phiên tòa Nuremberg, các công tố viên Liên Xô đã cố gắng đưa Katyn vào danh sách những tội ác của Đức Quốc xã.

Tuy nhiên, cơ sở bằng chứng quá yếu và bị làm giả đến mức tòa án quốc tế đã âm thầm bỏ qua vụ việc này trong phán quyết cuối cùng, không công nhận trách nhiệm của người Đức nhưng cũng không chỉ ra những thủ phạm thực sự.

Chỉ đến năm 1952, một ủy ban đặc biệt của Quốc hội Mỹ – Ủy ban Madden – tiến hành một cuộc điều tra quy mô lớn, phỏng vấn hàng trăm nhân chứng và đưa ra kết luận rõ ràng:

Trách nhiệm về vụ thảm sát Katyn thuộc về NKVD Liên Xô.

Tuy nhiên, tại Ba Lan cộng sản, từ “Katyn” vẫn bị nghiêm cấm nhắc đến.

Thân nhân của những người thiệt mạng đã không thể công khai khóc thương cha, chồng và anh em của mình trong nhiều thập niên.

Công lý lịch sử chỉ bắt đầu được khôi phục vào những năm cuối cùng của Liên Xô.

Tháng 4 năm 1990, Liên Xô chính thức thừa nhận trách nhiệm của NKVD đối với tội ác Katyn.

Năm 1992, Tổng thống Nga Boris Yeltsin trao cho Tổng thống Ba Lan Lech Wałęsa bản sao các tài liệu từ chính “Gói hồ sơ kín số 1”, trong đó có quyết định ngày 5 tháng 3 năm 1940.

Mảnh ghép cuối cùng đã được đặt vào đúng vị trí.

Lời nói dối tồn tại suốt nửa thế kỷ đã sụp đổ dưới sức nặng của những bằng chứng lưu trữ.

Lịch sử Katyn chứng minh rằng không một lớp đất nào, không một sự kiểm duyệt chính trị nào và không một thỏa hiệp địa chính trị nào có thể chôn vùi sự thật mãi mãi.

https://24tv.ua/history/katinskiy-rozstril-yak-nkvs-znishhiv-elitu-polshhi-1940-rotsi_n3125197?utm_source=mediabrama&utm_medium=excua&utm_campaign=397926&utm_content=624451166&utm_term=397187&mb_campaign=397926&mb_click_id=195385582