|
Ba cựu Tổng thống Ukraina, Leonid Kuchma, Viktor Yushenko và Petro Poroshenko, đã tuyên bố từ bỏ Huân chương Đại bàng Trắng của Ba Lan. Họ đưa ra quyết định này sau khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki tước bỏ Huân chương cao quý nhất của nhà nước này đối với Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky.
Điều này được Chủ tịch Quốc hội Ukraina Ruslan Stefanchuk công bố vào ngày 20.06.2026.
Ông lưu ý rằng, quyết định của Nawrocki đối với người dân Ukraina đã dẫn đến "sự đoàn kết chưa từng có" của các cựu Tổng thống Ukraina, những người từng được trao tặng Huân chương Đại bàng Trắng, vào các thời điểm khác nhau.
Tổng thống thứ hai của Ukraina, Leonid Kuchma, tuyên bố rằng, ông không thấy lựa chọn nào khác ngoài việc từ bỏ Huân chương của Ba Lan, mà ông đã nhận được vào năm 1997 từ Tổng thống Ba Lan lúc bấy giờ là Aleksander Kwaśniewski.
Theo lời ông, Ukraina không chiến đấu chống lại sự xâm lược của Nga để các quốc gia khác áp đặt tầm nhìn lịch sử của riêng họ hoặc quyết định người Ukraina nên tôn trọng ai.
Ông Kuchma cũng nhắc lại tuyên bố chung năm 2003 giữa Ukraina và Ba Lan, dựa trên nguyên tắc "Chúng ta cùng tha thứ và xin tha thứ", mà ông và Tổng thống Ba Lan lúc bấy giờ là Aleksander Kwaśniewski đã tuyên bố dưới sự hướng dẫn tinh thần của Giáo hoàng John Paul II.
Đồng thời, ông Kuchma bày tỏ hy vọng rằng, cuộc khủng hoảng hiện nay sẽ không phá hủy mối quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước.
Tổng thống thứ ba của Ukraina, Viktor Yushenko, cũng đã từ chối Huân chương do Tổng thống Ba Lan lúc bấy giờ là Aleksander Kwaśniewski trao tặng năm 2005.
Quyết định của ông Yushenko được thư ký báo chí của ông, Iryna Vannikova, thông báo.
Tuyên bố nhấn mạnh rằng, Huân chương Đại bàng Trắng không chỉ là dấu hiệu vinh dự dành riêng cho vị Tổng thống đó, mà còn là biểu tượng của sự tôn trọng đối với người dân Ukraina, những người đã đấu tranh cho tự do và độc lập trong nhiều năm.
Đây là lý do tại sao ông Yushenko quyết định từ chối Huân chương như một dấu hiệu bất đồng với quyết định của phía Ba Lan liên quan đến Volodymyr Zelensky.
Tổng thống thứ năm của Ukraina Petro Poroshenko cũng đã tuyên bố từ chối Huân chương trên mạng xã hội. Ông gọi quyết định của Tổng thống Karol Nawrocki là sai lầm và bất công đối với người dân Ukraina, đồng thời nhấn mạnh rằng, những bước đi như vậy chỉ làm suy yếu sự đoàn kết giữa Ukraina và Ba Lan.
Vị Tổng thống thứ năm của Ukraina nhấn mạnh rằng, quyết định của ông không nhằm chống lại người dân Ba Lan, mà chỉ là phản ứng trước hành động của Tổng thống Ba Lan. Ông Poroshenko cũng nhấn mạnh rằng, những tranh chấp lịch sử không nên quyết định tương lai của quan hệ Ukraina - Ba Lan.
Ông Poroshenko đã nhận Huân chương này vào năm 2014 từ Tổng thống Ba Lan lúc bấy giờ là Bronislaw Komorowski.
Trước đó, Ngoại trưởng Ukraina Andriy Sybiha, Chánh Văn phòng Tổng thống Kyrylo Budanov và Đại sứ Ukraina tại Ba Lan Vasyl Bodnar đã tuyên bố từ chối các Huân chương của Ba Lan. Đây là phản ứng của họ trước quyết định của ông Nawrocki tước bỏ Huân chương Đại bàng Trắng của Tổng thống Volodymyr Zelensky.
Ông Sybiha gọi động thái này là một sai lầm chiến lược của Warsawa, mà theo ông, đang tạo cơ hội cho Moskva. Ngoại trưởng Ukraina nhấn mạnh rằng, ông không thấy cách nào để tiếp tục giữ Huân chương Thập tự chỉ huy kèm Ngôi sao của "Huân chương Công trạng cho Ba Lan", Huân chương mà ông được trao tặng năm 2022, và tuyên bố ý định trả lại huân chương này cho Ba Lan.
Theo Ngoại trưởng, vấn đề không nằm ở bản thân các huân chương, mà nằm ở mối quan hệ giữa hai nước. Ông nhấn mạnh rằng, Ukraina luôn tuân thủ nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau, ngay cả trong những vấn đề còn khó khăn đối với cả hai nước.
Ông Sybiha cũng nhắc lại những nỗ lực lâu dài của Kyiv và Warsawa trong việc giải quyết các tranh chấp lịch sử, nối lại công tác tìm kiếm và khai quật, các hoạt động của Đại hội các nhà sử học và các sáng kiến chung khác. Theo ông, sự leo thang hiện tại không phục vụ lợi ích của người Ukraina hay người Ba Lan.
Trong khi đó, ông Budanov gọi quyết định của Tổng thống Ba Lan là một hành động không thân thiện với người dân Ukraina và cảnh báo rằng, nó sẽ trở thành vũ khí bổ sung cho tuyên truyền của Nga.
Người đứng đầu Văn phòng Tổng thống nhấn mạnh rằng, Ukraina tôn trọng quyền của mỗi quốc gia đối với quan điểm lịch sử riêng của mình và mong muốn được đối xử bình đẳng đối với ký ức quốc gia của họ. Ông cũng lưu ý rằng, nhà độc tài Ý Benito Mussolini vẫn chưa bị tước bỏ Huân chương Đại bàng Trắng một cách chính thức.
Đáp lại quyết định của Warsawa , Budanov tuyên bố từ bỏ Huân chương Thập tự vàng dành cho Ba Lan, mà ông đã nhận được năm ngoái. Đồng thời, ông khẳng định Ukraina sẽ tiếp tục tuân thủ các nguyên tắc hợp tác cởi mở và bình đẳng với các đồng minh của mình.
Đại sứ Ukraina tại Ba Lan, Vasyl Bodnar, cũng tuyên bố sẽ trả lại Huân chương Thập tự Hiệp sĩ của Huân chương Công trạng Cộng hòa Ba Lan.
"Với tư cách là Đại sứ Ukraina tại Ba Lan, tôi đã và đang nỗ lực phát triển quan hệ, thực hiện các dự án chung và giải quyết các vấn đề lịch sử phức tạp. Nhờ đối thoại tốt đẹp trong một năm rưỡi qua, chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu. Nhưng tôi không thể đứng ngoài cuộc trước một quyết định mà tôi cho là bất công về mặt lịch sử. Hiểu được những cảm xúc đang hiện hữu ở Ba Lan, tôi không thể chấp nhận việc Tổng thống Ukraina, Volodymyr Zelensky - một người bạn của Ba Lan, người đứng đầu một quốc gia dũng cảm tự vệ trước kẻ xâm lược Nga và bảo vệ hòa bình ở châu Âu - lại bị tước bỏ Huân chương cao quý nhất của Ba Lan," - ông viết.
Như đã biết, căng thẳng giữa Ukraina và Ba Lan bắt đầu sau khi Tổng thống Ukraina đặt tên "Anh hùng Quân đội Khởi nghĩa Ukraina" (UPA) cho một trong các đơn vị Lực lượng Đặc nhiệm, nhằm tôn vinh truyền thống lịch sử của quân đội Ukraina. Hành động này đã vấp phải sự phản đối gay gắt ở Ba Lan do đánh giá lịch sử về các hoạt động của UPA, mà xã hội Ba Lan liên tưởng đến thảm kịch Volyn năm 1943.
Ngày 19 tháng 6, Tổng thống Ba Lan Nawrocki quyết định tước bỏ Huân chương Đại bàng Trắng của Zelensky vì vụ việc này.
Bình luận về quyết định của nhà lãnh đạo Ba Lan, chính ông Zelensky cũng lưu ý rằng, một số nhân vật lịch sử gây tranh cãi vẫn là người nhận Huân chương này.
Tổng thống Zelensky giải thích rằng, Huân chương Đại bàng Trắng là một trong những biểu tượng cao quý nhất của lòng tin trong Liên bang Ba Lan - Litva và phản ánh lòng biết ơn đặc biệt của người dân Ba Lan. Ông cũng nhấn mạnh rằng, Ukraina tôn trọng quyết định của Ba Lan về quy chế của huân chương này, và nhắc lại rằng, huy hiệu này cũng đã được trao cho những nhân vật gây tranh cãi trong lịch sử.
"Vì vậy, nếu người ta tin rằng, biểu tượng đặc biệt này có thể được giữ lại cho [Nữ hoàng Nga] Catherine II, [nhà độc tài Ý] Benito Mussolini, và [cựu Thủ tướng Đức] Gerhard Schröder, thì chúng tôi ở Ukraina sẽ không tranh cãi về điều đó," - ông Zelensky viết.
Hôm nay, ngày 20.06.2026, ông Zelensky đã gửi trả Huân chương Đại bàng Trắng của mình cho Ba Lan thông qua "Nova Poshta".
BTV "NGƯỜI VIỆT KYIV" biên dịch
|
.jpg)
 (1).gif)
