Bài viết của Christoph Ehrhardt 

Cuộc tấn công diễn ra đầy bất ngờ. Trong thời gian dài, lực lượng Houthi tại Yemen vẫn đứng ngoài cuộc xung đột liên quan đến Iran và chỉ dừng lại ở những lời đe dọa.

“Ngón tay của chúng tôi đã đặt trên cò súng”, một phát ngôn viên quân sự từng tuyên bố hôm thứ Sáu. Nhưng chỉ ít lâu sau, lực lượng được Iran hậu thuẫn này đã phóng tên lửa vào Israel. Theo Houthi, họ tiếp tục thực hiện thêm các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái, nhắm vào các “mục tiêu quân sự nhạy cảm”.

Phía Israel cho biết đã đánh chặn thành công một tên lửa.

Tấn công mang tính biểu tượng

Houthi tuyên bố sẽ chỉ dừng các cuộc tấn công khi những hành động nhằm vào “trục kháng chiến” chấm dứt – đây là liên minh do Iran dẫn dắt, với mục tiêu chống Israel và đẩy Mỹ ra khỏi Trung Đông.

Tuy nhiên, mục tiêu của các đợt tấn công ban đầu cùng với tuyên truyền đi kèm cho thấy Houthi dường như vẫn muốn hạn chế leo thang. Phát ngôn viên của lực lượng này khẳng định không nhắm vào “các dân tộc Hồi giáo”.

Theo chuyên gia Yemen Farea al-Muslimi (tổ chức Chatham House), các cuộc tấn công vào Israel – một mục tiêu xa và được phòng thủ tốt – chủ yếu mang ý nghĩa biểu tượng, ít giá trị quân sự thực tế.

“Houthi đang cố can dự vào cuộc chiến mà không thực sự can dự sâu – họ vẫn muốn hạn chế rủi ro và leo thang.”

Nguy cơ phản ứng mạnh từ Mỹ

Nếu tấn công vào các nước láng giềng như Saudi Arabia hoặc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) – nơi từng nhiều lần bị Iran nhắm tới – thì tác động có thể lớn hơn nhiều.

Tương tự, việc tấn công tuyến hàng hải quốc tế cũng có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến kinh tế toàn cầu.

Hiện nay:

• Iran đã gây sức ép tại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu khí quan trọng
• Houthi đe dọa một điểm nghẽn khác là Bab al-Mandab – cửa ngõ dẫn vào kênh đào Suez
• Khoảng 1/8 thương mại toàn cầu đi qua tuyến đường này

Tuy nhiên, việc mở rộng tấn công cũng đi kèm rủi ro lớn, đặc biệt là các đòn đáp trả mạnh từ Mỹ. Những đợt không kích dữ dội của Mỹ trước đây vẫn là ký ức “đau đớn” với Houthi.

Toan tính chiến lược phức tạp

Một yếu tố khác khiến Houthi thận trọng là mối quan hệ với Saudi Arabia. Sau nhiều năm xung đột, hai bên đang hướng tới giảm căng thẳng.

• Riyadh muốn rút khỏi cuộc chiến Yemen trong “danh dự”
• Houthi có thể kỳ vọng nhận được hỗ trợ tài chính từ Saudi Arabia nếu hòa bình đạt được

Bên cạnh đó, trong nội bộ Yemen, Iran không được lòng dân, nên Houthi cũng nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công Israel là nhằm thể hiện sự đoàn kết với Palestine và các đồng minh Ả Rập.

“Con genie đã thoát khỏi chai”

Nhiều ý kiến cho rằng Iran từ lâu đã thúc ép Houthi tham chiến. Đồng thời, lực lượng này cũng chịu áp lực khi bị đối thủ chế giễu vì đứng ngoài cuộc.

Việc họ can dự diễn ra trong bối cảnh:

• Mỹ thúc đẩy đàm phán
• Nhưng đồng thời tăng hiện diện quân sự tại khu vực

Chuyên gia Farea al-Muslimi cảnh báo:

“Con genie đã thoát khỏi chai” – tức là tình hình có thể vượt khỏi tầm kiểm soát.

Phía Houthi cũng đã phát tín hiệu leo thang. Một quan chức tại Sanaa tuyên bố cuộc chiến sẽ diễn ra theo “nhiều giai đoạn”, trong đó phong tỏa eo biển Bab al-Mandab là một lựa chọn.

Trong khi đó, phái bộ hải quân của EU cho biết Houthi đã gia tăng mức độ hỗ trợ cho Iran, đồng thời ban hành hướng dẫn mới cho ngành vận tải biển nhằm đối phó với rủi ro gia tăng.

Nguồn: Frankfurter Allgemeine Zeitung

Angriffe auf Israel: Warum greifen die Huthi jetzt in den Irankrieg ein?