Giá lúa mì toàn cầu đang tăng vọt do xuất khẩu từ khu vực Biển Đen bị gián đoạn. Các cuộc tấn công của Nga đã gần như làm tê liệt các chuyến hàng từ các cảng biển của Ukraine, trong khi thiệt hại đối với các nhà ga ở Novorossiysk đã hạn chế khả năng bán ngũ cốc của Nga. Tất cả điều này diễn ra khi vụ thu hoạch mới đang đến gần, thời điểm xuất khẩu thường đạt đỉnh điểm.

Theo Financial Times , giá lúa mì kỳ hạn đang tiến gần đến mức cao nhất trong gần ba năm . Ukraine và Nga cùng nhau chiếm khoảng 30% lượng xuất khẩu lúa mì toàn cầu, vì vậy việc đóng cửa cảng kéo dài có thể làm thay đổi đáng kể tình hình trên thị trường thực phẩm.

Hàng chục triệu tấn ngũ cốc đang gặp nguy hiểm.

Theo kịch bản của Oxford Economics, sự gián đoạn tại các cảng trên Biển Đen và Biển Azov có thể ảnh hưởng đến lượng hàng hóa xuất khẩu ngũ cốc lên tới 86 triệu tấn vào năm 2026. Con số này chiếm khoảng 17% tổng lượng xuất khẩu toàn cầu. Trong đó, 52 triệu tấn thuộc về Nga và 34 triệu tấn thuộc về Ukraine.

Chúng ta không nói về lượng ngũ cốc đã bị mất, mà là về khối lượng sẽ khó hoặc thậm chí không thể giao đến người mua đúng hạn nếu các cảng không hoạt động bình thường trong thời gian dài.

Đường sắt, đường bộ và tuyến đường sông Danube không thể thay thế hoàn toàn vận tải đường biển. Theo Oxford Economics, ngay cả sau khi tăng cường năng lực, chúng cũng chỉ có thể bù đắp được khoảng 17 triệu tấn hàng hóa cho Ukraine.

Tình hình trên sông Danube trở nên phức tạp do mực nước thấp. Các tàu buộc phải chở ít hàng hơn, khiến chi phí vận chuyển mỗi tấn ngũ cốc tăng cao. Thêm vào đó, cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng cảng Izmail, vốn đã trở thành một trong những tuyến đường dự phòng chính cho hàng xuất khẩu của Ukraine, càng làm trầm trọng thêm tình hình.

"Tình hình thị trường lúa mì còn tồi tệ hơn cả tình hình dầu thô ở eo biển Hormuz. Càng kéo dài, hậu quả sẽ càng nghiêm trọng hơn", ông Andrey Sizov, giám đốc điều hành của công ty phân tích SovEcon, cho biết.

Giá lúa mì đắt đỏ nhất thế giới cũng không thể cứu vãn được tình hình nông dân Ukraine.

Nghịch lý của tình hình hiện nay là giá thế giới đang tăng, trong khi giá ngũ cốc lại giảm trong nước. Ngũ cốc tích tụ trong kho vì khó xuất khẩu, nên người mua chỉ trả cho nông dân mức giá đôi khi không đủ bù chi phí canh tác.

Theo Reuters , trong hai tuần đầu tháng 8, xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine đã giảm kỷ lục 75% so với cùng kỳ năm 2025. Trước đây, khoảng 90% lượng xuất khẩu lúa mì, ngô và hướng dương của Ukraine đều đi qua Biển Đen.

Đối với nông dân, điều này có nghĩa là thiếu tiền đúng vào thời điểm họ cần mua nhiên liệu, trả lương cho công nhân và chuẩn bị đất cho vụ gieo trồng mùa thu. Nếu không bán được ngũ cốc, một số trang trại có thể giảm diện tích canh tác cho vụ thu hoạch sắp tới.

Vấn đề này cũng ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế Ukraine. Nông nghiệp chiếm gần 60% doanh thu xuất khẩu của đất nước. Ngân hàng Quốc gia ước tính thiệt hại ngoại hối có thể xảy ra do việc phong tỏa cảng vào cuối năm nay vào khoảng 2,5 tỷ đô la, trong khi các hiệp hội nông nghiệp cho biết nông dân sẽ mất 3 tỷ đô la do chi phí hậu cần tăng cao.

Ukraine đã đề nghị Liên minh châu Âu cung cấp 220 triệu euro để hỗ trợ nông dân bị ảnh hưởng bởi việc tạm ngừng xuất khẩu. Số tiền này dự kiến ​​sẽ được sử dụng, đặc biệt là để giảm lãi suất vay.

Giá bánh mì ở Ukraine có tăng không?

Việc giá lúa mì tăng không có nghĩa là giá bánh mì tại các cửa hàng ở Ukraine sẽ ngay lập tức tăng theo cùng tỷ lệ phần trăm. Giá cuối cùng còn bị ảnh hưởng bởi chi phí chế biến ngũ cốc, điện năng, tiền lương, đóng gói, vận chuyển và thương mại. Ngoài ra, do khó khăn trong xuất khẩu nội địa, lượng ngũ cốc tồn đọng vẫn còn rất lớn.

Điều nguy hiểm hơn đối với người dân Ukraine là những hậu quả lâu dài. Nếu nông dân không nhận được tiền cho vụ thu hoạch hiện tại và giảm diện tích gieo trồng cho vụ tiếp theo, nguồn cung ngũ cốc sẽ giảm trong các mùa vụ sau.

Oxford Economics dự đoán giá lương thực toàn cầu có thể tăng 11,8% vào năm 2026 và thêm 4,8% vào năm 2027. Thị trường đồng thời chịu áp lực từ các vấn đề ở Biển Đen, hạn hán, hiện tượng thời tiết bất thường liên quan đến El Niño và tình trạng thiếu phân bón do chiến tranh ở Iran.

Sau khi chiến tranh toàn diện bùng nổ vào năm 2022, giá ngũ cốc đã tăng lên mức kỷ lục. Vào thời điểm đó, tình hình đã được ổn định một phần nhờ Sáng kiến ​​Ngũ cốc Biển Đen với sự tham gia của Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Nga đã rút khỏi thỏa thuận vào tháng 7 năm 2023, sau đó Ukraine đã tạo ra hành lang biển riêng của mình. Giờ đây, công việc này lại đang bị đe dọa do các cuộc tấn công có hệ thống của Nga vào các cảng và tàu dân sự.

Cần nhắc lại rằng, vào cuối tháng 7, các chủ tàu đã tạm ngừng hoạt động đến các cảng Biển Đen của Ukraine do nguy cơ bị Nga tấn công. Ukraine không áp đặt lệnh cấm chính thức đối với giao thông tàu thuyền, nhưng các hãng vận tải tư nhân không muốn mạo hiểm tàu ​​và thủy thủ đoàn của mình sau khi các tàu dân sự mang cờ nước ngoài bị hư hại.

https://today.ua/493071-udar-po-ekonomici-u-serpni-ukrayinskij-eksport-zerna-vpav-na-rekordni-75-a-pshenicya-u-sviti-prodovzhuye-dorozhchati/