Theo tờ báo The New York Times đưa tin hôm thứ Tư, ngày 22 tháng 7, cựu Tổng Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Ukraina Oleksandr Syrsky là một trong những nhân vật quan trọng nhất trong cuộc chiến tranh xâm lược của Nga chống lại Ukraina.
Như bài báo đã nêu, Tướng Syrsky nổi tiếng nhờ vai trò của mình trong việc bảo vệ Kyiv khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, giành được sự tin tưởng của Tổng thống Volodymyr Zelensky, và trở thành Tổng Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Ukraina vào năm 2024. Ông đã vượt qua giai đoạn tiêu hao của cuộc chiến bằng cách sử dụng xe bọc thép hạng nặng.
"Sự ra đi của ông đánh dấu sự kết thúc của một kỷ nguyên - sự thay thế thế hệ chỉ huy cũ, được đào tạo từ thời Liên Xô, bằng một thế hệ chỉ huy trẻ hơn, những người đã đón nhận sự đổi mới công nghệ và các nguyên tắc lãnh đạo tập thể. Vị tướng này đã lãnh đạo việc mở rộng sử dụng máy bay không người lái và robot trên chiến trường, nhưng các chỉ huy và những người ủng hộ họ ở tiền tuyến vẫn nhấn mạnh vào việc phát triển nhanh hơn nữa các công nghệ này như là chìa khóa để đánh bại một đối thủ hùng mạnh," - tờ NYT viết.
Tờ báo ghi nhận rằng, ông Syrsky đã chỉ huy nhiều trận chiến quyết định, nhưng thường bị chỉ trích vì "sự nghiêm khắc và khuynh hướng quản lý vi mô, mong muốn kiểm soát mọi khía cạnh của Lực lượng Vũ trang". Các nhà phê bình cáo buộc Tướng Syrsky coi thường mạng sống của binh lính và, theo quan điểm của họ, từ chối rút quân khỏi những vị trí từ lâu đã được coi là không thể phòng thủ.
Theo bài báo, vào thời điểm cuộc xâm lược toàn diện của Nga bắt đầu, Tướng Syrsky là một trong những vị tướng giàu kinh nghiệm nhất trong quân đội Ukraina. Khi Volodymyr Zelensky lên nắm quyền Tổng thống, ông đã gặp vị tướng này trong một chuyến thăm đầu tiên đến một trường huấn luyện quân sự, và Tướng Syrsky nhanh chóng giành được sự tin tưởng của ông.
Tờ NYT đã phỏng vấn cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Anna Maliar, người từng làm việc thân cận với Tướng Syrsky từ năm 2021 đến năm 2023. Bà cho biết ông làm việc 18 tiếng mỗi ngày, duy trì thể lực tốt và không bao giờ nghỉ phép, đồng thời luôn có sẵn bàn cờ tại trụ sở. Theo bà Maliar, vào tháng 2 năm 2022, Tướng Syrsky đề xuất bổ nhiệm một người chịu trách nhiệm phòng thủ Kyiv và tình nguyện đảm nhận vai trò này. Bà Maliar cũng cho biết, để chuẩn bị cho việc phòng thủ Kyiv, Tướng Syrsky đã tìm kiếm các tài liệu từ kho lưu trữ về các trận chiến trong Thế chiến thứ II ở khu vực này và lên kế hoạch cho chiến dịch vượt qua các công sự cũ của Đức. Bà Maliar khẳng định biệt danh "đồ tể" của Tướng Syrsky là không chính xác và ông luôn tìm cách giảm thiểu tổn thất khi lên kế hoạch cho các chiến dịch.
"Ông ấy suy nghĩ vượt ra ngoài khuôn khổ, sử dụng các chiến thuật và nước đi hoàn toàn bất ngờ," - bà nói.
Sau khi quân Nga bị đẩy lùi khỏi Kyiv, Tướng Syrsky được điều đến mặt trận phía Đông để tăng cường phòng thủ cho Ukraina. Theo tờ NYT, vào cuối mùa hè năm 2022, ông đã phát hiện ra một lỗ hổng trong hệ thống phòng thủ của đối phương và khai thác nó, dẫn đến một cuộc phản công quy mô lớn, cho phép Ukraina giành lại một phần đáng kể lãnh thổ ở phía đông bắc.
Năm 2023, Tướng Syrsky lãnh đạo cuộc phòng thủ kéo dài nhiều tháng và đẫm máu tại Bakhmut thuộc tỉnh Donetsk. Tờ NYT ghi nhận rằng, chính phủ ca ngợi đây là một trận chiến anh hùng, nhưng các quan chức quân sự và các nhà phân tích đã chỉ trích chiến dịch này, cho rằng nó mang lại ít lợi thế chiến lược và làm chuyển hướng nguồn lực khỏi cuộc phản công chính của Ukraina ở phía Nam vào mùa hè năm 2023. Tờ báo nhắc lại rằng, cuộc phản công quy mô lớn dưới sự chỉ huy của Tướng Valeriy Zaluzhny đã thất bại, và Tổng thống Zelensky đã thay thế ông bằng TuongySyrsky vào tháng 2 năm 2024.
Theo tờ NYT, ông Syrsky đã gặp khó khăn trong việc chỉ huy Lực lượng Vũ trang Ukraina sau khi Tướng Zaluzhny được lòng dân rời nhiệm, nhưng vào mùa hè năm 2024, ông đã ra lệnh tấn công quốc gia xâm lược Nga ở vùng Kursk. Chiến dịch Kursk đã nâng cao tinh thần của Ukraina và làm phân tán nguồn lực của đối phương trong vài tháng, nhưng sau cuộc tấn công trả đũa của Nga, Ukraina "đã mất một số chiến binh và trang thiết bị tốt nhất vào thời điểm cả hai đều ngày càng khan hiếm". Điều này tiếp theo là cuộc tấn công của Nga và những đòn giáng mạnh vào cơ sở hạ tầng của Ukraina trong mùa đông.
Trong những tuần gần đây, sự chỉ trích đối với Tướng Syrsky đã lên đến đỉnh điểm, tờ NYT lưu ý. Tờ báo dẫn lời Bogdan Krotevich, cựu Tham mưu trưởng Lữ đoàn Azov số 12 thuộc Lực lượng Vũ trang Ukraina, người trong nhiều năm đã chỉ trích việc Tướng Syrsky thường xuyên điều chuyển các đơn vị để lấp đầy khoảng trống trên tiền tuyến.
“Việc quản lý vi mô là một vấn đề nghiêm trọng khác. Nó gạt bỏ những sỹ quan triển vọng, thăng chức cho những nhân viên trung thành và chuyển hướng nguồn lực khỏi những người có khả năng đạt được kết quả,” - Krotevich nói.
Một số chỉ huy ủng hộ Tướng Syrsky, gọi ông là chỉ huy duy nhất có kinh nghiệm để lãnh đạo tất cả các hoạt động quân sự của Ukraina.
Vào tối ngày 21 tháng 7 năm 2026, Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố rằng, ông Oleksandr Syrsky sẽ rời nhiệm sở, và Mykhailo Drapaty, Tư lệnh các lực lượng liên hợp của Lực lượng Vũ trang Ukraina, sẽ trở thành Tổng tư lệnh mới.
“Thực tế là Oleksandr Syrsky đã đảm bảo thành công của Ukraina trong việc bảo vệ Kyiv, trong Chiến dịch tấn công Kharkiv và trong Chiến dịch tấn công Kursk. Một chặng đường dài đã được vượt qua, cuộc phòng thủ của Ukraina vẫn tiếp tục, và mỗi người lính phải được đối xử với phẩm giá,” - ông Zelensky nói.
Ngày 22 tháng 7, Tướng Syrsky đã tổng kết nhiệm kỳ của mình với tư cách là Tổng tư lệnh và lưu ý rằng, 700 km vuông lãnh thổ Ukraina đã được giải phóng dưới sự chỉ huy của ông trong năm nay, và rằng, “quân đội, vốn hai năm trước đã phải chiến đấu khó khăn, giờ đây đang tiến lên".
Việc miễn nhiệm Tướng Syrsky diễn ra trong bối cảnh các cuộc biểu tình ở Kyiv và các thành phố khác của Ukraina bắt đầu sau khi Mykhailo Fedorov từ chức Bộ trưởng Quốc phòng vào ngày 16 tháng 7. Cựu Bộ trưởng Quốc phòng tuyên bố rằng, Tổng tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Ukraina Syrsky đã cản trở tất cả các sáng kiến của nhóm ông và “giăng những cạm bẫy”.
BTV "NGƯỜI VIỆT KYIV" biên dịch
|