Tác giả: Matthew Loh 

 

 

 

businessinsider.com

Các mảnh vỡ của tên lửa hành trình Filin trong bức ảnh do Sternenko và Beskrestnov công bố. Ảnh: Telegram/Serhii Sternenko.

Vũ khí chủ lực tiếp theo mà Nga đặt cược trong cuộc chiến trên không có thể không còn chỉ là các máy bay không người lái (UAV) Shahed sử dụng động cơ phản lực, mà sẽ là một kho tên lửa hành trình mới với số lượng lớn. Hai chuyên gia UAV nổi tiếng của Ukraine đã đưa ra cảnh báo này hôm thứ Năm.

Serhiy “Flash” Beskrestnov và Serhiy Sternenko đã độc lập đăng tải thông tin về tên lửa Filin trên các kênh Telegram của mình. Đây là một loại tên lửa hành trình có cánh do Nga phát triển, dài 3,4 mét, vừa được Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine giới thiệu thông tin.

Cả hai chuyên gia từng cố vấn cho Bộ Quốc phòng Ukraine về các vấn đề liên quan đến UAV đều cảnh báo rằng loại vũ khí giá rẻ này có sức mạnh đáng kể, có thể khiến mối đe dọa từ UAV Shahed trở nên nhỏ bé hơn nhiều.

“Việc sử dụng hàng loạt loại vũ khí tấn công đường không này sẽ sớm trở thành hiện thực”, Sternenko viết trên Telegram. Ông đứng đầu một quỹ lớn chuyên quyên góp tiền hỗ trợ quân đội Ukraine.

“Sau đó, chúng ta sẽ nhớ đến những chiếc Shahed phản lực như một vấn đề nhỏ nếu đem so sánh”, ông nói thêm.

Chuyên gia phân tích UAV Beskrestnov cho biết ông đã “từ lâu dự đoán rằng trong tương lai, đối phương sẽ dựa vào các tên lửa hành trình giá rẻ chứ không phải Shahed phản lực”.

Trong bài đăng trên Telegram, ông viết rằng Filin có thể bay nhanh hơn, cơ động hơn và mang đầu đạn nặng hơn những UAV động cơ phản lực mà Nga đang sử dụng.

“Chúng không cần các bãi phóng UAV. Nhiều quả có thể được phóng từ trực thăng và phương tiện bay không người lái. Quan trọng hơn cả, chúng có thể được chế tạo từ các linh kiện của Nga”, Beskrestnov cho biết.

Nhanh hơn Shahed và rẻ hơn đáng kể

Hôm thứ Tư, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) công bố thông tin chi tiết về tên lửa Filin.

Theo cơ quan này, Nga bắt đầu triển khai loại vũ khí này vào cuối mùa hè năm 2026.

GUR nhận định Filin là sự tiếp nối xu hướng của tổ hợp công nghiệp quốc phòng Nga trong việc phát triển các loại vũ khí tấn công đường không giá rẻ, sử dụng động cơ phản lực và được phóng từ mặt đất.

Tên lửa hành trình phóng từ mặt đất này có thể mang đầu đạn nặng 100 kg. Theo các thông tin từ phía Nga, Filin đạt tốc độ gần 800 km/giờ và có tầm bắn khoảng 1.200 km.

Để so sánh, Geran-5 — mẫu UAV động cơ phản lực hiện đại nhất của Nga được biết đến cho đến nay — có tốc độ tối đa khoảng 600 km/giờ.

Theo GUR, Filin còn có khả năng bay ở độ cao “cực thấp”, đồng thời có thể hoạt động ở độ cao lên tới 6 km.

Linh kiện của Shahed có nguồn gốc từ Mỹ và Trung Quốc

Theo cơ quan tình báo Ukraine, giống như các UAV Shahed của Nga, thân tên lửa Filin được chế tạo từ vật liệu carbon và sợi thủy tinh. Một số bộ phận được sản xuất bằng công nghệ in 3D.

GUR cho biết Filin cũng sử dụng nhiều linh kiện điện tử có nguồn gốc nước ngoài, tương tự các UAV Shahed động cơ phản lực. Những linh kiện này được sử dụng trong hệ thống điều khiển bay, hệ thống dẫn đường quán tính, bộ điều khiển thiết bị và công nghệ chống nhiễu.

Cơ quan này liệt kê 35 linh kiện có nguồn gốc từ Mỹ, bao gồm các bóng bán dẫn và bộ chuyển đổi; 22 linh kiện từ Trung Quốc; cùng 13 linh kiện khác đến từ Nhật Bản, Thụy Sĩ, Đài Loan và Hà Lan.

Một điểm đáng chú ý, theo GUR, là động cơ của Filin được sản xuất tại Nga, trong khi nhiều UAV phản lực của Moskva sử dụng động cơ Trung Quốc.

Loại động cơ này cũng được phát hiện trong một số mẫu tên lửa hành trình khác của Nga mới được giới thiệu gần đây, chẳng hạn như Kover và Monochrome — những mẫu phóng từ trên không.

Khả năng giảm giá thành tên lửa hành trình mới của Nga chủ yếu đến từ việc sử dụng các động cơ và linh kiện thương mại có sẵn trên thị trường.

Một mẫu tên lửa hành trình khác của Nga sử dụng công nghệ dân sự và từng thu hút sự chú ý là Banderol. Loại vũ khí này xuất hiện vào mùa xuân năm 2025 và trong những tháng gần đây đã gây sức ép đáng kể lên hệ thống phòng không Ukraine.

Banderol bay chậm hơn và có tầm bắn ngắn hơn Filin, nhưng vẫn đạt tốc độ tối đa khoảng 700 km/giờ. Điều này khiến Ukraine gặp nhiều khó khăn hơn trong việc đánh chặn bằng UAV.

Giá mỗi quả Banderol được ước tính khoảng 150.000 USD, tương đương khoảng 134.000 euro — chỉ bằng khoảng 1/16 giá thành của một tên lửa hành trình Kh-101 thông thường.

Mức giá thấp giúp Nga có khả năng sản xuất loại vũ khí này với số lượng lớn hơn.

Việc Nga thường xuyên sử dụng những vũ khí như Banderol trong mùa hè đã làm dấy lên lo ngại rằng Moskva sẽ ngày càng dựa vào chiến thuật thường được gọi là “bão hòa bằng tên lửa” (missile spam), tức phóng số lượng lớn tên lửa nhằm gây quá tải và làm suy giảm khả năng đánh chặn của hệ thống phòng không Ukraine.

Hôm thứ Tư, trước mối đe dọa từ các tên lửa hành trình mới, Sternenko đặt câu hỏi:

“Bộ Tư lệnh Không quân hiện đang làm gì để kịp thời xây dựng các biện pháp đối phó?”

Nhận định

Nếu những thông số do phía Ukraine công bố là chính xác, Filin có thể tạo ra một thách thức đáng kể đối với hệ thống phòng không Ukraine. Với tốc độ gần 800 km/giờ, tầm bắn khoảng 1.200 km và đầu đạn 100 kg, loại tên lửa này có khả năng đe dọa nhiều mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Ukraine.

Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở tốc độ hay tầm bắn, mà còn ở khả năng sản xuất hàng loạt với chi phí thấp. Nếu Nga có thể triển khai đồng thời nhiều UAV và tên lửa hành trình giá rẻ, Ukraine sẽ phải tiêu tốn nhiều tên lửa đánh chặn đắt tiền để bảo vệ các mục tiêu quan trọng.

Tuy nhiên, các thông số kỹ thuật và mức độ nguy hiểm thực tế của Filin vẫn cần được kiểm chứng độc lập. Hiệu quả của loại vũ khí này còn phụ thuộc vào độ chính xác, khả năng chống nhiễu, độ tin cậy của hệ thống dẫn đường và năng lực sản xuất thực tế của Nga.

Ukraine warnt vor Russlands neuer Billig-Waffe: Marschflugkörper könnte Shahed-Drohnen bald in den Schatten stellen