Tác giả: Ibrahim Naber

Có một khoảnh khắc trước khi máy quay bắt đầu ghi hình, viên chỉ huy trẻ người Ukraine nói: “Lịch sử đang lặp lại với chúng tôi ở Donbas. Thật không may.” Sau đó, anh im lặng.

Vài phút sau, người đàn ông mang mật danh “Fleshka” ngồi lên chiếc ghế tập tạ trong khu vườn của một ngôi nhà ở một ngôi làng miền Đông Ukraine, chỉ cách lực lượng Nga gần nhất khoảng 30 phút lái xe. Mỗi buổi sáng, anh nâng mức tạ 80 kg tại đây trước khi quay trở lại màn hình, nơi anh điều phối việc tiêu diệt các đơn vị tấn công của Nga thông qua hình ảnh trực tiếp từ các phi công điều khiển máy bay không người lái.

“Tôi hy vọng cuộc chiến sẽ kéo dài. Đây là đất nước của chúng tôi và chúng tôi sẽ chiến đấu cho từng mét đất,” Fleshka nói ngay khi máy quay bắt đầu.

Cách đó vài mét là người đồng đội có mật danh “Sascha”, một chỉ huy khác của Lữ đoàn 33. Anh dự đoán: “Đó sẽ là một cối xay thịt khủng khiếp.” Anh mô tả một cuộc chiến tiêu hao đẫm máu và nói: “Nhưng tôi vui vì mình được tham gia.”

Fleshka, 24 tuổi, và Sascha, 26 tuổi, thuộc thế hệ những chỉ huy trẻ mới của Ukraine đang tham gia bảo vệ những thành trì cuối cùng mà Ukraine còn kiểm soát tại Donbas.

Cả hai đã chiến đấu ở tiền tuyến nhiều năm. Họ từng tham gia trận chiến kéo dài tại Bakhmut năm 2023, sau đó tham gia cuộc tiến công của Ukraine vào tỉnh Kursk của Nga cuối năm 2024. Hiện mỗi người chịu trách nhiệm về hơn 80 binh sĩ trong một đơn vị kết hợp giữa bộ binh và máy bay không người lái.

Donbas đang trở thành chiến trường quyết định

Donbas bao gồm hai tỉnh Luhansk và Donetsk. Nga đã kiểm soát gần như toàn bộ Luhansk, trong khi Ukraine hiện vẫn kiểm soát gần 1/5 tỉnh Donetsk — diện tích khoảng 5.000 km², tương đương khoảng 5 lần diện tích Berlin.

Câu hỏi ngày càng không còn là liệu quân đội của Tổng thống Putin có chiếm được phần lãnh thổ Donbas còn do Ukraine kiểm soát hay không, mà là bao giờ điều đó sẽ xảy ra.

Theo thông tin mà Die Welt có được từ các cuộc trao đổi với đại diện của một cơ quan tình báo châu Âu hàng đầu, quân đội Nga có thể tiến tới vùng ngoại ô Kramatorsk và Sloviansk vào đầu năm 2027.

Hai thành phố này tạo thành trung tâm của tuyến phòng thủ lớn cuối cùng của Ukraine tại Donbas.

Các quan chức tình báo cho rằng Nga có thể hoàn tất việc chiếm phần lớn khu vực này vào năm tới. Tuy nhiên, cái giá về nhân mạng của cuộc tiến công có thể sẽ vô cùng khủng khiếp. Hàng trăm nghìn binh sĩ Nga khác có thể thiệt mạng hoặc bị thương nặng.

Theo các nhà phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào năm 2022, quân đội Nga đã chịu khoảng 1,4 triệu thương vong, trong đó có tới 450.000 người thiệt mạng và gần 1 triệu người bị thương.

Nga tiến chậm hơn, nhưng mặt trận chưa ổn định

Nhà phân tích quân sự Franz-Stefan Gady, tác giả cuốn Attack: When War Comes to Us, đưa ra đánh giá phần nào lạc quan hơn cho Ukraine.

Ông cho rằng tốc độ tiến quân của Nga hiện chậm hơn so với mùa đông.

“Với tốc độ hiện tại, tỉnh Donetsk sẽ không bị chiếm hoàn toàn cho đến đầu những năm 2030,” ông nhận định.

Tuy nhiên, tốc độ tiến quân chậm lại không đồng nghĩa với việc tiền tuyến đã ổn định.

Tại một số khu vực, tình hình quân sự của Ukraine đang xấu đi. Nga có ưu thế cục bộ về máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV), trong một số khu vực tỷ lệ có thể lên tới 10:1.

Trong khi đó, những quả bom lượn có điều khiển nặng tới 3.000 kg tiếp tục gây tổn thất lớn cho lực lượng Ukraine ở các khu vực tiền tuyến.

Gady cho rằng quân Nga có thể tiến tới Kramatorsk và Sloviansk sớm nhất vào mùa xuân hoặc mùa hè năm 2027, nhưng chỉ khi có một điều kiện:

Nga cần tiến hành huy động quân nếu muốn duy trì hoặc tăng tốc độ tiến quân hiện nay.

Ông cho rằng Moscow khó có khả năng làm điều đó trước các cuộc bầu cử. Nhưng nếu Nga tiến hành huy động, Ukraine sẽ không có một biện pháp tương đương để đáp trả.

Theo Gady, Bộ Tổng tham mưu Nga ước tính rằng những binh sĩ mới được huy động cần khoảng 4 tháng trước khi có thể tạo ra tác động đáng kể trên chiến trường.

Do đó, một đợt huy động vào mùa thu năm nay có thể bắt đầu ảnh hưởng đến tình hình chiến sự trong nửa đầu năm 2027.

Yếu tố quyết định có thể là hậu cần của Ukraine

Đại tá Markus Reisner thuộc Quân đội Áo cho rằng cuộc tiến công mùa hè của Nga cho đến nay vẫn kém xa kỳ vọng của Điện Kremlin.

Tuy nhiên, quân đội Nga vẫn tiếp tục tiến lên “chậm nhưng đều đặn”.

Theo ông, yếu tố quyết định trong cuộc chiến giành Donbas sẽ là hậu cần của Ukraine.

“Năng lực quan trọng nhất ảnh hưởng đến trận chiến bảo vệ Kramatorsk và Sloviansk là việc cung cấp hậu cần cho lực lượng phòng thủ. Nếu quân Nga thành công trong việc làm gián đoạn các tuyến tiếp tế, lực lượng phòng thủ Ukraine sẽ chỉ có thể cầm cự trong một khoảng thời gian giới hạn.”

Ngay từ lúc này, một phần lớn hoạt động tiếp tế đã dựa vào những máy bay không người lái đa cánh cỡ lớn và các phương tiện mặt đất không người lái.

Quân đội Nga đang có hệ thống tấn công những phương tiện này, đồng thời cố gắng ngăn chặn việc tăng viện và luân chuyển binh sĩ Ukraine.

Reisner đưa ra cảnh báo rõ ràng:

“Nếu người Ukraine không thể phá vỡ vòng luẩn quẩn này, tuyến phòng thủ sẽ sụp đổ.”

Các chỉ huy lữ đoàn Ukraine cũng thừa nhận rằng Nga cuối cùng có đủ nguồn lực để chinh phục Donbas.

Vadym Krykun, chỉ huy Lữ đoàn Lubart, nói với WELT hồi đầu năm:

“Tất nhiên Nga có tiềm lực. Đây vẫn là quân đội lớn thứ hai thế giới. Câu hỏi là Nga sẵn sàng đi xa đến đâu, và họ còn sẵn sàng huy động nền kinh tế cũng như người dân của mình đến mức nào.”

Krykun đã chiến đấu ở Donbas hơn một thập kỷ. Quân đội Nga lần đầu tiến vào khu vực này vào năm 2014, và kể từ đó giao tranh vẫn tiếp diễn.

Hy vọng về hòa bình ngày càng xa vời

Ngay trong năm ngoái, từng xuất hiện hy vọng rằng một thỏa thuận về miền Đông Ukraine có thể mở đường cho một lệnh ngừng bắn, thậm chí là hòa bình.

Cuối năm 2025, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã đề xuất trong khuôn khổ một sáng kiến hòa bình rằng Ukraine sẽ rút quân khỏi một số khu vực Donbas với điều kiện Nga cũng rút quân.

Khu vực này sau đó sẽ được biến thành một khu phi quân sự hoặc “khu kinh tế tự do” dưới sự giám sát quốc tế.

Điện Kremlin đã bác bỏ đề xuất này, mặc dù nó cũng nhận được sự ủng hộ của Mỹ.

Cuộc chiến bằng máy bay không người lái

Các lực lượng do Fleshka và Sascha chỉ huy đang sử dụng những máy bay không người lái ném bom hạng nặng “Vampire” và “Nemesis”, có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách lên tới 50 km.

Chúng được hỗ trợ bởi các máy bay không người lái trinh sát, hệ thống rải mìn bằng drone và robot mặt đất.

Sascha nói:

“Mối quan tâm chính của chúng tôi hiện nay là tiêu diệt các phi công điều khiển drone của họ.”

Anh mô tả cách đơn vị của mình xác định vị trí đối phương, ném bom vào vị trí đó rồi rải mìn xung quanh.

Anh nói rằng những binh sĩ Nga trong khu vực mục tiêu nên rời khỏi các công sự và tránh xa nhất có thể.

Các binh sĩ của Sascha, theo lời anh, đang làm tất cả những gì có thể để bảo vệ bộ binh Ukraine.

“Bộ binh sống sót càng lâu thì các thành phố càng có thể đứng vững lâu hơn.”

Fleshka cho biết cái gọi là “vùng tử thần” — khu vực mà binh sĩ có thể bị drone tấn công bất cứ lúc nào — đã mở rộng đáng kể trong những tháng gần đây.

Ở một số nơi, vùng tử thần hiện kéo dài 20 km, trong khi ở những khu vực khác có thể lên tới 50 km.

Sascha nói:

“Nếu họ tiến lên theo những nhóm nhỏ và chúng tôi phát hiện ra họ, không ai muốn để họ thoát. Ưu tiên của chúng tôi là loại họ khỏi vòng chiến. Có quá nhiều người Nga đến mức họ dường như chẳng quan tâm. Tôi không biết nữa, đây là một vấn đề phức tạp. Chúng tôi loại họ khỏi vòng chiến không quá khó, nhưng đơn giản là họ quá đông.”

Chiến thuật “từng người một”

Sascha sau đó mô tả chi tiết hơn chiến thuật của quân Nga.

“Đối phương đưa từng người một tiến về phía trước. Mười nhóm về cơ bản có nghĩa là mười cá nhân.”

Khi một người đến được vị trí dự kiến, thêm 10 nhóm khác lại được đưa lên.

Cuối cùng, một người lọt qua được, rồi người thứ hai, người thứ ba... cho đến khi 6 binh sĩ tập hợp được với nhau và có thể tiếp tục tiến lên như một nhóm.

Sascha nhận xét:

“Có thể nói đó là một chiến thuật tốt. Một chiến thuật thú vị. Tôi chưa từng thấy điều gì như vậy trước đây.”

Theo Gady, phương thức thâm nhập từng bước và bào mòn đối phương đóng vai trò trung tâm trong chiến thuật của Nga.

Ông nói:

“Các thành phố không sụp đổ vì những cuộc đột phá hay giao tranh từng căn nhà. Chúng sụp đổ vì sự kiệt quệ.”

Druzhkivka có thể là mục tiêu tiếp theo

Fleshka lo ngại rằng Druzhkivka có thể là thành phố tiếp theo phải đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng.

“Họ đã chuyển trọng tâm sang Sloviansk. Ở Mykolaivka, giao tranh đã bắt đầu.”

Sascha cũng dự đoán một trận chiến khốc liệt sẽ diễn ra quanh Sloviansk.

Anh nhấn mạnh rằng binh sĩ của mình đã sẵn sàng.

“Nó sẽ giống như ở Chasiv Yar. Nhưng họ đã tấn công Chasiv Yar trong bao lâu? Khoảng một năm, nếu tôi nhớ không nhầm.”

Anh chỉ vào địa hình xung quanh Kramatorsk và Sloviansk:

“Địa hình ở đây có lợi cho chúng tôi và bất lợi cho họ. Chúng tôi kiểm soát các điểm cao và có chỗ ẩn nấp. Đây sẽ là một cối xay thịt khủng khiếp.”

Donbas có phải là mục tiêu cuối cùng của Nga?

Các chuyên gia nghi ngờ rằng việc Nga chiếm toàn bộ Donbas nhất thiết sẽ khiến Điện Kremlin chuyển sang nghiêm túc đàm phán về một lệnh ngừng bắn.

Reisner nói:

“Putin sẽ điều chỉnh các mục tiêu chiến tranh tùy theo tình hình của lực lượng phòng thủ Ukraine.”

Hiện Nga đang nhắm vào điều mà ông gọi là một trong những điểm yếu lớn nhất của Ukraine: tình trạng thiếu nghiêm trọng đạn phòng không, đặc biệt là dành cho các hệ thống Patriot.

Ông cảnh báo:

“Những cuộc tấn công lớn đầu tiên cho thấy Putin có kế hoạch đặt Ukraine trước những cuộc tấn công quy mô lớn kéo dài trong mùa đông này. Ông đang theo đuổi một chiến lược tiêu hao, lấy cảm hứng từ Svechin, nhà lý luận quân sự nổi tiếng của Liên Xô.”

Theo Gady, từ góc nhìn của Moscow, Donbas có thể chỉ là một mục tiêu trung gian.

“Donbas là mục tiêu trung gian, không phải mục tiêu cuối cùng. Mục tiêu chiến lược của Nga vẫn là đưa Ukraine trở lại vùng ảnh hưởng của mình.”

Theo thông tin từ tình báo Ukraine, đã có những kế hoạch cho các chiến dịch trong tương lai theo hướng Mykolaiv, Kherson và Odesa, mặc dù chưa có thời gian biểu cụ thể.

Gady cho rằng việc thực sự giảm leo thang cũng sẽ là một vấn đề chính trị khó khăn đối với Moscow.

“Để làm được điều đó, Nga sẽ phải thu hẹp nền kinh tế thời chiến và giải thích với người dân tại sao chiến tranh lại kết thúc.”

Nguồn bài viết: Bài báo xuất hiện trên WELT và được cung cấp thông qua Axel Springer Global Reporters Network. Bài gốc được dẫn lại từ Business Insider.

Russland dringt langsam in den Donbass vor, während sich die Ukraine auf einen erbitterten Kampf um ihre letzten Bastionen vorbereitet