Bài viết của Fabian Hartmann 

Hệ thống phòng thủ tên lửa "Freyja"

Ukraine đang nỗ lực triển khai một hệ thống phòng thủ tên lửa do chính nước này sản xuất. Điều này có thể giúp Kiev tự chủ khỏi sự phụ thuộc vào Trump đúng thời điểm.

Kiev – Theo Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ, Hoa Kỳ ước tính khoản viện trợ cho Ukraine trong việc phòng thủ chống lại Nga kể từ khi cuộc chiến xâm lược của Vladimir Putin bắt đầu là gần 195 tỷ USD. Đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, con số này dường như đã quá đủ để ông phản ứng với thái độ miễn cưỡng trước những lời kêu gọi viện trợ mới đây của Volodymyr Zelensky. Khi được hỏi liệu Mỹ có cung cấp cho Ukraine các tên lửa tầm xa hoặc các hệ thống Patriot khác hay không, ông Trump đã phát biểu tại Nhà Trắng: "Chúng tôi cũng cần tên lửa," theo ghi nhận của tờ Kyiv Independent.

Ảnh ghép Volodymyr Zelensky và một hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot

© dpa/POOL EPA/AP | Teresa Suarez và dpa/pap | Pawel Supernak

Ông Trump cũng chỉ trích gay gắt người tiền nhiệm Joe Biden. Ông cho biết ông Biden đã cung cấp cho Ukraine "300 tỷ USD tiền đạn dược," theo dẫn lời của trang RBC Ukraine. Những phát biểu cho thấy Zelensky không còn có thể trông cậy hoàn toàn vào sự hỗ trợ nhanh chóng từ Mỹ có thể chính là một trong những lý do khiến người đứng đầu chính phủ Ukraine phải thay đổi tư duy.

Zelensky muốn đẩy nhanh tiến độ lập kế hoạch cho hệ thống phòng thủ tên lửa riêng của Ukraine

Theo tờ Guardian của Anh, ông Zelensky mới đây tuyên bố ông muốn thấy "kết quả cụ thể" trong việc phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa cho Ukraine càng sớm càng tốt - muộn nhất là vào cuối năm nay. Đề án này có thể trở nên khả thi thông qua các kế hoạch vừa được công bố thuộc chương trình mang tên "Freyja". Đây là các dự án liên quan đến hệ thống phòng thủ tên lửa do châu Âu hợp tác sản xuất dưới sự dẫn dắt của Ukraine. Ông Zelensky cũng đã phát đi một tuyên bố riêng trên trang web của chính phủ.

Hệ thống phòng thủ tên lửa "Freyja" có thể đóng vai trò là giải pháp thay thế cho hệ thống "Patriot" của Mỹ — vốn là lá chắn mà Ukraine dựa vào để tự vệ trước Nga trong cuộc chiến đã kéo dài 4 năm rưỡi qua. "Ukraine có khả năng tự sản xuất tên lửa và bệ phóng, trong khi các đối tác của chúng tôi sẽ cung cấp những linh kiện và yếu tố then chốt cần thiết," ông Zelensky cho biết theo báo Guardian.

Zelensky muốn tự chủ phòng thủ tên lửa, giảm phụ thuộc vào Mỹ

"Chúng tôi đang tạo ra mọi điều kiện cần thiết," ông Zelensky nhấn mạnh thêm nhằm thực hiện các kế hoạch cho hệ thống phòng thủ tên lửa "Freyja". Về mặt tấn công, "Ukraine cũng đang làm việc để phát triển các tên lửa hành trình/đạn đạo riêng," người đứng đầu chính phủ Ukraine cho hay. Các cuộc thử nghiệm về mặt này đã cho thấy tiềm năng lớn. Tuy nhiên, ông Zelensky nhấn mạnh: "Chúng tôi phải biến điều này thành một vũ khí thực sự."

Việc trở nên tự chủ hơn khỏi Mỹ trong các hệ thống phòng thủ tên lửa cũng có thể quan trọng với Kiev vì một lý do khác ngoài thái độ do dự của ông Trump về các khoản viện trợ tiếp theo. Như Tổng thống Mỹ đã chỉ trích trong đợt hỗ trợ đạn dược của ông Biden cho Ukraine, kho dự trữ của Mỹ đã giảm đi đáng kể, đồng nghĩa với việc kho vũ khí của Washington hiện đang cần được bổ sung.

Cuộc chiến Ukraine đặt ra dấu hỏi về hiệu quả của hệ thống phòng thủ Patriot

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, Ukraine cũng có lý do chính đáng để phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa riêng cùng các đối tác châu Âu. Không chỉ bởi Tổng thống Mỹ Trump gần đây đã bất ngờ rút lại kế hoạch ban đầu về việc gửi cho Ukraine các bản thiết kế sản xuất Patriot bên ngoài lãnh thổ Mỹ, mà hơn thế nữa, hệ thống phòng thủ Patriot có thể sẽ mất đi tính thời sự do bản chất chiến tranh đã thay đổi qua các đợt ăn miếng trả miếng giữa Nga và Ukraine. Patriot đã bảo vệ không phận Mỹ và NATO từ đầu những năm 1980, nhưng chúng đang tỏ ra quá đắt đỏ.

"Tiêu chuẩn quyết định trong môi trường hiện nay có lẽ không phải là mức độ tin cậy của một quả tên lửa đánh chặn đơn lẻ trong việc tiêu diệt một mục tiêu, mà là chi phí phát sinh để đạt được xác suất đánh chặn yêu cầu qua nhiều loạt bắn, cũng như khả năng bổ sung kho đạn dược trong một cuộc xung đột kéo dài," tác giả Fabian Hoffmann gần đây nhấn mạnh trong một bài viết cho Tạp chí Chính sách An ninh và Quốc phòng hartpunkt.

Điều này là do một quả tên lửa phòng thủ Patriot PAC-3 MSE hiện có giá 7 triệu USD, trong khi xác suất trúng mục tiêu là 70%. Theo ông Hoffmann, trong các kịch bản phòng thủ, người ta có thể phải tính toán tới 3 cú bắn cho mỗi mối đe dọa đang lao tới, nghĩa là lên tới 21 triệu USD cho một đợt tấn công duy nhất từ đạn đối phương. "Điều này giải thích tại sao phòng thủ tên lửa đạn đạo nhanh chóng trở nên đắt đỏ đến mức không thể gánh nổi trong trường hợp xảy ra nhiều trận chiến và các đợt mưa tên lửa," tác giả của hartpunkt chỉ ra. (Nguồn sử dụng: Kyiv Independent, RBC Ukraine, Guardian, hartpunkt) (fh)

Neue Waffe gegen Russlands Angriffskrieg: Ukraine tüftelt an Patriot-Alternative