Bài viết của Konstantin Ochsenreiter 

Quân đội Mỹ tại châu Âu

Trump rút quân khỏi châu Âu: Những căn cứ nào bị ảnh hưởng
Tổng thống Mỹ Donald Trump lên kế hoạch cắt giảm quân số tại Đông Âu — điều này gây lo ngại về cam kết của Mỹ đối với NATO, và tác động của nó vẫn chưa rõ ràng.

Washington D.C. – Một lần nữa, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại khiến quan hệ xuyên Đại Tây Dương rung chuyển: Chính quyền của ông đã thông báo cho một số thủ đô châu Âu về kế hoạch cắt giảm lực lượng Mỹ tại Đông Âu trong vòng một tháng tới.

Động thái này cũng vấp phải chỉ trích tại Quốc hội Mỹ và dấy lên nghi ngờ về cam kết lâu dài của Washington đối với sườn phía đông của NATO. Nhiều báo cáo mới cảnh báo rằng việc điều chỉnh này có thể chỉ là bước khởi đầu cho một đợt cắt giảm sâu hơn, ảnh hưởng đến các căn cứ Mỹ khác trên khắp châu Âu.

“Hệ quả của những ưu tiên mới”: Romania phản ứng trước kế hoạch của Mỹ

Theo hãng tin AFP dẫn nguồn từ Romania, Mỹ dự định giảm sự hiện diện quân sự tại Đông Âu. Chính quyền Trump muốn chấm dứt việc luân phiên triển khai một lữ đoàn Mỹ tại một số quốc gia NATO. Romania, Bulgaria, Slovakia và Hungary sẽ bị ảnh hưởng – Bộ trưởng Quốc phòng Romania Ionut Mosteanu cho biết hôm thứ Tư.
Ông nói, quyết định của Mỹ là “điều đã được dự đoán trước” và là “kết quả của những ưu tiên mới” mà Washington đã công bố từ tháng 2.

Tuy nhiên, ông khẳng định: “Năng lực chiến lược vẫn không thay đổi.” Hệ thống phòng thủ tên lửa tại Deveselu vẫn “hoạt động hoàn toàn bình thường”. Các căn cứ không quân Campia Turzii và Mihail Kogalniceanu, nơi có đơn vị tác chiến không quân của Mỹ, vẫn sẽ duy trì cờ Mỹ: “Lá cờ Mỹ vẫn tung bay tại cả ba địa điểm.”
Ngay cả sau điều chỉnh, vẫn sẽ có khoảng 900 đến 1.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại Romania để “ngăn chặn mọi mối đe dọa”. Theo số liệu mới nhất, hiện có khoảng 1.700 lính Mỹ đang đóng tại quốc gia Đông Nam Âu này.

Ba Lan bác bỏ: Không nhận được thông tin về việc rút quân

Một quan chức NATO trấn an AFP rằng dự án này “không có gì bất thường”. Ngay cả sau “điều chỉnh” này, sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu vẫn sẽ lớn hơn so với trước năm 2022.
Cựu Tổng thống Joe Biden từng điều thêm 20.000 lính Mỹ tới châu Âu sau khi Nga phát động cuộc chiến chống Ukraine vào tháng 2 năm 2022 nhằm củng cố phòng tuyến NATO. NATO cho biết họ đang liên lạc chặt chẽ với Washington để “duy trì khả năng răn đe và phòng thủ mạnh mẽ.”

Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz bác bỏ điều này, nói rằng chính phủ ông “không giống như Romania” – chưa nhận được thông báo nào về việc Mỹ sẽ giảm quân tại Ba Lan. Dù vậy, ông thừa nhận việc Mỹ giảm hiện diện quân sự ở Đông Âu là “một diễn biến có thể đoán trước mà tất cả chúng ta đều mong đợi.”

Theo NBC News, từ tháng 4, Washington đã xem xét việc rút 10.000 binh sĩ khỏi Đông Âu. Hiện Mỹ có khoảng 100.000 quân tại châu Âu, trong đó 65.600 lính đồn trú cố định, phần còn lại triển khai luân phiên.
Riêng Đức có khoảng 35.000 lính Mỹ, là quốc gia có số quân Mỹ nhiều nhất tại châu Âu.

“Tín hiệu xấu”: Giới ngoại giao lo ngại trước việc Trump rút quân

Theo Kyiv Post, các quan chức chính phủ giấu tên cho biết việc cắt giảm quân ở Romania chỉ là giai đoạn đầu tiên. Các đợt cắt giảm tiếp theo ở Bulgaria, Hungary và Slovakia có thể diễn ra vào giữa tháng 12, khiến các nhà ngoại giao NATO lo ngại.

Nhà ngoại giao kỳ cựu Daniel Fried nhận định với Kyiv Post rằng chính sách này là “một bước đi hành chính hơn là một chiến lược rõ ràng”. Ông nói, trong nội bộ chính quyền Trump tồn tại các phe phái cạnh tranh:

• phe ủng hộ chiến lược “Asia First” tập trung vào Trung Quốc,

• phe theo chủ trương “Fortress North America” ưu tiên phòng thủ Tây bán cầu,

• và phe bảo thủ truyền thống trong lĩnh vực an ninh quốc gia, “coi mối đe dọa từ Nga là nghiêm trọng.”

Tuy nhiên, Fried gọi việc rút quân là “một sai lầm”: “Bất kỳ sự cắt giảm nào của Mỹ ở châu Âu đều gửi tín hiệu sai lầm đến Putin. Nó cho thấy chúng ta không sẵn sàng chống lại sự xâm lược này,” ông nói.
Dù vậy, ông cũng thừa nhận rằng các đợt cắt giảm này “nhỏ đến mức không làm thay đổi cán cân quân sự” – nhưng “tín hiệu gửi đi là rất xấu.”

Quân Mỹ tại Đức: Chưa có thay đổi nào được lên kế hoạch

Cho đến nay, các căn cứ của Mỹ tại Đức dường như chưa bị ảnh hưởng trong kế hoạch của Trump. Đức là địa điểm chiến lược quan trọng nhất của Mỹ ở châu Âu: Theo Bộ Tư lệnh châu Âu của Mỹ (EUCOM), vào tháng 7 năm 2025 có khoảng 78.000 lính Mỹ đóng ở châu Âu, trong đó 37.000 ở Đức.
Số lượng này thay đổi mạnh kể từ khi chiến tranh Ukraine bùng nổ.

Tuy nhiên, sự hiện diện này không hẳn được đảm bảo: Trong nhiệm kỳ đầu (2017–2021), Trump từng đe dọa rút phần lớn quân Mỹ khỏi Đức như một hình phạt vì Berlin chi tiêu quốc phòng quá thấp. Kế hoạch đó sau này bị Tổng thống Joe Biden hủy bỏ.

Các căn cứ không quân Mỹ tại Đức không chỉ có vai trò chiến lược mà còn là nguồn kinh tế quan trọng cho các vùng lân cận.

Các thị trấn “Mỹ thu nhỏ” tại Đức: Điều gì sẽ xảy ra nếu Mỹ rút quân

Xung quanh các căn cứ Mỹ ở Đức đã hình thành những cộng đồng dân sự lớn. Đài Deutsche Welle mô tả những nơi như Ramstein là “những thị trấn nhỏ” nơi đồng USD là phương tiện thanh toán chính.

Đức hiện có căn cứ Bavaria Garrison tại Grafenwöhr — căn cứ quân đội Mỹ lớn nhất thế giới, rộng hơn 390 km², gần biên giới Cộng hòa Séc. Các căn cứ này đóng vai trò trọng yếu về kinh tế, sử dụng nhiều lao động địa phương và hợp tác với doanh nghiệp bản địa.

Việc rút quân có thể gây hậu quả nghiêm trọng: Theo Deutsche Welle, khi căn cứ quân sự Mỹ tại Bamberg bị đóng cửa vào năm 2014, nền kinh tế địa phương đã bị ảnh hưởng nặng nề.

(Nguồn: Kyiv Post, dpa, AFP, Deutsche Welle, Eucom, NBC News)

Ukraine rejoices over Gripen fighter jets: Will Sweden become a role model in the search for a partner?