Bài viết của Finn Michalski

Nhà tài phiệt lưu vong lại bị điều tra

“Điện Kremlin sợ hãi trước việc chuyển giao quyền lực”

Áp lực đối với điện Kremlin đang gia tăng. Cơ quan mật vụ Nga một lần nữa nhắm vào các nhân vật đối lập, và theo các chuyên gia, đây là dấu hiệu của nỗi hoang tưởng đang lan rộng trong bộ máy quyền lực.

Hơn 20 năm trước, tài phiệt dầu mỏ Nga Mikhail Khodorkovsky đã từng nếm trải sự tàn bạo của chế độ Putin. Năm 2003, ông công khai chỉ trích tổng thống. Không lâu sau, Khodorkovsky – khi đó là người giàu nhất nước Nga – bị kết án 10 năm tù tại trại lao động ở Siberia, nơi ông chứng kiến tập đoàn dầu khí Yukos của mình bị nhà nước Nga giải thể.

Ngày nay, Khodorkovsky sống lưu vong ở London – và một lần nữa bị cơ quan an ninh nội địa FSB buộc tội.

FSB cáo buộc âm mưu đảo chính

FSB cáo buộc Khodorkovsky cùng 22 thành viên khác trong Ủy ban Chống Chiến tranh (do ông sáng lập) âm mưu lật đổ chính quyền Nga. Theo cáo buộc, nhóm này “nhằm giành lấy quyền lực bằng bạo lực và lật đổ trật tự hiến pháp của Liên bang Nga.”

Tuy nhiên, trên trang web của mình, Ủy ban khẳng định họ chỉ muốn “phối hợp và hỗ trợ nỗ lực của những người Nga phản đối chiến tranh, đồng thời tạo ra không gian đoàn kết để chống lại cuộc chiến mà Kremlin khởi xướng.”

Khodorkovsky kiên quyết bác bỏ các cáo buộc.
Theo ông John Herbst, Giám đốc Trung tâm Á – Âu thuộc Atlantic Council và cựu đại sứ Mỹ tại Ukraine:

“Điều này cho thấy Kremlin ngày càng trở nên hoang tưởng. Putin đang tìm kiếm kẻ thù để củng cố chế độ của mình.”

Sự phản kháng trong nước gia tăng

Ngay trong lòng nước Nga, sự bất mãn đối với chế độ độc tài của Putin đang tăng lên. Tình hình kinh tế tồi tệ ảnh hưởng đến cả doanh nghiệp và hộ gia đình. Hồi tháng 6, Bộ trưởng Kinh tế Maksim Reshetnikov cảnh báo đất nước “đang đứng bên bờ suy thoái.”

Từ đó, nhiều cuộc biểu tình nhỏ lẻ đã nổ ra. Đầu tháng 10, hàng trăm người tập trung tại một quảng trường ở St. Petersburg, hát vang bài hát bị cấm, kêu gọi lật đổ Putin.

Cuộc nổi dậy nghiêm trọng nhất trước Kremlin diễn ra hơn hai năm trước, khi Yevgeny Prigozhin, thủ lĩnh Tập đoàn Wagner, dẫn đầu một cuộc hành quân ngắn chống lại Moscow. Tuy nhiên, cuộc nổi dậy nhanh chóng chấm dứt, và vài tuần sau Prigozhin tử nạn trong vụ rơi máy bay bí ẩn — giới quan sát nghi ngờ có bàn tay của Nikolai Patrushev, cựu lãnh đạo tình báo và thân tín của Putin.

Khodorkovsky: “Kremlin sợ hãi trước câu hỏi về người kế nhiệm”

Trả lời tờ The Telegraph (Anh), Khodorkovsky nói rằng những cáo buộc của FSB cho thấy Kremlin sợ hãi trước khả năng chuyển giao quyền lực.

“Nếu ngày mai Putin chết, sẽ không có người kế nhiệm rõ ràng. Chúng ta có gì ở Nga? Một thủ tướng do Putin bổ nhiệm chứ không ai bầu. Các tòa án do Putin dựng lên. Một quốc hội với ghế được sắp đặt qua bầu cử gian lận, và chẳng ai tin vào tính hợp pháp của nó.”

Theo ông, tính chính danh quốc tế của phe đối lập Nga có thể trở thành yếu tố quan trọng nếu quyền lực ở Nga bất ngờ thay đổi. Chính vì thế, Putin đang cố gắng bôi nhọ và đe dọa Ủy ban Chống Chiến tranh.

Các chuyên gia phương Tây: Kremlin lại chơi chiêu cũ

Giáo sư Angela Stent (Đại học Georgetown, Hoa Kỳ) nhận định:

“Kremlin muốn củng cố luận điệu của Putin rằng phương Tây đang cố phá hủy nước Nga.”

Theo nhà đối lập Vladimir Milov, đó là “phản ứng hành chính kinh điển” của chế độ khi đối mặt với sự bất mãn trong dân:

“Khi bị áp lực, họ đơn giản tăng số người bị gán mác ‘đặc vụ nước ngoài’ hoặc ‘phần tử cực đoan’.”

Tình hình kinh tế Nga ngày càng tồi tệ

Quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt thêm lệnh trừng phạt mới càng khiến Nga thêm khó khăn. Tuần trước, chính quyền Washington lần đầu trong nhiệm kỳ hai của Trump tuyên bố trừng phạt các tập đoàn dầu mỏ lớn của Nga.

Điều đặc biệt nghiêm trọng là Nhà Trắng cảnh báo cả các ngân hàng quốc tế xử lý thanh toán cho các giao dịch dầu của Nga cũng có thể bị trừng phạt — khiến Trung Quốc và Ấn Độ, hai khách hàng chính của dầu Nga, đối mặt rủi ro lớn.

Nguồn sử dụng:
telegraph.co.uk: “Putin fears another coup as Russia finally begins to buckle”
t-online.de