Sống tạm bợ, thấp thỏm mỗi mùa mưa lũ

Ghi nhận thực tế cho thấy, phần lớn nhà ở của người dân khu vực ven sông lam thuộc khối Thuận Hòa (phường Trường Vinh, Nghệ An) đều được chằng chống tạm, tường nứt nẻ, mái hư hỏng. Do nằm trong diện quy hoạch tái định cư, các hộ dân không được phép xây dựng kiên cố, khiến điều kiện sinh hoạt ngày càng khó khăn.

Người dân đang sống trong những căn nhà tạm bợ.

Gia đình bà Nguyễn Thị Phúc hiện sống trong căn nhà cấp 4 cũ kỹ bên mép sông, là nơi ở chung của ba gia đình. Không gian chật chội, xuống cấp nghiêm trọng buộc con trai bà phải đưa cả gia đình đi thuê trọ để đảm bảo sinh hoạt.

“Chỉ cần mưa lớn ở thượng nguồn, nước sông dâng là khu vực bị ngập. Chúng tôi đã chờ hơn 10 năm, khu tái định cư hoàn thành gần 4 năm nhưng vẫn chưa có thời điểm di dời cụ thể”, bà Phúc cho biết.

Cùng chung hoàn cảnh, bà Đậu Thị Hải cho hay, người dân trong khu vực đều mong muốn được chuyển đến nơi ở mới. "Từ trước tới nay mới có một một cuộc họp để hỏi ý kiến dân về việc di chuyển vào khu tái định cư. Người dân xóm này 100% đồng tình vào vì cuộc sộng chạy lũ quá khổ. Mỗi khi có mưa kũ là nhà cửa tan nát hết", bà Hải nói.

Những ngôi nhà tan hoang sau bão lũ.

Không chỉ đối mặt với nguy cơ thiên tai, hạ tầng sinh hoạt tại khu vực cũng thiếu thốn. Theo anh Nguyễn Văn Đông, người dân chưa được cấp nước máy, phải hứng nước mưa để sử dụng; việc tắm giặt phụ thuộc vào nguồn nước giếng khoan nhiễm phèn, gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày.

Đáng chú ý là do phải chờ đợi lâu, nhiều gia đình ở Hòa Lam có đến ba hộ cùng chen chúc trong căn nhà cũ nên buộc phải cơi nới, xây thêm phòng để có chỗ ở, dù biết khi được di dời sẽ phải đập bỏ.

Người dân buộc phải cơi nới, xây thêm phòng để có chỗ ở, dù biết khi được di dời sẽ phải đập bỏ.

Ông Nguyễn Công Thương, Khối Thuận Hoà, phường Trường Vinh cho biết: Tất cả người dân hiện vẫn sống sát mép sông Lam, đối mặt với rủi ro nguy hiểm. Người dân rất muốn được di dời đến khu tái định cư càng sớm càng tốt.

Hạ tầng hoàn thành nhưng chưa thể đưa vào sử dụng

Trước thực trạng trên, năm 2013, UBND tỉnh Nghệ An đã phê duyệt dự án khu tái định cư rộng 5,2ha với tổng mức đầu tư 36 tỷ đồng nhằm bố trí chỗ ở cho 58 hộ dân. Khu tái định cư nằm cách khu dân cư cũ khoảng 500m, phía trong đê, được kỳ vọng đảm bảo an toàn lâu dài.

Cơ sở hạ tầng khu tái định cư cơ bản đã hoàn thiện.

Tuy nhiên, do khó khăn về nguồn vốn, đến năm 2020 dự án mới được khởi công. Sau hơn một năm thi công, hạ tầng kỹ thuật cơ bản hoàn thiện, gồm hệ thống giao thông, điện, cấp nước và nhà sinh hoạt cộng đồng.

Dù đã được nghiệm thu, việc bàn giao đất và di dời người dân vẫn chưa được thực hiện. Nguyên nhân chủ yếu là vướng mắc trong điều chỉnh điểm đấu nối giao thông khi tuyến đường kết nối được nâng cấp từ đường tỉnh 46C lên quốc lộ, kéo theo các thủ tục điều chỉnh phức tạp.

Bên cạnh đó, do dự án kéo dài, số hộ dân đã tăng từ 58 lên 82 hộ, phát sinh thêm 24 hộ mới do tách hộ. Điều này khiến quỹ đất giai đoạn 1 không còn đáp ứng đủ nhu cầu, buộc tỉnh phải phê duyệt thêm dự án tái định cư giai đoạn 2 vào năm 2023.

Khu tái định cư bỏ không do chưa đầy đủ pháp lý để người dân chuyển vào.

Hiện nay, khu tái định cư giai đoạn 1 dù đã hoàn thành nhưng vẫn bị bỏ không, trong khi người dân ven sông Lam tiếp tục sống trong cảnh thấp thỏm mỗi mùa mưa bão.

Theo UBND phường Trường Vinh, để thực hiện di dời, cần xây dựng thêm phương án bồi thường, xử lý đất tại khu dân cư cũ do phần lớn các hộ đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

UBND phường Trường Vinh kiến nghị UBND tỉnh Nghệ An cần ban hành văn bản xác định mức độ ngập lụt, ảnh hưởng bởi thiên tai tại Cụm dân cư Hòa Lam. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để UBND phường Trường Vinh thực hiện các thủ tục thu hồi đất.

Khu tái định cư đang thành nơi chăn bò.

“Dự án ban đầu chỉ tập trung bố trí nơi ở mới, còn việc xử lý đất cũ phải thực hiện theo đúng quy định. Hiện địa phương đã báo cáo trình UBND tỉnh xem xét, sớm tháo gỡ vướng mắc”, ông Nguyễn Ngọc Phong, Phó Chủ tịch UBND phường Trường Vinh cho biết.

Tác giả: L.Minh

Nguồn tin: vietnamfinance.vn