Trang chủ Liên hệ       Chủ nhật, Ngày 23/09/2018
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
Sức khỏe & Đời sống
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Chuyện lạ đó đây
Trang Đối Ngoại
Việt Nam Đất Nước Con Người
Khoa học & Môi Trường
Nhịp cầu Nhân ái
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Trang Thể Thao
Tin tức Nghệ Tĩnh
Văn hóa - Xã hội
Văn Nghệ
Thư Viện
Góc Cười
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Tin Cộng Đồng
Người Việt Trên Thế Giới
Truyền thống Nghệ Tĩnh
  -  Đất và người Xứ Nghệ
  -  Dân ca Nghệ Tĩnh
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Truyền thống Nghệ Tĩnh > Đất và người Xứ Nghệ >
  Xăng khan - Nghi Lễ mang khát vọng cố kết cộng đồng người Thái Xăng khan - Nghi Lễ mang khát vọng cố kết cộng đồng người Thái , Người xứ Nghệ Kiev
 

Ông Lương Bá Viễn – một người con của dân tộc Thái – hiện đang là Giám đốc Trung tâm văn hóa thể thao huyện Nghĩa Đàn, Nghệ An nói:

 
Xăng Khan, hay còn gọi là Chá, hoặc Kin Chá là lễ hội độc đáo và đặc trưng của người Thái, thường được tổ chức vào dịp cuối năm, lúc mùa màng đã thu hoạch xong, bà con nông nhàn hoặc vào dịp đầu năm mới, mùa xuân ngày rộng tháng dài. Người đứng ra làm chủ và tổ chức lễ hội chính là thầy mo – người được bà con dân bản tin tưởng, tôn vinh vì đã giúp chữa bệnh, giúp đưa linh hồn người mất về với tổ tiên, với Mường Then trên trời……


Tuy nhiên, không phải bất kỳ thầy mo nào cũng được tổ chức lễ hội, mà phải là người có thời gian hành nghề đã lâu... Khi trưởng thành rồi thì làm lễ tạ ơn tổ tiên trong nghề, tạ ơn những người đã truyền nghề. Đó cũng là ý nghĩa đầu tiên của lễ hội Xăng Khan. Bởi thế, địa điểm tổ chức là ở ngay trong nhà thầy mo. Lễ hội cũng là dịp để những người dân bản từng được ông mo cứu giúp, tự nhận làm con nuôi, con mọn của ông đến bày tỏ lòng biết ơn. Những người này đến lễ mang theo gà, xôi rượu để góp vào lễ hội, chứ không mang theo tiền biếu.

 
Theo tục lệ người thái, hai đến ba năm có điều kiện hoặc công việc khoông suôn sẻ thì các thầy mo phải làm ma xăng khan, rửa hạn cầu may cho gia đình khỏi ốm đau...

Ông Quang Văn Thiết (bản Quàng, xã Châu Phong, huyện Quỳ Châu) đã làm thầy mo được hơn 30 năm. Ông kể, thầy mo được bà con dân bản tin và nể trọng lắm, bởi không chỉ làm lễ cúng, mà còn bốc thuốc, chữa bệnh, đem lại may mắn, sức khỏe cho mọi người..

 
Làm thầy không đơn giản và không phải ai cũng được truyền nghề cho. Mà phải có năng khiếu, có cái tài và nhất là có uy tín. Ta được thầy mo trước đó dạy các bài cúng tổ tiên, cách nhận biết cây thuốc trên rừng, lấy thuốc cho người ốm, bệnh nào biết chữa thì chữa, bệnh nào không biết thì nói bà con đi bệnh viện. Thành nghề rồi thì ta làm lễ Xăng Khan, sau đó thì 2 – 3 năm tổ chức một lần… Bây giờ đến tuổi này, ta lại truyền lại cho con cháu, để có người kế tục…


Một điều độc đáo của nghi lễ Xăng Khan chính là tập hợp nhiều người cùng làm nghề thầy mo, có già, có trẻ đến chung vui chúc mừng. Tại đây, các ông mo sẽ thi thố tài thuật với nhau, có thể là tài đi trên than lửa không bị bỏng, giữ quả trứng trên mũi kiếm, hay lấy răng kẹp vào kiềng bếp đang bị nung đỏ mà không bị làm sao… Để không khí ngày lễ rộn ràng hơn, thu hút dân bản chứng kiến, cổ vũ và từ đó, tìm kiếm những người thực sự muốn theo học, trở thành thầy mo sau này…

Thời gian tổ chức lễ hội Xăng Khan dài từ 2- 3 ngày, bà con trong hay ngoài bản nghe tin đều rủ nhau đến lễ hội, để cầu an, cầu mạnh khỏe, cầu phúc, cầu may mắn tài lộc… Lễ vật trong lễ hội gồm: khoảng 7 - 10 vò rượu cần, 2 con lợn, 2 con gà cùng cá nướng, trầu cau… Và vật không thể thiếu trong lễ hội là cây Boọc mạy được dựng ngay giữa nhà là nơi để hành lễ. Tùy vào quy mô của lễ hội mà có từ 3 – 5 hoặc nhiều nhất là 7 cây Booc mạy này, những con số tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi nảy nở của vạn vật.

 

Cây Boọc mạy được làm từ cây tre hoặc cây nứa già, có chiều cao 4 mét, được khoét nhiều lỗ chia thành nhiều tầng khác nhau. Mỗi lỗ được treo những vật tượng trưng như: Chim, cá, ve sầu, rắn… làm từ ruột cây sắn, cây tang trong rừng, được nhuộm các mầu xanh, đỏ, tím, vàng. Trên đỉnh cây Boọc mạy được cắm một cây ô hình vuông trang trí màu sắc rực rỡ.

Khi lễ cúng xong, hạ cây xuống, người dân sẽ tranh nhau cướp những vật treo trên cây, như là cướp lộc của Mường Then ban cho mình. Hội càng về khuya càng nhộn nhịp với nhiều điệu múa, hát, khắc luống… Từ ý nghĩa này, lễ hội Xăng Khan đã vượt qua phạm vi nhỏ hẹp và tín ngưỡng ban đầu là lễ tạ ơn của một ông mo tổ chức, mà chứa đựng khát khao của người Thái trong cố kết cộng đồng, kết nối, vạn vật con người sinh sôi nảy nở, để mường, bản ngày một đông vui hơn, ấm no hơn. Là nhớ ơn tổ tiên, và sự tiếp nối giữa trần gian và Mường Then trên trời. Tạo nên giá trị cốt lõi, thể hiện đời sống tâm linh tín ngưỡng, văn hóa của người dân tộc Thái.

 
Làm thầy không đơn giản và không phải ai cũng được truyền nghề cho. Mà phải có năng khiếu, có cái tài và nhất là có uy tín. Ta được thầy mo trước đó dạy các bài cúng tổ tiên, cách nhận biết cây thuốc trên rừng, lấy thuốc cho người ốm, bệnh nào biết chữa thì chữa, bệnh nào không biết thì nói bà con đi bệnh viện. Thành nghề rồi thì ta làm lễ Xăng Khan, sau đó thì 2 – 3 năm tổ chức một lần… Bây giờ đến tuổi này, ta lại truyền lại cho con cháu, để có người kế tục…

Già Sầm Văn Phi (bản Cọc, xã Châu Bính, huyện Quỳ Châu) năm nay đã ngoài 60 tuổi. Trong cuộc đời mình, ở bản làng người Thái vùng Tây Bắc xứ Nghệ này, già đã nhiều lần dự lễ hội Xăng Khan: “Vui lắm, phải đi dự chứ. Mỗi lần đi lễ hội, mình đều mang đến góp với nhà thầy mo chum rượu, hoặc con gà, con cá… Bà con dân bản ai cũng đến, cầu xin sức khỏe, may mắn, mùa rẫy nhiều lúa. Bây giờ, lễ hội Xăng Khan được tổ chức gọn hơn, nhưng ít nhất cũng phải kéo dài 1 ngày đêm mới đầy đủ các thủ tục, nghi lễ và để cho mọi người cùng tham gia dự hội”.

 

Với già Phi, và nhiều người Thái khác, lễ hội Xăng Khan như một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần, tín ngưỡng của mình. Bởi từ khi sinh ra là một đứa trẻ, cho đến khi lớn lên sau này, đều luôn có sự hiện diện của thầy mo, của những lời cầu xin và ban phúc lộc của tổ tiên, Mường Then che chở.

Ngày nay, trong các lễ hội lớn của các địa phương, sinh hoạt tâm linh tín ngưỡng này cũng được đưa vào, để giới thiệu cho du khách biết được một nét văn hóa đặc sắc, đặc trưng của người dân tộc Thái. Lúc này, lễ hội Xăng Khan đã được sân khấu hóa, với không gian ở cộng đồng rộng lớn, cây Booc mạy cũng mang tính chất mô phỏng, tượng trưng. Phần lớn thời gian để dành cho phần hội, để thi các trò chơi và giao lưu văn hóa với nhau như thi bắn nỏ, thi kéo co, ném còn, chơi đu… Nhưng hồn cốt của lễ hội, vẫn phải phải là ở nhà thầy mo – người uy tín, người được tôn vinh, tin tưởng là có năng lực để kết nối giữa đất và trời, người sống và người chết, giữa hiện tại và quá khứ…

 
Xang khan được đưa vào biểu diễn trong lễ hội hang Bua…
 
 

Nội Dung: Hồ Lài, Sách Nguyễn

Ảnh, clip: Sách Nguyễn, Cao Đông

Thiết kế, kỹ thuật: Sách Nguyễn


Nguồn baonghean.vn

http://emagazine.baonghean.vn/le-hoi-xang-khan-net-van-hoa-dac-sac-dan-toc-thai/



  Các Tin khác
  + Tuyệt đẹp vườn hồng Nam Anh vào mùa (21/09/2018)
  + Hang Hỏa Tiễn: Nỗi buồn của đá (17/09/2018)
  + Ảnh dự thi Khoảnh Khắc Vàng 2018 Vật cù tại Lễ hội đền Bạch Mã 2018. (16/09/2018)
  + Cô bé Nghệ An hát tiếng Anh xôn xao sân khấu Giọng hát Việt nhí (15/09/2018)
  + Nữ MC nổi tiếng người Nghệ chia sẻ bí quyết vi vu thế giới cùng con nhỏ (13/09/2018)
  + Xem cách người Thái Nghệ An gieo quẻ chọn mo làng (13/09/2018)
  + Xem cách người Thái Nghệ An gieo quẻ chọn mo làng (12/09/2018)
  + Nét xưa làng xứ Nghệ (07/09/2018)
  + Tục cúng rẫy của người Khơ Mú (05/09/2018)
  + Không có “tháng cô hồn” trong quan niệm của người Thái (03/09/2018)
  + Thanh Chương: Đón nhận bằng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh nhà thờ họ Lê Văn (03/09/2018)
  + Thưởng thức bài thơ “Bác ơi” ngâm theo giọng Nghệ và hát ví (02/09/2018)
  + Những gương mặt phố Vinh (31/08/2018)
  + Người Thái ở Nghệ An ăn Tết vào ngày rằm tháng 7 (26/08/2018)
  + Nhiều tập thể, cá nhân thuộc Thành đoàn Vinh được khen thưởng (24/08/2018)
  + Công Phượng : Càng bầm dập lắm càng thăng hoa nhiều (24/08/2018)
  + Ca sỹ Quang Luyến và âm sắc núi rừng (23/08/2018)
  + Bí quyết sống thọ của ba chị em ruột hơn trăm tuổi ở Nghệ An (19/08/2018)
  + Trải nghiệm "đêm ngàn sao" trên đập Vệ Vừng (19/08/2018)
  + Nặng lòng với câu hỏi phát triển quê hương Nghệ An (19/08/2018)
Playlist

GIỚI THIỆU
 

  GIỚI THIỆU

Trang báo điện tử với tên miền

nguoixunghekiev.vn là tiếng nói

của Hội Đồng Hương Nghệ Tĩnh

T-P Kiev- Ucraina .

Báo hoàn toàn phi lợi nhuận,

đăng tải những tin tức của

các trang báo mạng khác, và tuân 

thủ tuyệt đối nguyên tắc đăng tải

đúng nguyên bản có đường

dẫn trích nguồn. 

Các tin tức về sinh hoạt của cộng

đồng Người Việt ở Kiev cũng như

toàn Ucraina .

Là những người làm báo không

chuyên nên sẽ có sai sót mong

Quý Độc giả lượng thứ 

 và  rất mong nhận được ý kiến

đóng góp của quý vị để website

hoàn thiện hơn.

Xin gửi vào Mục Liên hệ

( trên mặt báo ) hoặc địa chỉ

(quynhdoi@mail.ru) /

Biên tập : Hồ Sỹ Trúc

ĐT: 0937122457

       0734021436

Xin chân thành cảm ơn .
********************** 

Chủ Tịch Hội :

Ông Hồ Sỹ Trúc -

 

Email / quynhdoi@mail.ru
ĐT :  0937122457

      0734021436 

P- Chủ Tịch thường trực:

Ô Nguyễn Nguyên Minh -

ĐT :(ĐT 073-423 2972)   
 
P- Chủ Tịch về Thể Thao :

Ô Nguyễn Hữu Kỷ  

ĐT : 093-273-56-65

P- CT Thi Đua Khen Thưởng ; 

Bà  Phạm Thị Ngà-  
ĐT : 063-884-93-99 

P- CT Phiên Dịch  :

Ô Lang Đình Mỹ  :  
ĐT: 063-7580163  

P Chủ Tịch Đời Sống

Ô Lương Văn Duẩn  
ĐT : 063-281-00-37
063-5556789)
 
 
 

 

 


QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 3
Total: 21360088

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July