Tác giả: Andreas Rinke – Hãng tin Reuters

Liên minh các nước tự nguyện tiếp tục khẳng định viện trợ cho Ukraine.
Berlin/Shenzhen, ngày 19/11 (Reuters) – Các nước châu Âu đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc ủng hộ Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh của Liên minh các nước tự nguyện (Coalition of the Willing) diễn ra ở Berlin.
Ngay sau cuộc gặp giữa tổng thống Mỹ, Nga và Trung Quốc tại Thâm Quyến, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhấn mạnh rằng mọi quyết định nhằm chấm dứt cuộc xung đột tại Ukraine chỉ có thể được đưa ra với sự tham gia của cả châu Âu và Ukraine.
Thủ tướng Anh Andy Burnham tuyên bố sẽ tiếp tục gia tăng hỗ trợ quân sự cho Ukraine. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định Nga phải hiểu rằng họ không thể chiến thắng trong cuộc chiến này.
Thủ tướng Merz dẫn số liệu cho biết riêng trong tháng 10, Nga đã mất tới 50.000 binh sĩ.
Ông nhấn mạnh: “Đó là quy mô tổn thất mà quân đội Mỹ phải gánh chịu trong gần 20 năm chiến tranh tại Việt Nam.”
Phủ Thủ tướng Đức tại Berlin đã đón tiếp các nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu chính phủ và những nhà ngoại giao hàng đầu đến từ 37 quốc gia.
Cuộc gặp diễn ra không lâu sau hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Thâm Quyến.
Ba cường quốc hạt nhân đã ký một tuyên bố hòa bình mang tính biểu tượng, đồng thời tái khẳng định rằng chiến tranh hạt nhân tuyệt đối không được phép xảy ra. Tuy nhiên, trong tuyên bố chung được thông qua, cả cuộc chiến của Nga tại Ukraine lẫn xung đột giữa ông Trump và Iran đều không được đề cập.
MACRON: MỸ, TRUNG QUỐC VÀ EU PHẢI CÙNG THẢO LUẬN VỀ TRẬT TỰ THẾ GIỚI
Thủ tướng Merz cảnh báo rằng châu Âu không được phép lặp lại một tình huống kiểu Yalta mới, ám chỉ hội nghị cuối Thế chiến II, nơi các cường quốc phân chia châu Âu thành những khu vực ảnh hưởng.
Hội nghị ba bên tại Thâm Quyến đã được so sánh với cuộc gặp năm 1945 giữa Liên Xô, Mỹ và Anh, khi các nước này quyết định những phạm vi ảnh hưởng tại châu Âu.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng nếu có các cuộc thảo luận về một trật tự thế giới đa phương mới, thì những cuộc thảo luận đó trước hết phải diễn ra giữa Mỹ, các nước châu Âu và Trung Quốc.
Đáng chú ý, ông Macron không đề cập đến Nga.
Ông tuyên bố:
“Nếu ngày hôm nay có một yếu tố mang tính quyết định đối với việc tái định hình châu Âu và bảo đảm an ninh của châu lục này, thì chính là cuộc gặp đã diễn ra tại Berlin.”
Hai đặc phái viên của Mỹ là Jared Kushner và Steve Witkoff cũng tham dự hội nghị Liên minh các nước tự nguyện tại Berlin.
Trong thời gian hội nghị diễn ra, Tổng thống Trump đã gọi điện cho cuộc họp. Ông Kushner trực tiếp điều phối cuộc trao đổi.
Thủ tướng Anh Burnham cho biết cuộc trao đổi kéo dài khoảng 10 phút và ông Trump hoàn toàn không đưa ra một bức tranh lạc quan về thiện chí đàm phán của Nga.
Ông Witkoff bổ sung rằng Tổng thống Trump đã bày tỏ mong muốn chấm dứt chiến tranh.
Trong khi đó, ông Kushner cho biết mình rất ấn tượng trước quyết tâm của các nước châu Âu, những quốc gia cũng đang tích cực tìm kiếm một giải pháp hòa bình. Ông sẽ báo cáo điều này với Tổng thống Mỹ.
Khi được hỏi về những bảo đảm an ninh dành cho Ukraine, Kushner nhắc lại đánh giá rằng cuối cùng có thể sẽ hình thành một cơ chế bảo đảm an ninh nào đó, dựa trên mô hình của Hiệp ước NATO.
Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tỏ ra hoài nghi trong cuộc họp báo với các nhà báo châu Âu vào buổi tối.
Ông cho biết chưa nhận được câu trả lời thỏa đáng từ Kushner và Witkoff về câu hỏi: Mỹ dự định bảo đảm những cam kết an ninh đó bằng cách nào, liệu có sử dụng chính binh sĩ Mỹ hay không?
Trên thực tế, những khác biệt giữa đại diện Mỹ và các nhà lãnh đạo châu Âu đã bộc lộ khá rõ tại Berlin.
Chẳng hạn, ông Kushner cho biết Nga đã đồng ý tham gia một cơ chế đàm phán đa phương với các nước châu Âu. Tổng thống Putin thậm chí đã mời các nhà lãnh đạo châu Âu tới Moscow để đàm phán.
Tuy nhiên, Thủ tướng Merz và Tổng thống Macron đều phản ứng khá dè dặt trước lời mời này.
Ông Merz khẳng định châu Âu sẵn sàng đối thoại, nhưng các cuộc đàm phán phải diễn ra theo những khuôn khổ đã được thống nhất trước đó, chẳng hạn như tại Abu Dhabi.
Trong khi đó, Tổng thống Zelensky tuyên bố khả năng các nguyên thủ chính phủ EU tới Moscow là điều “hoàn toàn không thể chấp nhận được, 100%”.
CHÂU ÂU ĐẶT ĐIỀU KIỆN CHO CÁC CUỘC ĐÀM PHÁN VỚI NGA
Cả Thủ tướng Đức Merz, Tổng thống Pháp Macron và Thủ tướng Anh Burnham đều đưa ra những điều kiện rõ ràng đối với các cuộc đàm phán với Nga.
Theo đó, mọi cuộc thương lượng phải dựa trên đường tiếp xúc hiện tại giữa quân đội Ukraine và Nga trên chiến trường.
Trước đó, Nga còn yêu cầu Ukraine phải nhượng lại những vùng lãnh thổ mà quân đội Nga chưa kiểm soát được.
Thủ tướng Merz ám chỉ rằng sau khi có những nhượng bộ và trong khuôn khổ các cuộc đàm phán hòa bình, Nga cũng có thể kỳ vọng các biện pháp trừng phạt của EU được dỡ bỏ.
Ông nói:
“Đổi lại, việc dỡ bỏ có điều kiện các biện pháp trừng phạt đối với Nga sẽ được thực hiện từng bước.”
Theo ông Merz, trật tự châu Âu thời hậu chiến cần được thảo luận sau khi đạt được lệnh ngừng bắn.
Tổng thống Macron cũng làm rõ rằng vấn đề Ukraine gia nhập NATO khi đó sẽ phải được đưa ra thảo luận. Đây là điều mà Nga cho đến nay vẫn kiên quyết bác bỏ.
Trong tuyên bố của nhóm E3 (Đức, Pháp và Anh), các nước này yêu cầu Nga trước tiên phải đồng ý với một lệnh ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng vào mùa đông và tại khu vực Biển Đen.
Đồng thời, châu Âu cũng cảnh báo sẽ triển khai thêm những biện pháp nhằm vào cái gọi là “hạm đội bóng tối” của Nga – mạng lưới tàu chở dầu được Moscow sử dụng để né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế.
Sau cuộc họp, Tổng thống Ukraine Zelensky một lần nữa kêu gọi các đồng minh cung cấp thêm máy bay chiến đấu F-16 để Ukraine có thể tăng cường khả năng phòng thủ, đặc biệt trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga.
Ông nhấn mạnh trong cuộc họp báo:
“Chúng tôi cần hàng chục chiếc.”
Trong những tuần tới, người ta sẽ thấy liệu những cam kết của các đồng minh về việc tăng cường năng lực phòng không cho Ukraine có thực sự được thực hiện hay không.
Nguồn: Reuters – Andreas Rinke cùng nhóm phóng viên.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Một vài điểm đáng chú ý trong bài viết
Bài báo cho thấy ba thông điệp chính đáng quan tâm:
1. Châu Âu không chấp nhận bị gạt ra ngoài: Tuyên bố “Không có một Yalta mới” của ông Merz là lời cảnh báo rằng tương lai Ukraine và an ninh châu Âu không thể trở thành đối tượng mặc cả giữa Washington, Moscow và Bắc Kinh.
2. Mỹ và châu Âu chưa hoàn toàn đồng nhất: Ông Trump muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng vấn đề bảo đảm an ninh cho Ukraine, hình thức đàm phán và vai trò của Nga vẫn còn nhiều bất đồng.
3. Ukraine kiên quyết không chấp nhận một nền hòa bình áp đặt: Kiev muốn có bảo đảm an ninh thực chất, không chỉ là những cam kết trên giấy, đồng thời không chấp nhận việc các nước EU trực tiếp tới Moscow đàm phán theo cách có thể làm suy yếu vị thế của Ukraine.
Góc nhìn chính trị đáng chú ý: Cụm từ “Không có một Yalta mới” có ý nghĩa vượt xa một tuyên bố ngoại giao. Nó thể hiện nỗi lo sâu sắc của châu Âu trước nguy cơ các cường quốc tự quyết định số phận của những quốc gia nhỏ hơn, bất chấp chủ quyền và quyền tự quyết của họ. Đây cũng chính là vấn đề cốt lõi trong cuộc chiến Ukraine hiện nay.
Top-Thema: Europäer demonstrieren Unterstützung für Ukraine - "Kein neues Jalta"
|