Tác giả: Dirk Hautkapp 

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đứng trước hệ thống tên lửa phòng không Patriot trong chuyến thăm một thao trường quân sự. Việc Mỹ chỉ có thể cung cấp tên lửa mới sau năm 2030 đang khiến Kyiv lo ngại.

Ukraine đang khẩn cấp cần các tên lửa phòng không để đối phó với những đợt tấn công mùa đông sắp tới của Nga.

Vì vậy, việc Washington hôm thứ Sáu phê duyệt thương vụ bán vũ khí trị giá hàng tỷ USD thoạt nhìn có vẻ là một tin vui. Tuy nhiên, theo Tổng thống Volodymyr Zelensky, thỏa thuận này có một điểm bất lợi đặc biệt quan trọng: việc bàn giao tên lửa có thể phải chờ thêm vài năm nữa mới bắt đầu.

Điều tưởng như là một bước đột phá thực chất chưa thể mang lại sự bảo vệ đáng tin cậy trước nguy cơ các nhà máy điện và hệ thống sưởi ấm của Ukraine tiếp tục bị Nga phá hủy trong mùa đông sắp tới.

Ông Zelensky cảm ơn phía Mỹ, nhưng thông điệp thực sự mà nhà lãnh đạo Ukraine muốn gửi đi rất rõ ràng: Sự hỗ trợ này phải đến ngay bây giờ, chứ không phải trong tương lai.

Không phải tên lửa được chuyển giao từ kho dự trữ của Mỹ

Theo thông tin được công bố, hôm thứ Sáu, Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt khả năng bán cho Ukraine 500 tên lửa đánh chặn Patriot loại PAC-3 MSE, bao gồm phụ tùng thay thế và các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật, với tổng giá trị ước tính 2,1 tỷ USD.

Khoản tiền này sẽ do các bên khác chi trả, gồm Canada, Đức và Na Uy thông qua chương trình mua sắm vũ khí của Mỹ mang tên "Jumpstart", cùng Ukraine bằng nguồn tài chính từ khoản vay hỗ trợ của EU.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, ngân sách liên bang Mỹ, tức tiền thuế của người dân Mỹ, sẽ không được sử dụng cho thương vụ này.

Nhà thầu chính của hợp đồng là tập đoàn công nghiệp quốc phòng Lockheed Martin.

Tuy nhiên, điểm hạn chế quyết định nằm ở chính thủ tục thực hiện.

Việc phê duyệt thương vụ chỉ có nghĩa là Mỹ cho phép tiến hành hoạt động mua bán vũ khí, chứ không đồng nghĩa với việc lập tức chuyển tên lửa từ các kho dự trữ của quân đội Mỹ sang Ukraine.

Hiện chưa có kế hoạch bàn giao cụ thể được công bố rộng rãi. Việc phê duyệt cũng không đồng nghĩa với một hợp đồng mua bán đã chính thức được ký kết.

Quan trọng hơn, chưa có cam kết chắc chắn về thời điểm những quả tên lửa đầu tiên có thể được đưa vào bảo vệ các thành phố Ukraine.

Theo những thông tin hiện nay, thời điểm được đề cập là năm 2030 hoặc muộn hơn.

Zelensky cảnh báo: Quá muộn để bảo vệ Ukraine trong mùa đông tới

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X và được truyền thông Ukraine dẫn lại, ông Zelensky đã thẳng thắn chỉ ra khoảng cách giữa quyết định của Mỹ và nhu cầu thực tế của Ukraine:

"Việc bàn giao chỉ có thể bắt đầu sau vài năm nữa."

Theo nhà lãnh đạo Ukraine, thời điểm đó là quá muộn để bảo vệ đất nước trước những cuộc tấn công liên tiếp của Nga trong mùa đông sắp tới.

Ông Zelensky cho biết Nga đang tấn công hệ thống cung cấp năng lượng của Ukraine hằng ngày.

Chỉ riêng hai tuần cuối tháng 10, đã có hơn 30 cuộc tấn công nhằm vào các bộ phận trọng yếu của mạng lưới điện.

Các mục tiêu bị nhắm tới bao gồm:

• Hệ thống cung cấp điện.

• Hệ thống sưởi ấm.

• Mạng lưới cấp nước.

• Các cây cầu và cơ sở hạ tầng giao thông.

Tên lửa Patriot hiện là một trong số ít phương tiện phòng không có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo của Nga, do đó đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống phòng thủ Ukraine.

Hệ thống phòng không Patriot và tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE – một trong những phương tiện quan trọng để Ukraine đối phó với tên lửa đạn đạo Nga.

Ukraine đề nghị Mỹ chuyển tên lửa từ kho dự trữ hiện có

Theo ông Zelensky, Kyiv từng đề nghị một gói hỗ trợ phòng không dành riêng cho mùa đông, với mục tiêu nhận được 100 tên lửa đánh chặn mỗi tháng.

Vì vậy, 500 quả tên lửa vừa được Mỹ phê duyệt có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể, đặc biệt trong những tháng sắp tới, nếu Ukraine có thể nhận được chúng kịp thời.

Đề xuất của Tổng thống Ukraine là Mỹ và các đối tác khác chuyển giao ngay tên lửa từ kho dự trữ hiện có. Sau đó, khi các dây chuyền sản xuất hoàn thành những lô tên lửa mới, các nước có thể nhận lại số lượng tương ứng để bổ sung kho dự trữ.

Theo đánh giá của ông Zelensky, các đối tác hiện có đủ nguồn lực để thực hiện phương án này.

Tuy nhiên, chính phủ Mỹ vẫn chưa đưa ra phản hồi về đề xuất trên.

Washington tính cho tương lai, còn Kyiv phải sống sót qua mùa đông

Ông Zelensky tránh công khai chỉ trích Tổng thống Donald Trump và mô tả quyết định của Washington là một bước đi mạnh mẽ.

Tuy nhiên, ông đồng thời kêu gọi Mỹ cung cấp sự bảo vệ đúng vào thời điểm Nga đang tiến hành các cuộc tấn công gây chết chóc và phá hủy cơ sở hạ tầng Ukraine.

Sự đối lập giữa hai thực tế vẫn còn nguyên: Washington cho phép tiến hành một thương vụ mua bán vũ khí hướng tới tương lai, trong khi Ukraine cần tên lửa phòng không ngay lập tức để bảo vệ người dân và cơ sở hạ tầng thiết yếu.

Đối với Kyiv, vấn đề không đơn thuần là có được cam kết cung cấp 500 tên lửa Patriot hay không, mà là liệu những tên lửa đó có đến kịp trước khi mùa đông khắc nghiệt bắt đầu hay không.

Nguồn: WAZ · Tác giả Dirk Hautkapp. Bài dịch giữ nguyên các thông tin và nhận định theo nội dung bài báo gốc.

500 Patriot-Raketen für die Ukraine: Trumps Zusage hat einen bitteren Haken