Trang chủ Liên hệ       Thứ sáu, Ngày 14/06/2024
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
Trang Thể Thao
Sức khỏe & Đời sống
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Việt Nam Đất Nước Con Người
Khoa học & Môi Trường
Chuyện lạ đó đây
Nhịp cầu Nhân ái
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Tin tức Nghệ Tĩnh
Truyền thống Nghệ Tĩnh
  -  Đất và người Xứ Nghệ
  -  Dân ca Nghệ Tĩnh
Tâm sự cuộc sống
Văn hóa - Xã hội
Văn Nghệ
Thư Viện
Góc Cười
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Tin Cộng Đồng
Người Việt Trên Thế Giới
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Truyền thống Nghệ Tĩnh > Đất và người Xứ Nghệ >
  Biển Cửa Lò ở Nghệ An có từ bao giờ, cái tên Thiên Cầm ở Hà Tĩnh sao lại liên quan đến Hồ Quý Ly? Biển Cửa Lò ở Nghệ An có từ bao giờ, cái tên Thiên Cầm ở Hà Tĩnh sao lại liên quan đến Hồ Quý Ly? , Người xứ Nghệ Kiev
 


 
Không chỉ là địa điểm du lịch nổi tiếng với những bãi biển đẹp, Cửa Lò (Nghệ An) và Thiên Cầm (Hà Tĩnh) còn là vùng đất có nhiều di tích, danh thắng và có bề dày văn hóa trầm tích.

Sách An Tĩnh xưa của giáo sư sử học Hippolyte Le Breton cho chúng ta biết phần nào điều này khi cung cấp những  thông tin lý thú từ các sự tích lý giải tên gọi cho đến lịch sử khai phá những vùng đất này.

Sách An Tĩnh xưa được Hippolyte Le Breton viết trong thời gian giảng dạy và làm hiệu trưởng ở trường Quốc học Vinh (Collège de Vinh, 1924-1928). Cuốn sách này phác họa tương đối đầy đủ diện mạo của xứ Nghệ (Nghệ An - Hà Tĩnh) khoảng 100 năm trước.

Với độ dày 372 trang, kèm theo gần 200 bức ảnh, trong đó có một số chụp bằng máy bay, sách được đánh giá là một công trình có giá trị và có tính khoa học cao. 

Tác giả Hippolyte Le Breton vốn được đào tạo ở Pháp, có phương pháp làm việc tốt, lại có phương tiện hiện đại như máy chụp ảnh, có máy bay giúp sức, có địa đồ chính xác, có các ngành khoa học khác hỗ trợ như: địa chất, địa động học, địa lý khảo cổ...

Biển Cửa Lò ở Nghệ An có tự bao giờ, cái tên Thiên Cầm ở Hà Tĩnh sao lại liên quan đến Hồ Quý Ly? - Ảnh 1.

Cửa Lò (Nghệ An) và quá trình khai phá của dòng họ Nguyễn - Thượng Xá bắt đầu từ ông Nguyễn Hội, cha đẻ của ông Nguyễn Xí.

Trong cuốn sách, Le Breton cho biết đầu thế kỷ XV, chưa có Cửa Lò. Ngọn núi nằm giữa quan lộ và Cửa Lò xưa kia là một hòn đảo. Hai nhánh sông Cấm bao quanh hòn đảo, bắt đầu từ cái làng gọi là Đò Cấm, gần nhà ga cùng tên. Nhánh phía Bắc vẫn giữ nguyên, nhánh phía Nam tạo thành cửa Xá - một cửa sông - nhưng ngày nay đã hoàn toàn bị lấp.

Thuở ấy, ở Cửa Xá đã có những bãi bồi biển mà Lê Lợi đã phong đất cho Nguyễn Hội và trên mảnh đất đó ông đã lập thành Sái Xá, nay gọi là Thượng Xá. Ông mở đồng muối ở làng này và đây cũng là tài sản của ông. Ngày nay đồng muối ấy không còn nữa vì vùng này bị bồi lấp ngày càng rộng ra.

Nguyễn Xí (là con trai thứ hai Nguyễn Hội - con cả là Nguyễn Biện) được phong đất dọc bờ biển từ Cửa Lò đến Cửa Hội (Hội Thống ngày nay).

Trong các bãi bồi dọc bờ biển có Bàu Ó mà dư địa chí gọi là “Hồ nước biển”. Dọc bờ Bàu Ó, Nguyễn Xí đã dùng những tù binh quân nhà Minh bị ông bắt được trong những trận chiến tại An Tĩnh (trong khoảng thời gian 1418-1428) để xây dựng một làng cùng tên. Trên các bãi bồi khác ông cũng cho lập thêm nhiều làng khác.

Vị tướng này cũng đưa những tù binh người Chăm mà ông bắt được tại Chăm pa qua những cuộc trường chinh vào năm Thái Hòa 3, triều vua Lê Nhân Tông, năm Ất Sửu (1445) đến thuần phục. Những thủ lĩnh như Chế Hiệp, Chế Lâu, Chế Đa được Nguyễn Xí chỉ định cầm đầu “các Hội đồng hương chính” của những làng mới.

Con trưởng của Nguyễn Xí là Nguyễn Sư Hồi được phong đất trên những bãi bồi khác gọi là cây bàng. Những làng Vạn Lộc, Tân Lộc được hình thành trên những bãi bồi ấy.

Theo sắc lệnh của nhà vua, những làng được đại tộc Nguyễn - Thượng Xá lập ra từ thế kỷ XV đều được miễn thuế, tạp dịch, miễn quân dịch. Những người họ Nguyễn này là lãnh chúa tuyệt đối trong thái ấp của họ.

Cũng trong cuốn sách, Hippolyte Le Breton cho biết ông đã nghiên cứu gia phả dòng họ Nguyễn - Thượng Xá và các sự tích các làng ven biển Nghi Lộc và thấy rằng bờ biển đã xê dịch về phía Đông khoảng 2 km so với thế kỷ XV. 

Người ta phải công nhận sự xâm thực nhanh chóng của lục địa đối với biển cả. Những đồi cát được bồi đắp từ sau thế kỷ XV nay đã cao hơn trước nhiều và người ta cảm nhận được tốc độ lên cao của những ngọn đồi ấy.

Tuy nhiên, trong “Nghệ An chí”, một phần của Đại Nam nhất thống chí biên soạn thời Tự Đức (1847-1883) đến năm 1917 được Bộ Học hiệu đính lại sao chép những thông tin được ghi chép dưới triều Lê trong dư địa chí nên không cập nhật những thông tin này. 

Theo sách này, trong Bàu Ó, còn gọi là “Hồ nước biển” có hàu, nghêu, vem (những loài ốc hến sống ở cửa sông và vùng nước lợ)… đang sống. Theo Hippolyte Le Breton điều này chỉ đúng ở thế kỷ XV. Trên thực tế chỉ có các loại hàu hến sống trong nước ngọt mà thôi…

Biển Cửa Lò ở Nghệ An có tự bao giờ, cái tên Thiên Cầm ở Hà Tĩnh sao lại liên quan đến Hồ Quý Ly? - Ảnh 2.

Đất Kỳ La, núi Thiên Cầm và câu chuyện về cha con Hồ Quý Ly

Viết về Thiên Cầm, tác giả sách cho biết phía Đông huyện lỵ Cẩm Xuyên, ở làng Kỳ La, có ngọn đồi mang tên Thiên Cầm (đàn trời) vì ngày xưa có ông vua đóng quân ở đây trong đêm, trong lúc mơ màng đã nghe tiếng đàn thần bí và hay tuyệt vời.

Đầu thế kỷ XV, người sáng lập ra nhà Hồ và con trai (Hồ Quý Ly, Hồ Hán Thương) bị các tướng nhà Minh truy đuổi, chạy trốn ở ngọn đồi này, chờ ngày vào biển miền Trung (Thuận Hóa - Huế).

Bỗng một cụ già xuất hiện trước mặt cha con nhà vua và nói: “Đây là đất Kỳ La, kia là núi Thiên Cầm. Cả hai nơi đều không có lợi cho các ngài vì tên nơi này là điềm chẳng lành. Các ngài nên tránh đi tức khắc”.

Tuy nhiên, cha con họ Hồ đã xem thường những lời tiên đoán đó. Chỉ ít lâu sau, họ đã bị quân Minh bắt.

Trong cuốn sách, Hippolyte Le Breton đã đưa ra lời giải thích bóng bẩy về hai cái tên Kỳ La và Thiên Cầm. Kỳ La (Lê) có nghĩa là bắt được họ Lê (Hồ Quý Ly từng mang họ Lê). Thiên Cầm có nghĩa là Trời bắt, và đó cũng là truyền thuyết để cắt nghĩa sự thất bại của kẻ cướp ngôi nhà Trần.

Ngoài ra, ông cũng nói qua về chữ cầm. Hai chữ Hán này cách viết khác nhau, được đọc như nhau, nhưng có ý nghĩa khác nhau: đàn và bắt (giữ lại).

https://danviet.vn/bien-cua-lo-o-nghe-an-co-tu-bao-gio-vung-thien-cam-o-ha-tinh-sao-lai-lien-quan-den-ho-quy-ly-20231024233957191.htm

 


  Các Tin khác
  + Bến Thủy - cây cầu thế kỷ của xứ Nghệ (09/06/2024)
  + Đôi vợ chồng "thổi hồn" vào dân ca ví, giặm (06/06/2024)
  + 9 điểm du lịch hấp dẫn không thể bỏ qua khi đến miền Tây xứ Nghệ (26/05/2024)
  + Trần Đình Sơn - "cánh chim đầu đàn” của điền kinh Hà Tĩnh (25/05/2024)
  + Nghệ An: Cả làng kiếm bộn tiền từ con đặc sản "cưỡi máy bay xuất ngoại” (20/05/2024)
  + Chiêm ngưỡng hàng cây xà cừ cổ thụ trên quê hương Bác (20/05/2024)
  + Đổi thay trên quê hương Bác (20/05/2024)
  + Sáng tháng Năm về thăm quê Bác (16/05/2024)
  + Xúc động Chương trình nghệ thuật “Làng Sen nuôi chí lớn” (10/05/2024)
  + Ngược biên giới gặp anh nông dân hiến tặng 4.000m2 đất xây trường (10/05/2024)
  + 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ: Gặp người lính "khoét núi, ngủ hầm" (08/05/2024)
  + Ngắm cây cầu dài nhất tuyến cao tốc Bắc - Nam sắp hoàn thành (07/04/2024)
  + Khám phá vẻ đẹp huyền bí hang Dơi Khét trên núi Phá Èn (07/04/2024)
  + Ở một xã của tỉnh Nghệ An có con đường hoa gạo đỏ rực, người ta kéo đến quay phim, chụp ảnh (03/04/2024)
  + Vui hội đền Chín Gian (23/03/2024)
  +   Đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh Khu lưu niệm Đại tướng Chu Huy Mân (17/03/2024)
  + Tưng bừng khai hội Đền Thanh Liệt năm 2024 (17/03/2024)
  + Công an Nghệ An xứng danh anh hùng, đồng sức đồng lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân (10/03/2024)
  + Những chiến sĩ áo trắng vùng biên: Quyết không bỏ nghề, tất cả vì sức khỏe nhân dân (06/03/2024)
  + Về "làng Khoa bảng " xem bà con nông dân làm du lịch (06/03/2024)
Playlist

GIỚI THIỆU
QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 9
Total: 61486683

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July