Trang chủ Liên hệ       Thứ tư, Ngày 28/02/2024
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
Trang Thể Thao
Sức khỏe & Đời sống
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Việt Nam Đất Nước Con Người
Khoa học & Môi Trường
Chuyện lạ đó đây
Nhịp cầu Nhân ái
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Tin tức Nghệ Tĩnh
Truyền thống Nghệ Tĩnh
  -  Đất và người Xứ Nghệ
  -  Dân ca Nghệ Tĩnh
Tâm sự cuộc sống
Văn hóa - Xã hội
Văn Nghệ
Thư Viện
Góc Cười
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Tin Cộng Đồng
Người Việt Trên Thế Giới
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Truyền thống Nghệ Tĩnh > Đất và người Xứ Nghệ >
  Làng cổ ở Nghệ An là đất địa linh nhân kiệt, làng khoa bảng, nơi nữ sĩ Xuân Hương chào đời Làng cổ ở Nghệ An là đất địa linh nhân kiệt, làng khoa bảng, nơi nữ sĩ Xuân Hương chào đời , Người xứ Nghệ Kiev
 
Từ năm 1378 đến 1918 khi bãi bỏ khoa thi bằng chữ Hán, làng Quỳnh Đôi, (xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An) có 734 người đỗ tú tài và cử nhân, 4 người đỗ Phó bảng, 7 người đỗ Tiến sỹ, 2 người đỗ Hoàng Giáp và 1 người đỗ Thám hoa”...
Là người con xứ Nghệ, tôi nghe danh tiếng làng Quỳnh từ ngày còn rất nhỏ, nhưng nuôi khao khát đặt chân tới làng Quỳnh chính là khi tôi được học những bài thơ của nữ sĩ Hồ Xuân Hương - một giọng thơ tài hoa, uyên bác mà đầy “dân gian”, đầy ngạo nghễ.
Làng cổ ở Nghệ An là đất địa linh nhân kiệt, làng khoa bảng, nơi nữ sĩ Xuân Hương chào đời - Ảnh 1.

Tượng nữ sĩ Hồ Xuân Hương tại làng Quỳnh. Ảnh: Nhật Thanh

Mảnh đất ấy có gì đặc biệt mà sinh ra nhiều danh nhân đến thế, đặc biệt là người phụ nữ vô cùng độc đáo Hồ Xuân Hương? Câu hỏi ấy luôn theo đuổi trong tâm trí tôi cùng với những lời giảng của PGS.TS Trương Xuân Tiếu, thầy giáo dạy chuyên đề thơ Hồ Xuân Hương trong môn Văn học Việt Nam thời Trung đại khi tôi còn trong trường đại học: Trong nền văn học Việt Nam, có hai tác giả được bạn đọc Phương Tây yêu thích là Hồ Xuân Hương và Vũ Trọng Phụng.

Thầy lý giải, sở dĩ thơ Hồ Xuân Hương được bạn đọc nước ngoài yêu thích bởi tính đa nghĩa của nó. Người Việt hiểu thơ Hồ Xuân Hương qua tiếng Việt đã khó, để người nước ngoài hiểu được càng khó hơn. Mặt khác, việc dịch thơ Hồ Xuân Hương cũng là một thử thách đối với các dịch giả, phải hiểu tiếng Việt, văn hóa Việt lắm người dịch mới truyền tải được phần nào linh hồn thơ Bà Chúa thơ Nôm. 

Có lẽ vậy mà thơ bà luôn bí ẩn đối với các độc giả nước ngoài. Trong thi đàn văn học Trung đại của Việt Nam, nữ sĩ Hồ Xuân Hương là một hiện tượng lạ và còn nhiều ẩn số. Nhưng có một điều chắc chắn rằng bà là một hiện tượng văn học hiếm gặp cùng tài năng, bản lĩnh của bà.

Quỳnh Đôi-Làng khoa bảng

Làng cổ ở Nghệ An là đất địa linh nhân kiệt, làng khoa bảng, nơi nữ sĩ Xuân Hương chào đời - Ảnh 2.

Quang cảnh làng Quỳnh (xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An). Ảnh: Nhật Thanh

Chính vì vậy, năm 2015 được đi cùng đoàn công tác Hội Nhà văn Việt Nam tại Nghệ An về thăm làng Quỳnh Đôi, tôi đã vô cùng háo hức. Và ấn tượng đầu tiên của tôi về làng chính là… cổng làng. Cổng làng Quỳnh uy nghi bề thế, vừa mang nét truyền thống vừa hiện đại. Được biết chi phí xây dựng cổng làng do con em làng Quỳnh Đôi khắp nơi trên cả nước đóng góp.

Một loạt các di tích lần lượt hiện ra ngay khi bước qua cổng làng Quỳnh. Ngay bên trái cổng làng là Di tích Lịch sử văn hóa cấp Quốc gia - mộ và nhà thờ Quỳnh Quận công Hồ Phi Tích. Hồ Phi Tích (1665 -1754), đậu Hoàng Giáp khoa Canh Thìn (1700), làm quan đến Thượng thư bộ Binh, bộ Hình, tước Quỳnh quận công. Hồ Phi Tích là danh nhân lịch sử tiêu biểu đã có nhiều cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. 

Ông là vị quan thanh liêm, đức độ, tài cao, giỏi chính sự, sống hết lòng vì dân, vì nước, nhất là đối với quê hương Quỳnh Đôi.

Kế bên nhà thờ cụ Hồ Phi Tích là bia tưởng niệm nữ sĩ Hồ Xuân Hương - Bà Chúa thơ Nôm. Tiếp đến là mộ nhà cách mạng tiền bối Hồ Tùng Mậu, tượng đài anh hùng lực lượng vũ trang Cù Chính Lan. Họ là những người con làng Quỳnh đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. 

Nhà thờ họ Hồ được xây dựng trên khuôn viên khá rộng, bên cạnh cánh đồng lúa xanh mơn mởn. Ở đây có những tấm bia lưu danh những danh nhân lịch sử, văn hóa là con cháu có gốc họ Hồ như: Vua Hồ Quý Ly; Hoàng đế Quang Trung (Hồ Thơm); Tam giáp tiến sĩ Hồ Sĩ Dương làm quan bốn triều Vua Lê; Nhị giáp Tiến sĩ Hồ Phi Tích làm quan đến chức Binh bộ Thượng thư; Tham tụng (Tể tướng) Hồ Sĩ Đống; Phó bảng Hồ Bá Ôn... 

Trong khuôn viên nhà thờ họ Hồ còn có tượng Hồ Xuân Hương cùng hai tấm bia khắc hai bài thơ Nôm “Bánh trôi nước” và “Đề đền Sầm Nghi Đống” độc đáo của nữ sĩ. Đây chỉ là một số trong hàng chục di tích ở Quỳnh Đôi, với 8 di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia, nhưng bấy nhiêu cũng đủ nói lên tầm vóc của một ngôi làng địa linh nhân kiệt!

Làng cổ ở Nghệ An là đất địa linh nhân kiệt, làng khoa bảng, nơi nữ sĩ Xuân Hương chào đời - Ảnh 4.

Tổ chức giao lưu thơ, nhạc Bà Chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương tại làng Quỳnh (xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An). Ảnh: Nhật Thanh

Anh cán bộ văn hóa xã bữa ấy dẫn chúng tôi vào trong dâng hương viếng các cụ, vừa giới thiệu cho các văn nghệ sĩ những nét chính về truyền thống khoa bảng làng mình. Theo sử làng thì làng Quỳnh Đôi được hình thành từ năm thứ II Xương Phù (1378). 

Thời ấy, cụ Hồ Kha giao cho con trai trưởng là Hồ Hồng cùng với các ông Nguyễn Thạc và Hoàng Khánh cùng nhau đến đây khai cơ, lập làng. Lúc đầu làng có tên là “Thổ Đôi Trang”, đến năm 1528, cụ Hồ Nhân Hy (đời Mạc) đổi tên thành làng Quỳnh Đôi nay là xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

Và theo anh cán bộ văn hóa, làng Quỳnh có “những con số khá rắc rối nhưng chắc rằng con em làng Quỳnh Đôi ai cũng nhớ nằm lòng: từ năm 1378 đến 1918 khi bãi bỏ khoa thi bằng chữ Hán, làng Quỳnh Đôi có 734 người đỗ tú tài và cử nhân, 4 Phó bảng, 7 Tiến sỹ, 2 Hoàng Giáp và 1 Thám hoa”. Quả không hổ danh là làng khoa bảng, trên cả nước không nhiều làng có những con số đáng ngưỡng mộ như vậy.

Niềm tự hào của mỗi người con quê hương

Nhà thơ Dương Huy - người con của làng Quỳnh Đôi rất tự hào với vẻ đẹp phong thủy của làng. Ông cho rằng sự khoáng đạt của quê mình giữa thiên nhiên giúp cho long mạch làng trường thịnh. Ông nói rằng, người quê ông ai cũng nhắc nhớ đến câu “Bắc Hà: Hành Thiện; Hoan Diễn: Quỳnh Đôi” để nói đến hai ngôi làng nổi tiếng nhất nước về sự học hành và đậu đạt với niềm tự hào sâu sắc và cũng là để bảo ban nhau nhớ giữ lấy nếp làng.

Nhà văn Phan Thị Thanh Bình - Chánh Văn phòng Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, là con của nhà thơ Dương Huy khi nghe tôi kể chuyện mình mong mỏi đến làng Quỳnh vì đọc thơ Hồ Xuân Hương đã chia sẻ: “Chắn chắn rồi, Bà Chúa thơ Nôm sẽ là cầu nối cho mọi người tìm đến yêu mến bà và thêm yêu quê hương làng Quỳnh quê tôi”! 

Nhà thơ Hồ Phi Phục là một đại trí thức, cũng là một người con làng Quỳnh từng chia sẻ với tôi rằng, bác rất tự hào về làng mặc dù bác chỉ sống ở làng khi còn nhỏ 10 năm và mấy năm trở lại đây khi bác về quê an dưỡng tuổi già. 

Nói về làng, bác Hồ Phi Phục rất tâm đắc với câu nói của học giả Phan Ngọc, đó là đi đâu cũng thấy quê hương là chốn đẹp nhất. Bác cho biết đã viết rất nhiều về các nhân vật của làng từ những danh nhân cho đến người dân bình thường, trong đó có thể kể đến một số nhân vật như: Hồ Xuân Hương, Hồ Sĩ Giàng, Hoàng Trung Thông, Hồ Đức Việt, Hoàng Văn Lân, linh mục Hồ Sĩ Thuyên, cố Oanh... Trong thời gian tới, bác sẽ tiếp tục viết thêm về con người, về phong cảnh, di tích làng Quỳnh.

Bác còn cho biết thêm, làng Quỳnh Đôi là một làng đa diện nhưng nổi bật nhất vẫn là làng học và làng có nhiều đóng góp cho việc bảo vệ Tổ quốc. 

Danh xưng “Làng văn hóa, xã anh hùng” mà làng được phong tặng là rất xứng đáng. Danh hiệu này đã được Tiến sĩ Hồ Đức Phớc khái quát trong bài tựa cho cuốn sách “Rạng danh người Quỳnh Đôi” rằng, làng Quỳnh là một tấm thảm đẹp và bền vững về truyền thống lẫn tương lai. Nó được dệt nên bởi sợi ngang là các cá nhân, các gia đình và sợi dọc là các dòng họ, mà những nguyên liệu này cực kỳ quý giá.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến nay, theo thống kê chưa đầy đủ, toàn xã có trên có 52 thạc sĩ, 55 tiến sĩ, có 16 phó giáo sư, 5 giáo sư, 3 viện sĩ khoa học quốc tế. 

Về chính trị, Quỳnh Đôi có 5 Ủy viên Trung ương trong đó có 2 Ủy viên Bộ Chính trị, 9 đại biểu Quốc hội, 31 Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, trong đó có 11 Bí thư Tỉnh ủy, Phó Bí thư khu ủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy, 5 Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, 15 Bộ trưởng, Thứ trưởng và tương đương...

Làng cổ ở Nghệ An là đất địa linh nhân kiệt, làng khoa bảng, nơi nữ sĩ Xuân Hương chào đời - Ảnh 6.

Một tiết mục trong buổi giao lưu thơ, nhạc Bà Chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương tại làng Quỳnh. Ảnh: Nhật Thanh

Tiếp nối truyền thống cha ông, ngày nay con cháu làng Quỳnh vẫn không ngừng học tập, phấn đấu để xây dựng và làm rạng danh quê nhà. Điều đáng quý là ở làng vẫn duy trì những hoạt động nhằm giáo dục truyền thống quê hương như lễ khai bút đầu Xuân vào sáng ngày mùng 2 Tết hàng năm tại đình làng xã Quỳnh Đôi với sự tham gia của học sinh, sinh viên. 

Bên cạnh đó, học sinh ở làng Quỳnh thường được tham gia nhiều hoạt động khác như tham quan các di tích và thi tìm hiểu về các di tích, danh nhân, các dòng họ ở làng Quỳnh… để các em hiểu rõ hơn về tiền nhân và truyền thống quê hương.

Cũng lại một ấn tượng nữa về đất Quỳnh, ấy là… nghĩa trang. Khu vực nghĩa trang rất rộng, đây là nơi quy tụ của bao thế hệ người làng Quỳnh hoặc sau bao phiêu bạt thăng trầm, hoặc sau nỗi đời cơ cực, hoặc sau vinh hoa phú quý đều về với tiên tổ. 

Mỗi dòng họ một khu vực riêng, những ngôi mộ nhỏ bé, giản dị, dù là quan chức cấp cao hay dân thường, là người giàu sang hay bần hàn đều bình đẳng như nhau. Các ngôi mộ được sắp xếp theo thứ bậc trong dòng họ, không ai vì có điều kiện kinh tế hay địa vị xã hội mà tách ra xây thật nguy nga, bề thế.

Tôi nhớ mãi, trong giờ phút chia tay làng Quỳnh, nhà thơ, nhà Toán học Lê Quốc Hán xúc động khi đứng bên bia đá nhà thờ họ Hồ, ông mân mê từng cái tên như suy ngẫm về một điều gì đó xa xăm. Ông nói, xã hội thịnh suy, các triều đại hưng phế nhưng làng Quỳnh Đôi nói chung, họ Hồ nói riêng luôn sản sinh ra những con người tuấn kiệt, những bậc vĩ nhân làm rạng danh quê hương và non sông đất nước!

https://danviet.vn/quynh-doi-lang-co-dat-nghe-an-noi-tieng-la-lang-khoa-bang-ba-ho-xuan-huong-sinh-ra-tai-lang-nay-20230408000459474.htm

 


  Các Tin khác
  + Đặc sản thịt chua xứ Nghệ vào vụ Tết (30/01/2024)
  + Biển Cửa Lò ở Nghệ An có từ bao giờ, cái tên Thiên Cầm ở Hà Tĩnh sao lại liên quan đến Hồ Quý Ly? (30/01/2024)
  + Một cây cổ thụ 700 năm tuổi ở Hà Tĩnh tương truyền cứu vua Lê Thái Tổ nay vẫn xanh um, quả thơm khắp làng (30/01/2024)
  + TẢN MẠN CHUYỆN Ở XÓM... (02/11/2023)
  + Ngôi chùa nhà Trần với tích tiên nữ giáng trần dạo chơi, rửa chân ở Hà Tĩnh có gì đặc biệt? (16/10/2023)
  + Làng cổ ở Nghệ An là làng duy nhất của Việt Nam có tới 3 nhà khoa bảng giữ chức Tế tửu Quốc Tử Giám (16/10/2023)
  + Bí ẩn ngôi chùa cổ do con trai vua Lý Thái Tổ lập, cầu mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an ở Hà Tĩnh (16/10/2023)
  + Đây là con đèo nổi tiếng giữa Hà Tĩnh và Quảng Bình, có Hoành Sơn Quan do vua Minh Mạng cho xây năm 1883 (16/10/2023)
  + Cuộc thi kỳ lạ ở một làng ven biển Hà Tĩnh, dân thi chạy bằng hai cây gậy cao lênh khênh (28/08/2023)
  + Trai nghèo làng Nồi ở Nghệ An đẹp trai liều xin trầu con gái Quận Công, đỗ tiến sĩ làm quan tới hàm Thượng thư (26/08/2023)
  + Đền cổ Làng Hiếu ở Nghệ An thờ vị thần y bí ẩn cứu dân qua đại dịch, có nghĩa địa kỳ lạ (26/08/2023)
  + Cả làng ở Hà Tĩnh trồng hoa giấy đẹp như phim, thiên hạ đi qua ai cũng trầm trồ, bất ngờ (21/08/2023)
  + Một ngôi đền cổ ở Hà Tĩnh tựa lưng núi Hồng Lĩnh, cạnh dòng sông Lam thờ Thánh Mẫu (25/06/2023)
  + Lung linh sắc hoa sen tháng 5 trên quê Bác, ngắm thôi đã mê lắm rồi (14/05/2023)
  + Bố kình ngư Trần Hưng Nguyên: "Đặt tên con theo địa danh xứ Nghệ" (10/05/2023)
  + Loại rau dại mọc trong rừng Nghệ An, hái về xáo nấu kiểu gì cũng bổ dưỡng, đã thế còn mát ruột mát gan (11/04/2023)
  + Du khách Pháp hào hứng khám phá vẻ đẹp Đảo chè ở Nghệ An (11/04/2023)
  + Hai anh trai làng Nghệ An bán bánh đa đặc sản ra nước ngoài, thu gần 15 tỷ/năm (25/02/2023)
  + Chàng trai mang dâu tây về bãi bồi sông Lam (25/02/2023)
  + Dòng họ Dương đất Quỳnh Đôi của Nghệ An được nhà Hậu Lê ban tặng 8 chữ vàng, đó là những chữ nào? (25/02/2023)
Playlist

GIỚI THIỆU
 

Kính thưa quý độc giả 

Website nguoixunghekiev.vn

hoạt động chính thức từ tháng

10/2012. và  phi lợi nhuận.

Trang tin đăng tải tin tức 

của cộng đồng người Việt tại Kiev

và toàn Ucraina, đồng thời lấy tin 

từ các trang báo mạng khác trên

nguyên tắc trích dẫn nguyên bản 

đường nguồn chính. Là những

người làm báo không chuyên nên

chắc chắn sẽ gặp sai sót không

mong muốn, chúng tôi sẽ tiếp thu 

chân thành những góp ý xây dựng 

của quý độc giả để cho trang tin 

ngày càng hoàn thiện hơn, xin gửi

về mục liên hệ trên mặt báo hoặc

Email: hosytruc@gmail.com

ĐT: 093-712-24-57

093-973-97-39

Xin trân trọng cảm ơn.

Biên tập: Hồ Sỹ Trúc

 

 

 
 
 

 

 


QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 1
Total: 59118626

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July