Trang chủ Liên hệ       Chủ nhật, Ngày 05/12/2021
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Nhịp cầu Nhân ái
Du lịch và khám phá
Khoa học & Môi Trường
Việt Nam Đất Nước Con Người
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Sức khỏe & Đời sống
Trang Thể Thao
Tin tức Nghệ Tĩnh
Truyền thống Nghệ Tĩnh
  -  Đất và người Xứ Nghệ
  -  Dân ca Nghệ Tĩnh
Người Việt Trên Thế Giới
Tin Cộng Đồng
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Góc Cười
Thư Viện
Văn Nghệ
Văn hóa - Xã hội
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Truyền thống Nghệ Tĩnh > Đất và người Xứ Nghệ >
  Tết Độc lập nghe chuyện lập mường Tết Độc lập nghe chuyện lập mường , Người xứ Nghệ Kiev
 

 (Baonghean.vn) - Đang giãn cách xã hội, ngày Tết Độc lập ở miền núi không thể tổ chức sum vầy. Tuy nhiên, với những cao niên vùng cao, đây lại là dịp nhớ về những tháng năm cách mạng, nhớ về nguồn cội bản mường.

 

 
 

Bản làng miền Tây Nghệ An. Ảnh: Đình Tuân

Đối với người miền núi, dịp Quốc khánh mồng 2 tháng 9 hằng năm là một hội vui. Bà con dân bản vẫn gọi ngày này là “Tết Độc lập”.

Những năm trước, hễ đến ngày này, nhiều làng bản vui như hội. Ở các huyện như: Quỳ Châu, Quế Phong, Kỳ Sơn…, bà con còn tổ chức những lễ hội nhỏ cấp thôn, bản. Có nơi, còn chứng kiến lễ gọi vía, buộc chỉ cổ tay cho trẻ em để cầu sức khỏe, mong các cháu sẽ giỏi giang hơn trong năm học mới. Đó là những thêm thắt cho phù hợp với xu thế thời đại của từng nơi.

Tết Độc lập năm 2021 này đặc biệt hơn vì dịch Covid -19 bùng phát, kéo dài; nhiều địa phương trong toàn tỉnh, trong đó có các huyện vùng cao đang thực hiện Chỉ thị 15,16 của Thủ tướng Chính phủ. Do vậy, việc tổ chức hội hè như nhiều năm trước buộc phải dừng lại. Và ở bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến (Quỳ Châu) cũng thế. Làng bản cũng trang hoàng cờ đỏ sao vàng, cờ búa liềm, nhưng vẫn thiếu không khí thực sự của ngày hội lớn. Nhịp sống nơi đây vẫn bình lặng và chậm rãi như thường nhật. Trong buổi sáng trước ngày Tết Độc lập, những phụ nữ vẫn mang gùi ra bãi sông hái dâu. Những cụ ông chống gậy

chậm rãi tản bộ trong làng.

Cụ bà người Thái ở miền Tây Nghệ An. Ảnh: Hải Vương

Đã bước qua tuổi 85, chân tay đều đã yếu, nhưng ông Sầm Văn Kiêm vẫn rất minh mẫn khi nhớ được những bài dân ca, chuyện lập bản, lập mường... Ông thường đi đến nhà hàng xóm uống nước chè vào mỗi sáng. Nhờ đó mà nhiều người có thể nghe được nhiều sự tích lập mường và cả những câu chuyện về Cách mạng Tháng Tám cũng như Tết Độc lập. Ông Kiêm được xem là “cái kho” chuyện kể ở bản Hoa Tiến. Tôi tìm đến ông trong ngày Tết Độc lập. Ông bảo: “Ta cứ giữ khoảng cách mà chuyện trò nhé”.

Ông Sầm Kiêm kể chuyện lập mường và Cách mạng Tháng Tám trên vùng đất Quỳ Châu. Ảnh: Hữu Vi
 

Tôi hỏi ông về chuyện lập mường và những ngày đầu Cách mạng Tháng Tám diễn ra nơi đây. Ông bắt đầu bằng mấy câu thơ dân gian kể về bản mường được truyền tụng từ lâu nói rằng, xã Châu Tiến và Châu Bính (Quỳ Châu) xưa thuộc mường Chiêng Ngam. Dòng họ Lo Căm về sau gọi là họ Sầm. Dòng họ nghe đâu có 17 đời làm quan tri phủ Quỳ Châu. Riêng họ Sầm ở Hoa Tiến thì có 3 người làm tri phủ. Ông Sầm Viên là tri phủ cuối cùng. Theo sự tích dân gian ông Sầm Kiêm kể lại thì họ Lo đến từ mường Ca Da ở miền Tây tỉnh Thanh Hóa. Sau đó họ di cư đến huyện Quế Phong. Đây là điểm dừng chân đầu tiên ở Nghệ An. Qua hàng trăm năm, dòng họ này đã di cư khắp phủ Quỳ Châu. Một bộ phận về mường Chiêng Ngam, số ít khác đến Mường Choọng, nay thuộc huyện Quỳ Hợp. Và hiện nay dòng họ Sầm (Lo Căm) đã tỏa đi nhiều nơi. Có những người sống mãi tận nước Pháp, Mỹ…

Mùa gặt ở miền Tây Nghệ An. Ảnh: Hải Vương

“Chiêng Ngam” có nghĩa là vùng đất tươi đẹp, yên bình. Nơi đất lành chim đậu là mơ ước ngàn đời của con người. Từ thời kháng chiến chống Pháp là những năm tháng ấu thơ của ông Sầm Kiêm, đất này người ta đã có nghề trồng dâu, nuôi tằm. Trong mường, trừ một số gia đình người miền xuôi lên làm ăn ở nhà vách đất và nhà xây theo kiến trúc người Pháp của quan phủ thì mọi người dân bản địa đều ở nhà sàn.

Di ảnh ông Sầm Văn Viên - tri phủ cuối cùng của phủ Quỳ Châu và vợ. Ảnh: Hữu Vi

Cứ vào mùa Thu, khi lúa đã gặt về nhà cho đến hết năm là mùa hội hè. Quan phủ khi rỗi việc công cũng đến vui cùng dân bản. Khi về bản, quan cũng giữ lễ nghĩa. Trong quan hệ họ hàng, nhiều khi quan cũng là bậc em, con cháu của nhiều người trong bản. Gặp người bậc trên, quan cũng phải cúi chào.

Thế rồi Cách mạng Tháng Tám nổ ra. Ông Kiêm nhớ lại ngày ấy mình mới gần 10 tuổi. Lúc đó, việc cướp chính quyền ở quê ông diễn ra tại phủ lỵ, nay là thị trấn Tân Lạc (Quỳ Châu). Ông vẫn nhớ hồi đó người ta về cắm cờ đỏ sao vàng trên nóc nhà quan phủ trong bản. Vậy là từ nay cách mạng đã thắng lợi. Người dân đã làm chủ. Không có quan phủ nữa, chỉ còn chính quyền cách mạng.

Những ngôi nhà sàn ở bản Thái cổ Mường Đán, xã Hạnh Dịch, huyện Quế Phong (Nghệ An). Ảnh: Đức Anh

Cũng từ đó, ngày Tết Độc lập ra đời. Hàng năm, ngoài lễ “Cắm Phạ” vào tháng 8 âm lịch, lễ “Pủ Xừa” vào tháng 9 thì người dân còn mổ gà ăn mừng ngày Quốc khánh. Đó cũng là một ngày hội lớn để nhớ về ngày đất nước có chính quyền, chính phủ. Vào sáng ngày Quốc khánh, dù không thể quây quần cùng bản làng mở hội, nhưng ông Sầm Kiêm cũng đã cho con cháu mổ gà cúng tổ tiên. Ngày Tết Độc lập, chẳng thể thiếu một nghi lễ tâm linh để nhớ về nguồn cội. 

 


  Các Tin khác
  + Khắc sâu hình bóng Người… (04/12/2021)
  + Chiêm ngưỡng tháp đá cổ 500 năm, nổi tiếng linh thiêng ở Hà Tĩnh (26/11/2021)
  + Hấp dẫn chợ rau, củ nơi miền Tây xứ Nghệ (24/11/2021)
  + Nhà giáo Nguyễn Hữu Dụng – một nhân cách lớn, một tri thức thông tuệ, một người con xứ Nghệ (20/11/2021)
  + Chiêm ngưỡng những cây duối độc đáo ở Nghệ An (05/11/2021)
  + Không thể bắt người Việt Nam từ bỏ ý chí… (01/11/2021)
  + Dày công nghiên cứu, chàng trai xứ Nghệ trồng dứa mang lại thu nhập cao nhờ cách này (31/10/2021)
  + Nhà thờ họ ở Nghệ An lưu giữ 11 bản sắc phong cổ quý hiếm (26/10/2021)
  + Độc đáo ngôi đình cổ thờ Vua Mai (25/10/2021)
  + "Giải thoát" cho vợ trẻ và cách trả ơn cuộc đời của người đàn ông đặc biệt (05/10/2021)
  + Thác nước cao 120m đẹp đến mê hồn ở xứ Nghệ (29/09/2021)
  + Vùng đất nhân kiệt địa linh 550 năm ‘tụ nghĩa’ giữa rừng vàng (29/09/2021)
  + Cận cảnh chiếc muôi cán tượng voi có niên đại cách ngày nay 2000 - 2500 năm (29/09/2021)
  + Núi Mồng Gà - nơi phát tích nhiều chuyện lạ (19/09/2021)
  + Chiêm ngưỡng hệ thống tượng cổ đặc sắc ở ngôi chùa làng biển (17/09/2021)
  + Lê Văn Công: Nhà vô địch phi thường với tấm lòng vàng (12/09/2021)
  + Những nhạc sỹ người Nghệ viết ca khúc chống dịch Covid-19 (27/08/2021)
  + Mùa Vu Lan đặc biệt trên quê hương Nghệ An (23/08/2021)
  + Chàng trai xứ Nghệ và giấc mơ trên đất Ý (16/08/2021)
  + Tiếng khèn Mông trên vùng cao xứ Nghệ (14/08/2021)
Playlist

GIỚI THIỆU
 

Kính thưa quý độc giả 

Website nguoixunghekiev.vn

hoạt động chính thức từ tháng

10/2012. và  phi lợi nhuận.

Trang tin đăng tải tin tức 

của cộng đồng người Việt tại Kiev

và toàn Ucraina, đồng thời lấy tin 

từ các trang báo mạng khác trên

nguyên tắc trích dẫn nguyên bản 

đường nguồn chính. Là những

người làm báo không chuyên nên

chắc chắn sẽ gặp sai sót không

mong muốn, chúng tôi sẽ tiếp thu 

chân thành những góp ý xây dựng 

của quý độc giả để cho trang tin 

ngày càng hoàn thiện hơn, xin gửi

về mục liên hệ trên mặt báo hoặc

Email: hosytruc@gmail.com

ĐT: 093-712-24-57

093-973-97-39

Xin trân trọng cảm ơn.

Biên tập: Hồ Sỹ Trúc

 

 

 
 
 

 

 


QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 3
Total: 42407534

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July