Trang chủ Liên hệ       Thư ba, Ngày 07/07/2020
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Nhịp cầu Nhân ái
Du lịch và khám phá
Khoa học & Môi Trường
Việt Nam Đất Nước Con Người
  -  Con Người Việt Nam
  -  Đất Nước Việt Nam
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Sức khỏe & Đời sống
Trang Thể Thao
Tin tức Nghệ Tĩnh
Truyền thống Nghệ Tĩnh
Người Việt Trên Thế Giới
Tin Cộng Đồng
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Góc Cười
Thư Viện
Văn Nghệ
Văn hóa - Xã hội
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Việt Nam Đất Nước Con Người >
  Hát Di sản trong lòng Di sản Hát Di sản trong lòng Di sản , Người xứ Nghệ Kiev
 

26/06/2020

Loại hình nghệ thuật dân gian Bài Chòi đã phát triển thành một loại hình sân khấu ca kịch đặc sắc với các hình thức Hô Bài Chòi, Hội đánh Bài Chòi, Bài Chòi chiếu, Bài Chòi ghế... được các tầng lớp nhân dân miền Trung vô cùng yêu thích và đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

  Chú lính – một thành viên trong đội hát Bài Chòi phát thẻ và hướng dẫn cho du khách luật và cách hát Bài Chòi.


Không tiếng động cơ, chỉ có tiếng rao vọng lại qua từng con phố già nua, Di sản Thế giới Hội An (Quảng Nam) hiển hiện trở về không gian xưa hòa quyện dưới ánh sáng mờ tỏ của những chiếc đèn lồng. Và đông đảo du khách lại về bên bờ sông Hoài để cùng thưởng thức trò chơi dân gian hát Bài Chòi. Đêm hát Bài Chòi phố Hội từ lâu đã trở thành một sân chơi quen thuộc của người dân và khách du lịch quốc tế.

ĐIỆU HÁT SÁNG TẠO CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG

Theo lưu truyền, từ xa xưa, người nông dân vùng Trung bộ dựng những cái chòi trên đồng ruộng có treo trống, mõ, phèng la... để canh giữ thú rừng ra phá hoại hoa màu. Khi có thú rừng tới thì đồng loạt các chòi đánh trống mõ đuổi thú và khi yên tĩnh thì họ hò hát với nhau cho vui. Trên cơ sở ấy, đã hình thành hát Bài Chòi, tức là ngồi trên chòi hát theo tên con bài. Từ đó nhân dân lao động miền Trung phát triển thành Hội Bài Chòi và hát có bài bản, có nhạc đệm.

Theo tiến trình lịch sử, Bài Chòi trở thành hội của người dân miền Trung mỗi dịp lễ, Tết. Bộ Bài Chòi có 30 thẻ, thường có 9 chòi được dựng lên. Anh Hiệu (người diễn xướng trong Bài Chòi) bốc trúng thẻ bài nào sẽ hát kể một câu chuyện vui để đưa đến đích là tên thẻ bài đó. Ai trúng được cả 3 thẻ bài sẽ là người thắng cuộc, được nhận bao lì xì, được chúc rượu…

 Có thể hiểu nôm na rằng Hội Bài Chòi là sân chơi của những ván cờ. Mỗi ván gồm có 30 quân cờ với 30 tên gọi khác nhau chia thành 10 loại thẻ gỗ (3 quân cờ là một thẻ) và người chơi sẽ được chọn phát các loại thẻ đó

Trong nghệ thuật Bài Chòi, vai trò Anh Hiệu cũng vô cùng quan trọng. Đó là nghệ nhân vừa diễn, vừa ứng tác, hoặc đã thuộc lòng những câu hát có mang tên con bài như: Cửa Chùa, Ông Ầm, Học Trò, Tứ Cẳng, Bạch Huê, Chín Gối, Sáu Ghe, Ba Gà, Tứ Tượng... Anh Hiệu hát bất kỳ câu gì nhưng cuối câu phải kết tên một con bài mà người chơi đang cầm trên tay. Bên cạnh đó, nội dung hầu hết các câu hát đều là vui vẻ và góp phần phê phán thói hư tật xấu trong xã hội, thí dụ câu: "Cửa chùa, cửa phật tu hành - Tu nhà cha mẹ sẵn dành cho con" là con Cửa Chùa. Hoặc câu: "Vai mang bì bạc kè kè, nói quấy nói quá nẩu nghe ầm ầm" là con bài Ông Ầm...

Chính vì thế nghệ sĩ ưu tú Nguyễn Kiểm (Đoàn Ca kịch Bài Chòi Bình Định) đã khẳng định rằng: “Nhạc Bài Chòi nằm trong óc người hát chứ không nằm trên giấy. Điều thú vị là nó hết sức linh hoạt và tiếp cận người hát một cách chặt chẽ, người nghe một cách nhanh chóng”.

 Du khách quốc tế đắm mình trong những giai điệu mượt mà đêm Bài Chòi phố Hội.

Cũng theo nghệ sĩ Nguyễn Kiểm, khi Bài Chòi phát triển hình thức Bài Chòi chiếu là đỉnh cao của nghệ thuật Bài Chòi, chỉ cần một chiếc chiếu với những khán ngồi xung quanh, Anh Hiệu đã có thể trình diễn. Một mình Anh Hiệu có thể trình diễn nhiều vai khác nhau và tất cả các nội dung Bài Chòi khác nhau.

Một trong những nét độc đáo nhất của Bài Chòi là tức hứng và độc diễn. Tức hứng là ứng khẩu thành lời hát ngay tại chỗ, còn độc diễn là người nghệ sĩ đóng nhiều vai khác nhau, lúc tướng, lúc quân, lúc ông, lúc cháu… và diễn nhiều cảnh khác nhau. Người trình diễn không cần sân khấu, hóa trang, trang phục… Nói chung, về hình thức biểu diễn không cần những đạo cụ phức tạp, những nhân vật trong chuyện kể thì bình đẳng, lời thơ, câu hát phụ thuộc vào sự ngẫu hứng của người diễn xướng.

Nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc Ebsjorn Watermark (Thụy Điển) cho rằng, Bài Chòi có sự đa dạng và khả năng lai ghép giữa các loại hình với nhau là một sức mạnh. Trong đó, tuồng và cải lương có ảnh hưởng đến hình thức Bài Chòi ngày nay.

Không gian tĩnh lẵng của Phố cổ Hội An trong đêm Bài Chòi 

ĐÊM BÀI CHÒI PHỐ HỘI

Hầu như du khách khi đến với Phố cổ Hội An cũng đã một lần biết đến Bài Chòi và nghe giọng hát của “Anh Hiệu phố cổ” Lương Đáng. Với sự hài hước, dí dỏm và lối hát biến hóa, sáng tạo, không ít người đã bị nghệ nhân Lương Đáng chinh phục ở ngay lần đầu tham gia hội Bài Chòi.

Chia sẻ cái duyên đến với Bài Chòi, nghệ nhân Lương Đáng cho biết: “Khi nhỏ tôi đã quen nghe, bởi lúc nào bà ngoại đi chơi Bài Chòi cũng bồng tôi theo. Từ lúc lên 10 tuổi, Bài Chòi đã nhiễm vào trong máu, thấm vào trong con người mình”.

Không chỉ chia sẻ về cái duyên đưa mình đến với Bài Chòi, ông còn tâm sự về quãng thời gian mình đi tìm và khôi phục loại hình nghệ thuật đặc sắc này: “Năm 1998 là lần đầu tiên thử nghiệm khôi phục trò chơi dân gian Bài Chòi ở Hội An. Trước đó, tôi cùng các bác lãnh đạo đi tìm một số bậc cao niên ở các xã như Cẩm An, Cửa Đại rồi lên những vùng trên như Thanh Hà nghe hát để tìm hiểu về loại hình dân gian này”.

  Những điệu ca Bài Chòi mượt mà của nghệ nhân Lương Đáng

Bài Chòi đã trở thành món ăn tinh thần với du khách khi đến thăm phố Hội. Còn với nghệ nhân Lương Đáng, hơn 30 năm làm nghề, điều ông mang lại cho mọi người không chỉ là niềm vui, mà còn là sự tự hào bởi nét văn hóa của quê hương vẫn đang được bảo tồn và phát triển và đã trở thành Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Du khách đến xem hát Bài Chòi phố Hội không chỉ thích thú bởi tính giải trí mà còn gật gù bởi giá trị truyền thống được đan xen. Người chơi như đắm chìm trong sự miên man của những câu hò khoan dìu dặt trong không gian những ngôi nhà phố cổ nhuốm màu rêu phong bên dòng sông Hoài thơ mộng. Đêm hội Bài Chòi vừa mang hơi thở nóng hổi của cuộc sống hiện đại, vừa chứa đựng vẻ dịu dàng, duyên dáng - một nét văn hóa truyền thống đầy ý nghĩa của người dân xứ Quảng.

Bài: Phong Thu - Ảnh: Trịnh Thông Thiện

Nguồn quehuongonline.vn

http://quehuongonline.vn/ban-sac-van-hoa/hat-di-san-trong-long-di-san-20200625101739778.htm


  Các Tin khác
  + Độc đáo “xó pẹ” của phụ nữ Hà Nhì (06/07/2020)
  + Những làng quả ngọt (06/07/2020)
  + Tranh Đông Hồ - Hơi thở của làng Việt (02/07/2020)
  + “Tiệc Xòe” vùng Tây Bắc (29/06/2020)
  + Khe Nước Lạnh - kỳ vọng là điểm đến mới của Du lịch Quảng Bình (29/06/2020)
  + Tết Đoan Ngọ - Tết “giết sâu bọ” (25/06/2020)
  + Con đường tơ lụa Việt (25/06/2020)
  + Lăng Khải Định - Kiệt tác nghệ thuật khảm sành xứ Huế (25/06/2020)
  + 5 điểm ngắm san hô đẹp nhất Việt Nam, nhất định phải khám phá một lần trong đời (22/06/2020)
  + Nhà báo Hà Hồng và “Chuyện kể bên Hồ Gươm” (22/06/2020)
  + Kẻ Láng xưa - nay (20/06/2020)
  + Ngày hội hóa trang của đồng bào dân tộc Lô Lô (17/06/2020)
  + Đến Kê Gà ngắm hải đăng hoàng hôn và …."đi bộ" trên biển (17/06/2020)
  + Phố cổ ''''thức giấc'''' (17/06/2020)
  + Độc đáo lễ hội Đồng Hoa - lễ hội đánh cá lâu đời gần 300 năm (15/06/2020)
  + "Phượng Hoàng cổ trấn" tại Đà Lạt (15/06/2020)
  + Trà sen xổi Hà Nội - nét văn hóa kết nối quá khứ và hiện tại (15/06/2020)
  + Vẻ đẹp hút khách và ‘khó cưỡng’ của núi rừng Tây Nguyên (14/06/2020)
  + Khám phá “khu rừng" độc đáo tại Nha Trang (13/06/2020)
  + Muôn màu cảnh sắc của núi rừng Hòa Bắc (13/06/2020)
Playlist

GIỚI THIỆU
 

Kính thưa quý độc giả 

Website nguoixunghekiev.vn

hoạt động chính thức từ tháng

10/2012. và  phi lợi nhuận.

Trang tin đăng tải tin tức 

của cộng đồng người Việt tại Kiev

và toàn Ucraina, đồng thời lấy tin 

từ các trang báo mạng khác trên

nguyên tắc trích dẫn nguyên bản 

đường nguồn chính. Là những

người làm báo không chuyên nên

chắc chắn sẽ gặp sai sót không

mong muốn, chúng tôi sẽ tiếp thu 

chân thành những góp ý xây dựng 

của quý độc giả để cho trang tin 

ngày càng hoàn thiện hơn, xin gửi

về mục liên hệ trên mặt báo hoặc

Email: hosytruc@gmail.com

ĐT: 093-712-24-57

093-973-97-39

Xin trân trọng cảm ơn.

Biên tập: Hồ Sỹ Trúc

 

 

 
 
 

 

 


QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 1
Total: 32215167

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July