Trang chủ Liên hệ       Chủ nhật, Ngày 20/05/2018
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
Sức khỏe & Đời sống
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Chuyện lạ đó đây
Trang Đối Ngoại
Việt Nam Đất Nước Con Người
  -  Bản sắc văn hóa
  -  Con Người Việt Nam
  -  Đất Nước Việt Nam
  -  Tìm hiểu về Lịch sử và Văn hóa Việt Nam
Khoa học & Môi Trường
Nhịp cầu Nhân ái
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Trang Thể Thao
Tin tức Nghệ Tĩnh
Văn hóa - Xã hội
Văn Nghệ
Thư Viện
Góc Cười
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Tin Cộng Đồng
Người Việt Trên Thế Giới
Truyền thống Nghệ Tĩnh
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Việt Nam Đất Nước Con Người > Bản sắc văn hóa >
  Đao đao, nhạc cụ đơn sơ, độc đáo của người Khơ Mú Đao đao, nhạc cụ đơn sơ, độc đáo của người Khơ Mú , Người xứ Nghệ Kiev
 

Ban đầu là một dụng cụ sản xuất, trải qua những biến cố thăng trầm của lịch sử người Khơ Mú đã biến ống nứa nhỏ thành loại nhạc cụ gần gũi, thân thuộc, làm phong phú đời sống tinh thần và làm giàu bản sắc văn hoá, âm nhạc của mình.

 Phụ nữ Khơ Mú độc tấu đao đao

Dấu ấn trong đời sống của cư dân nông nghiệp vùng núi phía Bắc

Đao đao (đao) hay thăm đao đao từ lâu luôn có mặt trong mọi sinh hoạt của người Khơ Mú và người Thái ở vùng núi phía Bắc. Được làm từ một ống nứa, nguyên liệu tự nhiên gần gũi và gắn bó thân thuộc với người Khơ Mú, đao đao vốn là 1 công cụ sản xuất vô cùng sáng tạo của người Khơ Mú.

Chính vì ngôi nhà truyền thống của người Khơ Mú là dạng nhà sàn, mái lợp cỏ gianh - loại thực vật sinh trưởng mạnh mẽ, che phủ tốt khi phơi khô và liên kết với nhau bằng tre, nứa và lạt. Đo gianh, chải gianh là công việc thường xuyên, gắn liền với việc làm nhà, bảo dưỡng mái nhà của đồng bào. Ống nứa nhỏ này được đồng bào sử dụng trong quá trình kết gianh làm mái nhà là một dụng cụ hữu dụng, kết tinh tri thức dân gian qua quá trình lao động lâu dài.

Việc cải tiến vật dụng, công cụ lao động thành nhạc cụ của người Khơ Mú trở thành một nhạc cụ thực thụ là cả một quá trình dài và là sáng tạo mang tính đột phá. Nó thể hiện tư duy sáng tạo văn hóa của người Khơ Mú nói riêng, các cộng đồng dân tộc Việt Nam nói chung.

Để có một cây đao đao tốt, người Khơ Mú cũng đã dành nhiều công sức, trí tuệ và đúc kết được nhiều kinh nghiệm trong việc chọn nguyên liệu, cách diễn tấu và bảo quản.

Mỗi nơi, mỗi vùng, người Khơ Mú lại có những tìm tòi sáng tạo để phù hợp với điều kiện thiên nhiên, nhu cầu tinh thần, thẩm mỹ cũng như tập quán sinh hoạt văn hóa của mình.

Dụng cụ lao động cất tiếng hát

Đao đao có đường kính trung bình khoảng 3 - 4 cm, chiều dài khoảng 40 - 50 cm và có bảy bộ phận trên thân gồm: thân đao, thành ống, cột hơi, vách ngăn, hai khe trên thân đao, lỗ bấm tạo, hai chiếc lam đao. Sự thay đổi kích thước của lam đao và sự tác động của thành ống tạo ra cao độ khác nhau trong âm thanh phát ra. Ban đầu, đồng bào sử dụng đao đao đơn thuần để đi tiết tấu đệm cho múa, hát. Sau này đao đao được khoét và tăng dần số lượng lỗ bấm trên thành ống cũng như trên vách ngăn để trở thành nhạc cụ đi giai điệu. Ngoài ra, đao đao còn có khả năng diễn tấu hình thái âm nhạc hai bè trên cùng một nhạc cụ và nhiều bè với nhiều cây đao đao với nhau.

Lỗ bấm trên đao đao 

Khi diễn tấu, người sử dụng sẽ dùng tay phải cầm phần dưới của nhạc cụ, đập phần đầu của nhạc cụ vào mu bàn tay để âm thanh vang lên. Điệu múa truyền thống mang đặc trưng riêng của đồng bào được tạo nên từ tiết tấu của nhạc cụ tạo nhịp cho các bước di chuyển, kết hợp với động tác của đôi bàn tay và toàn bộ cơ thể. Khi múa và diễn tấu đao đao, đồng bào dùng chiêng và trống đệm theo.

Đao đao đáp ứng được nhiều nhu cầu khác nhau trong đời sống văn hóa tinh thần của người Khơ Mú, ở các không gian diễn tấu và việc sáng tạo âm nhạc. Đao đao có đủ bốn chức năng, từ đệm cho múa và hát, đến độc tấu và hòa tấu.

 Đao đao - dụng cụ cất tiếng hát

Theo ông Quàng Văn Cá (xã Ẳng Tở, huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên) chia sẻ: “Chỉ phụ nữ mới dùng đao đao để vui chơi giải trí trong các lễ hội, lúc đi nương rẫy hay khi rảnh rỗi, đao đao có thể giúp đồng bào quên đi mệt nhọc. Các cô gái khi giao duyên cũng dùng đao đao để thể hiện tình cảm của mình. Đao đao còn để đuổi chim muông phá hoại mùa màng, đánh thức con trẻ buổi sớm mai. Quan trọng hơn, đao đao còn được sử dụng trong một số nghi lễ. Tuy nhiên có một điều kiêng kỵ là đao đao không được phép sử dụng gần với vị trí của hai bếp thiêng trong nhà của người Khơ Mú”.

Sự đặc biệt của đao đao

Sự độc đáo của nhạc cụ này đã tạo nên tính đặc biệt của nó. Chỉ là ống nứa khá đơn sơ, cả nguyên liệu, hình dạng, chế tác diễn tấu nhưng đao đao lại phức tạp ở nguồn phát âm.

Vì nhạc cụ này có sự kết hợp của cả hai nguồn âm thanh của thân vang và hơi cho nên các nhà nghiên cứu âm nhạc trong và ngoài nước không thống nhất được về việc xác định nguồn phát âm nên chưa xếp loại thuộc bộ nhạc cụ nào. Việc khai thác hai nguồn âm khác nhau trong cùng một nhạc cụ và âm sắc đặc biệt của đao đao không có ở bất cứ nhạc cụ nào khác với sự pha trộn giữa tiếng rè của lam đao với âm thanh trầm bổng của ống hơi. Mặt khác, kỹ thuật luyến âm trên nhạc cụ này cũng là một nét độc đáo hiếm thấy ở các nhạc khí thân vang khác.

Đồng bào Khơ Mú cũng tìm được cách bảo quản đao đao hết sức độc đáo. Với loại làm bằng nguyên liệu tươi, nó được ngâm vào nước sạch hoặc để vào chỗ có dòng nước chảy. Loại làm bằng nguyên liệu khô, nó được bỏ vào trong một chiếc ống tre hay nứa có đậy nắp, gác lên nơi cao ráo. Để khắc phục tình trạng tách thêm của hai khe và điều chỉnh độ hở của hai khe - tạo độ ngân, độ vang tốt nhất cho đao đao, đồng bào buộc sợi dây len hay sợi tóc trên thân đao đao.

Không chỉ mang những nét độc đáo và được sử dụng rộng rãi trong cộng đồng do việc chế tác và tìm kiếm nguyên liệu cũng như cách diễn tấu đơn giản, đao đao còn kết tinh trong nó những giá trị văn hóa nghệ thuật truyền thống.

Theo Langvietonline.vn

Nguồn quehuongonline.vn

http://quehuongonline.vn/ban-sac-van-hoa/dao-dao-nhac-cu-don-so-doc-dao-cua-nguoi-kho-mu-20180126121913328.htm



  Các Tin khác
  + Kỷ niệm 128 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh: Vẹn nguyên ký ức về lần được gặp Bác (19/05/2018)
  + Đặc sản bánh gai xứ Dừa (18/05/2018)
  + Nghề vẽ tranh trên kiếng ở Chợ Mới (17/05/2018)
  + Xa quê lại nhớ cá chuồn mít non (15/05/2018)
  + Độc đáo nét kiến trúc Pháp trong Khu phố cổ Hà Nội (14/05/2018)
  + Nét duyên Quan họ xưa và nay (12/05/2018)
  + Về Quảng Ngãi thưởng thức đặc sản cá tào lao (08/05/2018)
  + Sức mạnh hậu cần của ta trong Chiến dịch Điện Biên Phủ (07/05/2018)
  + Ngắm sự đổi thay của Chiến trường Điện Biên Phủ từ trên cao (06/05/2018)
  + Ba phụ nữ có số phận lạ lùng trong sử Việt (05/05/2018)
  + Hùng thiêng lễ hội tại ngôi đền có 39 sắc phong ở Hà Nội (04/05/2018)
  + Tín ngưỡng thờ cúng chủ đất của người Pa Cô (02/05/2018)
  + “Tôi đã bán nhiều thứ nhưng những bức vẽ ở chiến trường thì không” (02/05/2018)
  + Những biệt động âm thầm hy sinh vì sự nghiệp thống nhất đất nước (30/04/2018)
  + Chuyện nhà báo miền Bắc đầu tiên có mặt ở Dinh Độc Lập (30/04/2018)
  + Quảng Trị: Tự hào, xúc động trong lễ hội Thống nhất non sông trên vĩ tuyến 17 (30/04/2018)
  + Về với Đồng Tháp Mười… (28/04/2018)
  + Kỳ thú Bà Lụa (26/04/2018)
  + Những con người trên đảo Song Tử Tây (25/04/2018)
  + Cận cảnh ngôi chùa đẹp bậc nhất thế giới ở Hà Nội (25/04/2018)
Playlist

GIỚI THIỆU
 

  GIỚI THIỆU

Trang báo điện tử với tên miền

nguoixunghekiev.vn là tiếng nói

của Hội Đồng Hương Nghệ Tĩnh

T-P Kiev- Ucraina .

Báo hoàn toàn phi lợi nhuận,

đăng tải những tin tức của

các trang báo mạng khác, và tuân 

thủ tuyệt đối nguyên tắc đăng tải

đúng nguyên bản có đường

dẫn trích nguồn. 

Các tin tức về sinh hoạt của cộng

đồng Người Việt ở Kiev cũng như

toàn Ucraina .

Là những người làm báo không

chuyên nên sẽ có sai sót mong

Quý Độc giả lượng thứ 

 và  rất mong nhận được ý kiến

đóng góp của quý vị để website

hoàn thiện hơn.

Xin gửi vào Mục Liên hệ

( trên mặt báo ) hoặc địa chỉ

(quynhdoi@mail.ru) /

Biên tập : Hồ Sỹ Trúc

ĐT: 0937122457

       0734021436

Xin chân thành cảm ơn .
********************** 

Chủ Tịch Hội :

Ông Hồ Sỹ Trúc -

 

Email / quynhdoi@mail.ru
ĐT :  0937122457

      0734021436 

P- Chủ Tịch thường trực:

Ô Nguyễn Nguyên Minh -

ĐT :(ĐT 073-423 2972)   
 
P- Chủ Tịch về Thể Thao :

Ô Nguyễn Hữu Kỷ  

ĐT : 093-273-56-65

P- CT Thi Đua Khen Thưởng ; 

Bà  Phạm Thị Ngà-  
ĐT : 063-884-93-99 

P- CT Phiên Dịch  :

Ô Lang Đình Mỹ  :  
ĐT: 063-7580163  

P Chủ Tịch Đời Sống

Ô Lương Văn Duẩn  
ĐT : 063-281-00-37
063-5556789)
 
 
 

 

 


QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 10
Total: 20323031

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July