Trang chủ Liên hệ       Thư ba, Ngày 17/09/2019
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
Sức khỏe & Đời sống
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Chuyện lạ đó đây
Trang Đối Ngoại
Việt Nam Đất Nước Con Người
  -  Bản sắc văn hóa
  -  Con Người Việt Nam
  -  Đất Nước Việt Nam
  -  Tìm hiểu về Lịch sử và Văn hóa Việt Nam
Khoa học & Môi Trường
Nhịp cầu Nhân ái
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Trang Thể Thao
Tin tức Nghệ Tĩnh
Văn hóa - Xã hội
Văn Nghệ
Thư Viện
Góc Cười
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Tin Cộng Đồng
Người Việt Trên Thế Giới
Truyền thống Nghệ Tĩnh
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Việt Nam Đất Nước Con Người > Bản sắc văn hóa >
  Trống đất, nhạc cụ cổ xưa độc đáo Trống đất, nhạc cụ cổ xưa độc đáo , Người xứ Nghệ Kiev
 

Trong lịch sử âm nhạc Việt Nam, cùng với trống đồng Đồng Sơn ở Bắc Bộ và đàn đá Tây Nguyên, trống đất có lẽ là một trong những nhạc cụ cổ xưa và độc đáo nhất. Nếu như trống đồng, trống bịt da có mặt sớm và còn được diễn tấu trong hiện tại thì trống đất chỉ còn được sử dụng hiếm hoi ở một số dân tộc như Mường, Sán Chay, Cor ở Việt Nam.

 

Nghi thức cầu mưa của người Cor ở Quảng Ngãi với trống đất 

Nguồn gốc cổ xưa

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, trống đất được coi là “thủy tổ” của các loại trống vì xuất hiện từ rất sớm, có thể trước cả trống đồng. Đó là sản phẩm được sáng tạo của những người lao động và được bồi đắp, bổ sung, trao truyền qua nhiều thế hệ. 

Trống đất theo tiếng Mường là “Toòng Tửng”. Theo truyết thuyết của người Mường vùng Phú Thọ, trống đất được sáng tạo trong quá trình chống ngoại xâm của ông cha từ thời Hùng Vương. Sau khi đánh trận trở về, quan quân hạ trại nghỉ ngơi và ăn mừng chiến thắng tại làng Thể Cần (làng Tân Lập, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ ngày nay). Trong quá trình đào hố chôn cột trại, những âm thanh vang lên từ lòng đất chính là gợi ý cho sự sáng tạo nên nhạc cụ độc đáo này. Từ nguồn gốc đó mà trống đất thuở ban đầu là nhạc cụ sử dụng để ăn mừng khao quân thắng trận.

Tổ tiên người Cor ở Quảng Ngãi đã sáng tạo nên trống đất của mình từ âm thanh thình thình của tiếng đào đất dội lại trong quá trình làm như những người Cor lớn tuổi am hiểu về phong tục, tập quán tại thôn 2A, xã Trà Kót, huyện Bắc Trà My cho biết.

Dù sáng tạo trong những hoàn cảnh khác nhau nhưng trống đất là sản phẩm được chủ thể văn hóa sáng tạo trong quá trình lao động sản xuất và chống giặc ngoại xâm. Với khả năng thẩm âm bẩm sinh, từ những âm thanh cộng hưởng của đất trong các hoạt động này, chủ thể đã làm nảy sinh ý tưởng làm trống đất.

Từ buổi sơ khai nhất của lịch sử âm nhạc Việt Nam, dù đời sống còn nhiều khó khăn vất vả khi sự hiểu biết còn hạn chế nhưng chủ thể văn hóa đã tìm tòi và sáng tạo nên một nhạc cụ độc đáo, thỏa mãn nhu cầu về thẩm mỹ âm nhạc của mình và gửi gắm vào đó những khát vọng về mùa màng tốt tươi, đời sống ấm no. Đấy còn là minh chứng của một đời sống tâm hồn phong phú, lạc quan, yêu đời.

Sự khác biệt của trống đất

Thuộc bộ gõ nhưng khác với hầu hết các nhạc cụ cùng loại về cấu tạo, hình dáng, chế tác, trống đất được tạo nên từ việc khoét dưới đất và chỉ sử dụng 1 lần. Người diễn tấu ngồi thấp xuống đất để gõ vào các sợi dây được căng kết nối với mặt trống. 

 Múa Tắc xình được đệm bởi trống đất và các nhạc cụ tre nứa của người Sán Chay ở Thái Nguyên

Trống đất không khó làm, từ việc khoét 1 hay 5 hố đất và các công đoạn khác cũng không đến 30 phút nếu đã có sẵn như mo cau, tre nứa, dây rừng, thừng, dây lạt… nhưng quan trọng nhất là chất lượng âm thanh của trống đất. Âm thanh vang hay không, phụ thuộc vào sự thuần thục của đôi tay, khả năng thẩm âm đặc biệt của nghệ nhân. Sự độc đáo của trống đất chính là tính cá biệt hóa, tính cá nhân của nhạc cụ này rất rõ nét, mỗi cái trống đất, mang dấu ấn riêng của mỗi một cá nhân chế tác nên.

Sự độc đáo của trống đất không chỉ ở hình dáng, chất liệu tạo nên mà còn ở tính đa dạng trong công năng của nó ở mỗi vùng, mỗi cộng đồng dân tộc. Để làm trống đất, cả người Mường và người Cor ở Quảng Ngãi đều thực hiện những nghi thức cúng thần linh để xin phép trước khi làm trống đất.

Tuy nhiên, với người Cor ở Quảng Ngãi, trống đất thực sự là nhạc cụ thiêng. Già làng hay những người lớn tuổi, am hiểu phong tục tập quán của người Cor mới được đánh trống và thường làm trống đất để cầu mưa, khi thời tiết khô hạn kéo dài với ý nghĩa mong những tiếng trống đất mang những lời cầu nguyện của dân làng đến các vị thần linh để được ban mưa xuống cho mọi vật được sinh sôi, xanh tốt.

Với người Mường, trống đất được dùng trong các lễ hội hội như: Đâm đuống, Sắc bùa, Trống đu, đình Lưa, Xôi mới 10/10… hay cùng diễn tấu với các nhạc cụ khác khi hát Giang, hát Ví... Với người Sán Chay, lễ hội cầu mùa không thể thiếu trống đất. Trong đó, điệu múa Tắc xình trong lễ hội được đệm bằng trống đất và các nhạc cụ tre nứa. 

 Người Cor ở Quảng Ngãi trong lễ hội cầu mưa làm lễ với 5 chiếc trống đất

Nghệ nhân Đinh Hữu Tự - Một trong số rất ít nghệ nhân biết làm và diễn tấu trống đất của người Mường ở huyện Thanh Sơn, Phú Thọ chia sẻ: “Thực sự thời gian qua có rất ít cơ hội để cho mọi người thưởng thức trống đất. Thế nên điều quan trọng của việc duy trì, bảo tồn nhạc cụ dân dã này là làm sao có thể cải tiến để trống đất dễ chơi hơn và phù hợp hơn với đời sống hiện đại hơn”. Đây cũng là thực trạng chung đối với các loại trống đất.

Trống đất hầu như đã vắng mặt khá lâu trong đời sống văn hóa nói chung, âm nhạc nói riêng của các cộng đồng dân tộc Việt Nam. Sự xuất hiện trở lại gần đây của trống đất trong sinh hoạt văn hóa và tín ngưỡng ở một số địa phương là tín hiệu tốt trong việc bảo tồn, giữ gìn di sản độc đáo này. Nhưng để trống đất thực sự được “sống” trong đời sống, cần có sự nỗ lực chung tay của các cơ quan chuyên trách với nghệ nhân cũng như các nhà nghiên cứu văn hóa.

Thu Loan/ langvietonline.vn

Nguồn quehuongonline.vn

http://quehuongonline.vn/ban-sac-van-hoa/trong-dat-nhac-cu-co-xua-doc-dao-20190906090626647.htm



  Các Tin khác
  + MÙA THU HÀ NỘI VÀ NHỮNG ''ĐẶC SẢN'' GÂY THƯƠNG NHỚ (09/09/2019)
  + ÔNG HẢO - LÀNG NGHỀ LÀM ĐỒ CHƠI TRUNG THU TRUYỀN THỐNG MANG ĐẬM BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC (09/09/2019)
  + Trải nghiệm thú vị nơi thác Tiên đèo Gió (06/09/2019)
  + Độc đáo lễ hội múa trống của người Giáy (04/09/2019)
  + “Được gặp Bác Hồ là vinh dự lớn nhất trong cuộc đời tôi” (01/09/2019)
  + Phiên chợ vùng cao đầy màu sắc ở Hà Nội (01/09/2019)
  + Quảng Trị: Hàng trăm cựu binh tưởng niệm liệt sĩ hy sinh ở đảo Cồn Cỏ (01/09/2019)
  + Gìn giữ, phát huy nghề thêu thổ cẩm của người Dao (31/08/2019)
  + Công bố bức thư Bác Hồ gửi Tổng thống Mỹ trước khi qua đời (31/08/2019)
  + Đảo Cái Chiên – “Thiên đường bị bỏ quên” ở Quảng Ninh (31/08/2019)
  + Đường tranh gốm sứ kỷ lục thế giới ở Hà Nội có thể được nối dài (30/08/2019)
  + SỰ GIẢN DỊ, ANH MINH CỦA MỘT CON NGƯỜI VĨ ĐẠI (26/08/2019)
  + Hương vị ốc bươu quê nhà (23/08/2019)
  + Tiếng đàn đá bên suối Đăk Kar (21/08/2019)
  + Hải đăng Đại Lãnh - nơi bình minh bắt đầu ở Việt Nam (20/08/2019)
  + Rộn ràng lễ mừng cơm mới của đồng bào Si La (19/08/2019)
  + "Nhiệm vụ của chúng tôi là bảo vệ vững chắc chủ quyền Quần đảo Trường Sa" (17/08/2019)
  + Hà Nam - Điểm du lịch tâm linh hấp dẫn (17/08/2019)
  + Tank Biathlon 2019: Việt Nam lập thêm 3 kỳ tích mới đáng nể - Ban tổ chức điều chỉnh kết quả trận chung kết (16/08/2019)
  + Lên Sơn La thưởng thức măng Bói ngọt thơm (16/08/2019)
Playlist

GIỚI THIỆU
 

Kính thưa quý độc giả 

Website nguoixunghekiev.vn

hoạt động chính thức từ tháng

10/2012. và  phi lợi nhuận.

Trang tin đăng tải tin tức 

của cộng đồng người Việt tại Kiev

và toàn Ucraina, đồng thời lấy tin 

từ các trang báo mạng khác trên

nguyên tắc trích dẫn nguyên bản 

đường nguồn chính. Là những

người làm báo không chuyên nên

chắc chắn sẽ gặp sai sót không

mong muốn, chúng tôi sẽ tiếp thu 

chân thành những góp ý xây dựng 

của quý độc giả để cho trang tin 

ngày càng hoàn thiện hơn, xin gửi

về mục liên hệ trên mặt báo hoặc

Email: hosytruc@gmail.com

ĐT: 093-712-24-57

093-973-97-39

Xin trân trọng cảm ơn.

Biên tập: Hồ Sỹ Trúc

 

 

 
 
 

 

 


QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 2
Total: 27159997

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July