Trang chủ Liên hệ       Thứ năm, Ngày 23/05/2019
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
Sức khỏe & Đời sống
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Chuyện lạ đó đây
Trang Đối Ngoại
Việt Nam Đất Nước Con Người
  -  Bản sắc văn hóa
  -  Con Người Việt Nam
  -  Đất Nước Việt Nam
  -  Tìm hiểu về Lịch sử và Văn hóa Việt Nam
Khoa học & Môi Trường
Nhịp cầu Nhân ái
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Trang Thể Thao
Tin tức Nghệ Tĩnh
Văn hóa - Xã hội
Văn Nghệ
Thư Viện
Góc Cười
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Tin Cộng Đồng
Người Việt Trên Thế Giới
Truyền thống Nghệ Tĩnh
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Việt Nam Đất Nước Con Người > Bản sắc văn hóa >
  Vinh-vút: Nhạc cụ giữ hồn tre nứa của người H’rê Vinh-vút: Nhạc cụ giữ hồn tre nứa của người H’rê , Người xứ Nghệ Kiev
 

Nhạc cụ truyền thống của người H’rê rất phong phú và đa dạng, có đàn brook, ống tiêu talía, đàn môi pơpel, nhị rađang, "chiêng tre", ching kala, chiêng, đàn vroat, nhưng độc đáo nhất phải kể đến ống vinh-vút, loại nhạc cụ truyền thống dành riêng cho phụ nữ H’rê.

Âm vang từ núi rừng

Là một nhạc cụ đơn giản nhưng với âm thanh trầm bổng, vinh-vút trở thành nhạc cụ đặc trưng thể hiện được tài nghệ khéo léo và tâm hồn nghệ sĩ của người phụ nữ dân tộc H’rê.

Cây đàn vinh-vút của người H’rê ở huyện Ba Tơ (tỉnh Quảng Ngãi) được làm từ lồ ô. Người H’rê chọn cây lồ ô làm ống vinh-vút vì loại cây này có đốt dài và mỏng, lúc vỗ sẽ phát ra âm thanh rất to, vang. Lồ ô được chọn làm vinh-vút là những cây đã già, thẳng, dài. Cây còn tươi, người ta cắt bỏ phần mắt, chọn những ống bằng nhau để làm thành một cặp. Cây đàn vinh-vút gồm có hai ống, một ống dài khoảng 1,2 m và một ống dài khoảng 1 m. Chiều dài hay ngắn, to hay nhỏ của cây đàn tuỳ theo ống lồ ô.

Hai đầu cây đàn được những người có hoa tay chạm khắc lên những hoạ tiết hoa văn tuỳ thích, trông thật đẹp mắt. Đã thành những bộ cây đàn, người ta lấy dây rừng bó lại từng cặp với nhau, đem phơi ngoài nắng chừng vài ba ngày, rồi đưa lên giàn bếp lửa nhà sàn (Carinh) tiếp tục phơi càng lâu càng tốt, quá trình sử dụng ít bị ảnh hưởng về âm thanh, khói bếp bám vào làm cho ống nứa có màu vàng đen, cây đàn đẹp hơn.

 Phụ nữ H’rê diễn tấu vinh-vút

Những sắc thái riêng từ ống lồ ô

Biểu diễn đánh (vỗ) vinh-vút là tư thế ngồi quỳ hai gối, gồm có ba người: Một người ngồi bịt, thả đầu bên kia (đầu ngọn, thế dọc, gọi là Dhât); một người ngồi giữ đầu bên này (đầu gốc, thế ngang, gọi là Rup); một người ngồi vỗ đầu bên này (đầu gốc, gọi là Hpoh). Hpoh vinh-vút gồm có 7 bài (điệu) cơ bản.

Trong 7 bài của đàn vinh-vút đều có giai điệu, tiết tấu, sắc thái riêng. Vì vậy, khi đánh một bài nào đó đòi hỏi cả người bịt - thả và người vỗ (Dhât và Hpoh) đều phải có những kỹ năng xử lý thật ăn ý và phối hợp một cách hài hòa với nhau thì âm thanh của "bản nhạc" vinh-vút mới độc đáo và hấp dẫn người nghe. Bà con người H’rê ở huyện Ba Tơ có rất nhiều điệu vỗ ống vinh-vút, như điệu “vái-mang”, điệu “pý-mang”, điệu “ching-htùm”…

Nhạc sĩ người dân tộc H’rê Phạm Minh Đát cho biết: Làm được cây đàn vinh-vút bằng nứa, lồ ô không khó, nhưng để “thổi hồn” vào hai ống nứa phát ra những âm thanh, tiết tấu, giai điệu hay là một việc làm không dễ. Đây là loại nhạc cụ cổ truyền của người phụ nữ H’rê. Chị em nào biết cách sử dụng đôi bàn tay nhuần nhuyễn, khéo léo, vỗ nhịp thì âm thanh phát ra rất hay.

 Những ống vinh-vút được làm từ lồ ô

Vinh-vút trong đời sống người H’rê

Ngoài chiếc sáo tà-vố làm bằng đất sét, hầu như tất cả các nhạc cụ cổ truyền của người H’rê đều làm bằng tre, nứa, lồ ô... Chẳng hạn như, đàn ống vinh-vút của người phụ nữ H’rê thường sử dụng trong các dịp lễ, tết được làm bằng các ống lồ ô, nứa. Người H’rê sử dụng các chất liệu có sẵn trong tự nhiên để chế tác, đây là vấn đề địa văn hóa, các bản nhạc khí phát ra từ đàn vinh-vút cũng phản ánh rõ những âm hưởng từ thiên nhiên: các bản nhạc mô phỏng tiếng ếch nhái, mô phỏng âm thanh của thác nước hay mô phỏng tiếng hót của một loài chim báo mưa… Tiếng đàn vinh-vút đóng một vai trò rất lớn trong việc thể hiện tâm tư, tình cảm cũng như quy tụ và cố kết cộng đồng.

Nghệ nhân Phạm Thị Huyền cho biết: “Ống vinh-vút của người H’rê ra đời lâu lắm, từ thời cha ông đã có. Bà con ở đây rất yêu thích vỗ ống vinh-vút, trong các dịp lễ như đâm trâu, đám cưới... Bây giờ bà con vẫn thích vỗ ống vinh-vút trong dịp Tết đến, ngày hội đại đoàn kết của khu dân cư, bà con cùng nhau vỗ ống vinh-vút, nhảy sạp rất vui”.

 Nhạc cụ tre nữa luôn gắn với đời sống của người H’rê

Trăn trở trước nguy cơ thất truyền

Hiện nay, vinh-vút của người H’rê ở Ba Tơ đang đứng trước nguy cơ bị mai một, thất truyền. Để bảo tồn nhạc cụ truyền thống của người H’rê trong đó có vinh-vút, cần tổ chức những cuộc liên hoan, những hội diễn nghệ thuật do ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch và tỉnh Quảng Ngãi tổ chức, cần có một định hướng chiến lược cụ thể, bởi nghệ thuật dân gian là do chính nghệ nhân dân gian sáng tạo ra, đồng thời họ cũng chính là khán giả, là diễn viên và chủ thể của nghệ thuật. Mở thêm các lớp dạy nhạc khí và hát dân ca, cũng có thể đưa nhạc khí của người H’rê vào chương trình âm nhạc trong các trường trung học. Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Ngãi cần phát động những đợt thi sáng tác ca khúc, có vận dụng phát triển chất liệu âm nhạc của đồng bào H’rê, cần có chế độ khen thưởng, động viên những tác giả âm nhạc, những nghệ nhân dân gian để họ tiếp tục trao truyền vốn âm nhạc cho con cháu trong làng.

Bá Thanh/ langvietonline.vn

Nguồn quehuongonline.vn

http://quehuongonline.vn/ban-sac-van-hoa/vinhvut-nhac-cu-giu-hon-tre-nua-cua-nguoi-hre-20181114090316125.htm



  Các Tin khác
  + ĐỘC ĐÁO BÁNH CAY SÀI GÒN (22/05/2019)
  + Khèn - biểu tượng văn hóa của người Mông (19/05/2019)
  + “Bông hồng Bác tặng là đóa hoa đẹp nhất” (19/05/2019)
  + Những hình ảnh còn mãi với thời gian của Chủ tịch Hồ Chí Minh (16/05/2019)
  + Háng Sléng - Chợ tình nơi miền biên viễn (14/05/2019)
  + Ghé thăm làng đá Khuổi Ky (09/05/2019)
  + Đoàn bay 60 năm tuổi - Niềm tự hào trên bầu trời (08/05/2019)
  + Tự hào chiến sĩ Điện Biên (07/05/2019)
  + Một Quyết định - Quyết định chiến thắng Điện Biên Phủ! (04/05/2019)
  + Giới thiệu thêm tài liệu mới về chiến dịch Điện Biên Phủ (04/05/2019)
  + Áo bà ba, khăn rằn, nón lá: Bộ ba bất ly thân của người phụ nữ Nam Bộ (04/05/2019)
  + Khát vọng hòa bình của những người lính ở hai chiến tuyến (03/05/2019)
  + Nhân tố chính trị-tinh thần trong Chiến thắng Điện Biên Phủ: Bài 1: Nơi hội tụ của tinh thần yêu nước (01/05/2019)
  + Người mở ''khóa'' Dinh Độc lập (01/05/2019)
  + Cơn hấp hối của đế quốc Mỹ ở Sài Gòn tháng 4/1975 (30/04/2019)
  + Tiếng gọi từ Trường Sa, tiếng gọi từ Tổ quốc (29/04/2019)
  + Thanh Hoá đã qua bao nhiêu lần đổi tên? (29/04/2019)
  + Những thước phim lịch sử về chiến thắng mùa Xuân 1975 (29/04/2019)
  + Chiến thắng 30/4/1975 mãi mãi là mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam và thế giới (29/04/2019)
  + Người đảng viên ‘Chi bộ Thép’ với những ký ức hào hùng, bi tráng (29/04/2019)
Playlist

GIỚI THIỆU
 

Kính thưa quý độc giả 

Website nguoixunghekiev.vn

hoạt động chính thức từ tháng

10/2012. và  phi lợi nhuận.

Trang tin đăng tải tin tức 

của cộng đồng người Việt tại Kiev

và toàn Ucraina, đồng thời lấy tin 

từ các trang báo mạng khác trên

nguyên tắc trích dẫn nguyên bản 

đường nguồn chính. Là những

người làm báo không chuyên nên

chắc chắn sẽ gặp sai sót không

mong muốn, chúng tôi sẽ tiếp thu 

chân thành những góp ý xây dựng 

của quý độc giả để cho trang tin 

ngày càng hoàn thiện hơn, xin gửi

về mục liên hệ trên mặt báo hoặc

Email: hosytruc@gmail.com

ĐT: 093-712-24-57

093-973-97-39

Xin trân trọng cảm ơn.

Biên tập: Hồ Sỹ Trúc

 

 

 
 
 

 

 


QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 5
Total: 24414476

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July