Trang chủ Liên hệ       Thư ba, Ngày 11/12/2018
 
 
THÔNG TIN
Giới Thiệu Hội
Sức khỏe & Đời sống
Ẩm thực Nghệ Tĩnh
Chuyện lạ đó đây
Trang Đối Ngoại
Việt Nam Đất Nước Con Người
  -  Bản sắc văn hóa
  -  Con Người Việt Nam
  -  Đất Nước Việt Nam
  -  Tìm hiểu về Lịch sử và Văn hóa Việt Nam
Khoa học & Môi Trường
Nhịp cầu Nhân ái
DANH SÁCH TẤM LÒNG VÀNG
Trang Thể Thao
Tin tức Nghệ Tĩnh
Văn hóa - Xã hội
Văn Nghệ
Thư Viện
Góc Cười
Tin Trong nước -Tin Quốc Tế -Tin Ucraina
Tin Cộng Đồng
Người Việt Trên Thế Giới
Truyền thống Nghệ Tĩnh
BÀI DỰ THI VỀ XỨ NGHỆ
QUẢNG CÁO

 
Trang chủ > Việt Nam Đất Nước Con Người > Bản sắc văn hóa >
  Nhà ở truyền thống và tục thử đất làm nhà của người Pà Thẻn, Tuyên Quang Nhà ở truyền thống và tục thử đất làm nhà của người Pà Thẻn, Tuyên Quang , Người xứ Nghệ Kiev
 

Người Pà Thẻn rất thận trọng trong việc chọn đất làm nhà mới như: thử đất, đoán mộng, xem hướng mở cửa chính… Theo kinh nghiệm của nhiều cụ già Pà Thẻn, hướng nhà tốt nhất là hướng Nam, không phụ thuộc vào tuổi sinh tháng đẻ của gia chủ, hướng nhà phải bảo đảm nhìn được xa, phía trước có nhiều đồi núi nhấp nhô nghiêng thấp dần về phía nhà hoặc có dải đồi hay núi thoai thoải võng dần thì tốt.

 Người dân tộc Pà Thẻn bên ngôi nhà truyền thống. Ảnh: K.T

Trong truyền thống, người Pà Thẻn ở thôn Thượng Minh, Lâm Bình, Tuyên Quang và thôn Nà Luông, xã Linh Phú , Chiêm Hóa, Tuyên  Quang ở nhà đất (nhà trệt). Nhà có kết cấu theo kiểu vì kèo, mỗi vì gồm một cột cái, hai cột quân, quá giang, bộ kèo đơn, liên kết với nhau bằng ngoãm, buộc bằng dây hoặc bằng con xỏ.

Theo tập quán cổ truyền, người Pà Thẻn ở nhà nền đất nên bất kể nhà cột ngoãm chôn xuống đất hay cột kê trên đá tảng cũng phải có sự san đắp nền nhà cho bằng phẳng. Nhà của người Pà Thẻn tựa lưng vào đồi núi, thường có 3 gian, từ 2 đến 3 cửa ra vào, cửa chính hướng vào thung lũng, ít cửa sổ. Cửa chính thường được mở ở gian giữa. Đó là gian quan trọng nhất, có bàn thờ ở trên tường vách - nơi đối diện với cửa chính, có bàn ghế để tiếp khách. Hai gian hai bên là bếp và nơi ngủ. Trong gian bếp có 1 bếp nấu nướng, đồng thời cũng là nơi sinh hoạt của mọi người trong gia đình và 1 bếp lò nấu cám lợn. Trong gian liếp, đồng bào thường mở một cửa phụ để đi lại lấy nước và chăn thả gia súc, gia cầm. Gian ngủ được sắp xếp, bố trí nơi ngủ cho các thành viên trong gia đình. Nơi ngủ của vợ chồng trẻ, con gái lớn thường được ngăn vách kín đáo.

Người Pà Thẻn rất thận trọng trong việc chọn đất làm nhà mới như: thử đất, đoán mộng, xem hướng mở cửa chính… Theo kinh nghiệm của nhiều cụ già Pà Thẻn, hướng nhà tốt nhất là hướng Nam, không phụ thuộc vào tuổi sinh tháng đẻ của gia chủ, hướng nhà phải bảo đảm nhìn được xa, phía trước có nhiều đồi núi nhấp nhô nghiêng thấp dần về phía nhà hoặc có dải đồi hay núi thoai thoải võng dần thì tốt.

Đồng bào quan niệm như vậy của cải sẽ về nhiều. Thế đất tương đối bằng phẳng và rộng rãi, thuận tiện về nguồn nước sinh hoạt, có nơi làm chuồng gia súc. Khi tìm được miếng đất vừa ý về địa hình, địa lý cũng như hướng mở cửa chính, họ tiến hành thử đất để biết được các thần linh có cho phép dựng nhà và sinh sống ở đó hay không. Để cho chắc chắn, đêm hôm thử đất người ta còn chú ý xem và đoán mộng có tốt hay không. Nếu ngủ một giấc ngon lành không mơ thấy điều gì thì coi là điềm tốt. Trường hợp mơ thấy ngô lúa phát triển nhanh, nhiều trâu bò, nhiều lợn gà hoặc mơ thấy cá và được vớt cá… cũng là điềm tốt. Mơ thấy các hiện tượng như giết mổ gia súc hay gia cầm, bão lụt, sông nước lũ, cháy nhà, chặt ngả cây, người đẻ, nhện xa xuống người, con báo hoặc hổ nằm ở chỗ đất đang thử, người khác bị chảy máu… là điềm xấu. Không chỉ đoán mộng mà đêm đó nghe thấy vật nuôi của gia đình hay hàng xóm tự nhiên kêu bất thường, lợn gà trong chuồng lục đục với nhau cũng coi như điềm báo không lành, cần bỏ miếng đất đã chọn, mặc dù gạo trong đĩa vẫn nguyên vẹn.

Sau khi hoàn thành các công việc thử đất, xem hướng, người Pà Thẻn san đất làm nền nhà. Họ cho rằng ngày khởi công đào đắp nền nhà, bất kể trên đất mới hay nền đất cũ, phải là ngày mão (ta nho) hoặc ngày mùi (ta le), các ngày khác không được.

Khi dựng nhà, người Pà Thẻn chọn ngày lành tháng tốt, kiêng làm nhà vào ngày, tháng, năm thân (ta chô), dần (ta nghe pốc). Người Pà Thẻn cho rằng làm nhà vào ngày, tháng hoặc năm con hổ hoặc năm con khỉ thì khi sống trong ngôi nhà đó những người trong gia đình sẽ hay bị ốm đau, vì đồng bào quan niệm rằng con người không khỏe bằng những con vật đó. Ngoài ra, đồng bào còn kiêng ngày tý, bởi họ quan niệm rằng làm nhà ngày đó thì sẽ bị chuột đến phá hoại thóc lúa, cắn rách quần áo… Họ còn kiêng làm nhà vào ngày, tháng, năm sinh của vợ chồng gia chủ. Theo người Pà Thẻn, nếu chọn được ngày, tháng và năm sửu (ta vại), mùi (ta le), hợi (ta bế) hoặc thìn (ta rưng) là tốt nhất.

Người Pà Thẻn thường chọn ngày con dê (ta le) và ngày con rồng (ta rưng) để vào nhà mới. Đồng bào cho rằng bếp lửa là nơi duy trì và thể hiện cuộc sống. Bởi vậy, việc đốt lửa vào nhà mới là nghi thức quan trọng, cho nên người Pà Thẻn phải chọn người đốt lửa vào nhà mới, người đó phải là đàn ông ngoài dòng họ, có uy tín, khá giả về kinh tế, khéo ăn nói, gia đình vẹn toàn, hạnh phúc.

Ngày nay, người Pà Thẻn cơ bản vẫn duy trì kiểu dáng, kiến trúc và cách bài trí trong nhà như truyền thống, nhưng vật liệu làm nhà vững chắc và kiên cố hơn. Hầu hết các ngôi nhà của người Pà Thẻn đều làm từ gỗ, cột đục lỗ có mộng, chân cột kê trên đá tảng; xà, kèo, đòn tay, đòn nóc… được cưa xẻ cẩn thận; phần lớn các ngôi nhà đều lợp ngói hoặc lá cọ, xung quanh thưng bằng ván hoặc phên nứa; có ít nhất 2 cửa sổ để trong nhà thông thoáng. Về khung mái, cho đến nay, bất kể nhà gỗ hay dạng nhà xây tường có lợp mái vẫn được làm từ tre và gỗ. Đòn nóc, đòn tay được làm từ gỗ, rui, mè có thể làm từ tre đã ngâm để chống mọt.

Do có sự giao thoa và ảnh hưởng văn hóa nên người Pà Thẻn ở thôn Khuổi Hóp, xã Linh Phú (Chiêm Hóa) cư trú theo từng khu, xóm, ở chân núi, gần nguồn nước, thuận tiện cho việc canh tác lúa nước, chuyển sang ở nhà sàn với cách bài trí trong nhà và sinh hoạt như đồng bào dân tộc Tày ở vùng lân cận. Tuy nhiên, từ truyền thống đến hiện tại, những tập quán tốt đẹp liên quan đến làm nhà vẫn được người Pà Thẻn ở Tuyên Quang duy trì, tạo nên bản sắc văn hóa riêng, độc đáo.

Việt Thanh/ Báo Hà Giang

Nguồn quehuongonline.vn

http://quehuongonline.vn/ban-sac-van-hoa/nha-o-truyen-thong-va-tuc-thu-dat-lam-nha-cua-nguoi-pa-then-tuyen-quang-20180709163908529.htm



  Các Tin khác
  + Lên Lạng Sơn thưởng thức bánh ngải người Tày (06/12/2018)
  + Cây đa đình Cổ Vũ - Một chứng nhân lịch sử của Hà Nội (05/12/2018)
  + Giếng cổ Gio An (05/12/2018)
  + Đồi chè Trái tim Mộc Châu - đã đến là khó quên (03/12/2018)
  + Độc đáo cây hoa báo hiếu của người Tày, Nùng (03/12/2018)
  + Chuyện người họa sĩ từng vẽ tiền cho Ngân hàng Quốc gia (02/12/2018)
  + Đồng chí Ngô Gia Tự - người đặt tiền đề cho sự ra đời cho các tổ chức cộng sản ở Việt Nam (01/12/2018)
  + Gìn giữ nghề làm giấy dó của đồng bào Mông ở Điện Biên (30/11/2018)
  + 4 biển vàng Tây Bắc mùa tháng 10 gây thương nhớ (30/11/2018)
  + Dấu xưa vương phủ (29/11/2018)
  + NGHI LỄ “KÉO CO NGỒI” ĐỀN TRẤN VŨ (27/11/2018)
  + BÁ THỊ CHÂM - NHÀ NỮ KHOA HỌC NÂNG TẦM CÂY THUỐC VIỆT (27/11/2018)
  + Tục đắp bếp mới của người Mường (23/11/2018)
  + "Người đàn ông tật nguyền làm chuyện “quái gở” lên đường nhận giải thưởng (23/11/2018)
  + Tàu pháo cao tốc "Made in Vietnam" tỏa sáng ở nước ngoài: Chờ đón tin vui xuất khẩu (23/11/2018)
  + Huyền thoại cả đời chỉ đeo quân hàm Trung tá: Một đời kiêu hùng và nỗi đau như cứa vào tim (22/11/2018)
  + Trận cuối để đời: Hùm xám đường số 4 khiến quân thù khiếp vía (22/11/2018)
  + "Trận đánh" lớn đầu tiên của "Hùm xám đường số 4": Treo cờ trước 120 họng súng (22/11/2018)
  + ĐẬM ĐÀ CAO LẦU BÁ LỄ (20/11/2018)
  + Chuyện cảm động ghi ở Bệnh viện Hữu nghị: 4 vị tướng cúi đầu bên giường một vị trung tá (18/11/2018)
Playlist

GIỚI THIỆU
 

  GIỚI THIỆU

Trang báo điện tử với tên miền

nguoixunghekiev.vn là tiếng nói

của Hội Đồng Hương Nghệ Tĩnh

T-P Kiev- Ucraina .

Báo hoàn toàn phi lợi nhuận,

đăng tải những tin tức của

các trang báo mạng khác, và tuân 

thủ tuyệt đối nguyên tắc đăng tải

đúng nguyên bản có đường

dẫn trích nguồn. 

Các tin tức về sinh hoạt của cộng

đồng Người Việt ở Kiev cũng như

toàn Ucraina .

Là những người làm báo không

chuyên nên sẽ có sai sót mong

Quý Độc giả lượng thứ 

 và  rất mong nhận được ý kiến

đóng góp của quý vị để website

hoàn thiện hơn.

Xin gửi vào Mục Liên hệ

( trên mặt báo ) hoặc địa chỉ

(quynhdoi@mail.ru) /

Biên tập : Hồ Sỹ Trúc

ĐT: 0937122457

       0734021436

Xin chân thành cảm ơn .
********************** 

Chủ Tịch Hội :

Ông Hồ Sỹ Trúc -

 

Email / quynhdoi@mail.ru
ĐT :  0937122457

      0734021436 

P- Chủ Tịch thường trực:

Ô Nguyễn Nguyên Minh -

ĐT :(ĐT 073-423 2972)   
 
P- Chủ Tịch về Thể Thao :

Ô Nguyễn Hữu Kỷ  

ĐT : 093-273-56-65

P- CT Thi Đua Khen Thưởng ; 

Bà  Phạm Thị Ngà-  
ĐT : 063-884-93-99 

P- CT Phiên Dịch  :

Ô Lang Đình Mỹ  :  
ĐT: 063-7580163  

P Chủ Tịch Đời Sống

Ô Lương Văn Duẩn  
ĐT : 063-281-00-37
063-5556789)
 
 
 

 

 


QUẢNG CÁO
Thống kê
Guests online: 4
Total: 22229830

 
 
 
Người xứ nghệ Kiev
Designed by July