Brussels. Thủ tướng Hungary Viktor Orbán lo ngại về quyền lực của mình – và đang “bắt EU và Ukraine làm con tin”. Tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels, ông lẽ ra phải bị gây sức ép, nhưng kết quả lại khá đáng thất vọng.

EU và Ukraine hiện phải đối mặt với nhiều tuần bất định đầy căng thẳng sau khi nỗ lực buộc Thủ tướng Hungary Viktor Orbán nhượng bộ thất bại. Tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cùng các lãnh đạo EU khác không thể khiến ông Orbán từ bỏ việc chặn gói hỗ trợ tài chính hàng tỷ euro cho Ukraine. Vì vậy, họ buộc phải hy vọng rằng chính trị gia cánh hữu này sẽ thất bại trong cuộc bầu cử quốc hội Hungary ngày 12/4 và phải rời chức.

Nếu Orbán tiếp tục nắm quyền, EU có thể phải bước vào các cuộc đàm phán khó khăn về những phương án thay thế cho kế hoạch tài trợ hiện tại đối với khoản vay hỗ trợ Ukraine lên tới 90 tỷ euro. Số tiền này nhằm đáp ứng nhu cầu tài chính cấp bách của Ukraine đến cuối năm 2027 và giúp nước này tiếp tục phòng thủ trước Nga.

Theo kế hoạch hiện tại, khoản vay sẽ được huy động thông qua trái phiếu chung của EU trên thị trường vốn và được bảo đảm bằng ngân sách dài hạn của EU. Tuy nhiên, kế hoạch này cần sự đồng ý của Hungary – điều mà Orbán vẫn từ chối dù trước đó đã đồng ý vào tháng 12.

Merz: Không thể chấp nhận đường lối của Orbán

Phát biểu sau hội nghị, Friedrich Merz gọi hành động của Orbán là “một hành vi thiếu trung thành nghiêm trọng” và cho rằng cách hành xử này sẽ để lại hậu quả sâu rộng, vượt xa sự kiện lần này. Ông ám chỉ các cuộc đàm phán về ngân sách dài hạn tiếp theo của EU, nơi nguồn quỹ dành cho Hungary có thể bị cắt giảm hoặc bị siết chặt điều kiện.

“Chúng tôi thống nhất rằng không thể chấp nhận những gì đã xảy ra tại Hội đồng châu Âu hôm nay,” Merz nói, nhắc đến việc Orbán từng đồng ý với khoản vay hỗ trợ Ukraine tại hội nghị tháng 12.

Orbán muốn dầu Nga

Orbán chỉ đưa ra quyền phủ quyết sau khi nguồn cung dầu Nga qua đường ống Druzhba bị gián đoạn. Giữa chiến dịch tranh cử trong nước, ông cáo buộc Ukraine ngăn việc khôi phục hoạt động đường ống vì lý do chính trị. Ông tuyên bố sẽ chỉ dỡ bỏ sự phản đối khi dầu Nga chảy trở lại Hungary.

Phía Ukraine bác bỏ cáo buộc, cho rằng đường ống hiện không thể sử dụng do ảnh hưởng từ các cuộc không kích của Nga và cần khoảng một tháng rưỡi để sửa chữa.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết Ukraine đang làm mọi cách cần thiết để nhận được khoản vay, bao gồm cả việc sửa chữa đường ống, nhưng đồng thời cảnh báo EU rằng việc tiếp tục nhập khẩu dầu Nga sẽ giúp bên xâm lược.

Một phái đoàn độc lập với các chuyên gia EU sẽ kiểm tra tình trạng thực tế của đường ống Druzhba – tuyến dẫn dầu từ Nga qua Belarus, Ukraine tới Hungary và Slovakia. Tuy nhiên, chưa rõ liệu kết quả này có khiến Orbán nhượng bộ hay không, bởi ông đang tiến hành chiến dịch chống Ukraine trong nước nhằm củng cố cơ hội tái đắc cử.

Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy đảng của Orbán đang tụt lại phía sau đối thủ Péter Magyar. Nếu Magyar giành chiến thắng, đây có thể là hội nghị thượng đỉnh cuối cùng của Orbán. Hiện ông là lãnh đạo tại vị lâu nhất trong Hội đồng châu Âu, nắm quyền liên tục từ năm 2010.

Ngày thứ Sáu, Orbán viết trên mạng xã hội X: “Chúng tôi đã thắng trận đầu tiên ở Brussels. Nhưng họ đang chờ sự thay đổi ở Hungary vào ngày 12/4. Quyết định thực sự sẽ được đưa ra khi đó: Hungary giữ vững lập trường hay nhượng bộ.”

Có cần giải pháp khẩn cấp?

Sau hội nghị, các lãnh đạo EU chưa công khai bàn về phương án cụ thể nếu Hungary tiếp tục chặn kế hoạch sau bầu cử. Một khả năng là Đức và các nước khác sẽ tìm cách khác để đảm bảo nguồn tài chính cho Ukraine.

Đề xuất tước quyền biểu quyết của Hungary trong EU không được bàn nhiều, vì Orbán có thể nhận được sự ủng hộ từ Thủ tướng Slovakia Robert Fico, người có thể phủ quyết.

Slovakia, giống Hungary, vẫn nhập dầu Nga và cũng bị ảnh hưởng bởi gián đoạn nguồn cung qua đường ống Druzhba. Cả hai nước từ lâu đã cản trở gói trừng phạt thứ 20 của EU đối với Nga và tại hội nghị lần này, họ cũng ngăn cản một tuyên bố chung của toàn bộ EU về cuộc chiến Ukraine.

Bundeskanzler Friedrich Merz kündigt Viktor Orban Konsequenzen an