Tác giả: Lyubov Marchenko – Biên tập viên tin tức Today.ua

Các phương án được cho là bao gồm trao đổi lãnh thổ, yêu cầu NATO rút quân khỏi những quốc gia giáp Nga, đồng thời buộc Ukraine duy trì quy chế không liên kết quân sự và tiến hành phi quân sự hóa.

Nga được cho là đã chuyển cho Ukraine ba gói đề xuất thỏa hiệp nhằm chấm dứt chiến tranh. Cả ba phương án đều ít cứng rắn hơn so với những tuyên bố trước đây của Moskva. Tuy nhiên, chúng vẫn chứa đựng những điều khoản mà Ukraine khó có thể chấp nhận trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Ít nhất, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã nhiều lần thể hiện lập trường này trong các cuộc phỏng vấn hằng ngày.

Các đề xuất từ phía Nga đã xuất hiện trên một số phương tiện truyền thông.

Trước hết, cần lưu ý rằng những cuộc thảo luận về các con đường hướng tới hòa bình diễn ra trong bối cảnh Ukraine tiếp tục gia hạn tình trạng thiết quân luật.

Quốc hội Ukraine đã lần thứ 21 thông qua việc gia hạn thiết quân luật và lệnh tổng động viên. Lần này, thời hạn được kéo dài từ ngày 31/10/2026 đến ngày 29/1/2027.

Điều đó cho thấy việc nhanh chóng chấm dứt chiến tranh dường như chưa phải là kịch bản được cả phía Nga lẫn Ukraine đặt nhiều kỳ vọng. Tuy nhiên, hai bên vẫn định kỳ đưa ra các sáng kiến hòa bình, dù biết trước rằng đối phương chưa sẵn sàng chấp nhận những điều kiện đó.

Ba phương án Nga được cho là đề xuất để giải quyết xung đột

Phương án A: Nga rút quân một phần để đổi lấy phần còn lại của Donbas

Theo phương án này, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ rút quân khỏi các “vùng đệm” tại hai tỉnh Sumy và Kharkiv, đồng thời rút một phần lực lượng khỏi tỉnh Zaporizhzhia.

Nga cũng sẵn sàng thiết lập một khu phi quân sự dọc theo sông Dnipro.

Đổi lại, Moskva yêu cầu Ukraine nhượng lại phần lãnh thổ còn lại của vùng Donbas hiện vẫn chưa bị Nga chiếm đóng.

Như vậy, đề xuất này về bản chất là một sự trao đổi: Nga rút quân khỏi một số khu vực, nhưng yêu cầu Ukraine từ bỏ những vùng lãnh thổ tại Donbas mà quân đội Nga chưa kiểm soát được.

Phương án B: Nga ngừng chiếm phần còn lại của Donbas, đổi lại NATO rút quân khỏi các nước giáp Nga

Theo phương án thứ hai, Nga đồng ý không tiếp tục dùng biện pháp quân sự để chiếm phần Donbas còn lại, với điều kiện NATO rút lực lượng khỏi các quốc gia có chung biên giới với Nga.

Các nước được nêu gồm:

• Ba Lan.

• Phần Lan.

• Estonia.

• Latvia.

• Litva.

Đây là một yêu cầu liên quan trực tiếp đến bố trí lực lượng quân sự của NATO tại sườn phía đông châu Âu.

Nếu được thực hiện, phương án này sẽ tác động đáng kể đến thế bố trí phòng thủ của liên minh và an ninh của các quốc gia thành viên giáp Nga.

Phương án C: Ukraine từ bỏ quy chế liên kết quân sự và chấp nhận phi quân sự hóa

Theo phương án thứ ba, Nga sẽ không tìm cách chiếm toàn bộ Donbas nếu Ukraine chấp nhận các điều kiện sau:

• Chấm dứt điều mà Nga gọi là sự “phân biệt đối xử” đối với Giáo hội Chính thống giáo Nga (RPTs) và tiếng Nga, thông qua việc điều chỉnh pháp luật Ukraine.

• Duy trì quy chế không liên kết quân sự, được bảo đảm bằng các cam kết quốc tế. Theo đó, Ukraine sẽ không gia nhập các liên minh quân sự, trong đó có NATO.

• Chấp nhận phi quân sự hóa Ukraine, tức hạn chế hoặc cắt giảm năng lực quân sự của nước này theo những điều kiện mà hai bên phải thỏa thuận.

Phương án này không yêu cầu NATO rút quân khỏi Ba Lan hay các quốc gia Baltic, nhưng lại đặt ra những điều kiện trực tiếp đối với chính sách quốc phòng, đối ngoại và tổ chức quân đội của Ukraine.

Phương án nào có khả năng được chấp nhận?

Cả ba phương án đều có những mặt thuận lợi và bất lợi, nhưng đều vấp phải những trở ngại lớn.

Vài ngày trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố rằng Ukraine sẽ không công nhận các vùng lãnh thổ đang bị chiếm đóng là lãnh thổ của Nga.

Ngoài ra, Kyiv cũng không xem xét việc tự nguyện rút các lực lượng vũ trang Ukraine khỏi Donbas.

Đối với phương án B, khả năng NATO đồng ý rút quân khỏi sườn phía đông cũng rất thấp. Việc các nước thành viên không còn lực lượng quân sự của liên minh trên lãnh thổ mình sẽ đi ngược lại mục tiêu tăng cường khả năng phòng thủ trước những nguy cơ an ninh trong khu vực.

Theo nhận định của bài báo, phương án thứ ba có vẻ là lựa chọn mang tính thỏa hiệp hơn cả. Một trong những lý do được đưa ra là NATO nhiều lần tuyên bố chưa có kế hoạch nhanh chóng kết nạp Ukraine.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa Kyiv sẵn sàng chấp nhận quy chế trung lập hoặc phi quân sự hóa. Những điều kiện này vẫn có thể xung đột với quan điểm của Ukraine về chủ quyền, quyền tự vệ và các bảo đảm an ninh lâu dài.

https://today.ua/494960-rf-peredala-ukrayini-tri-varianti-mozhlivih-kompromisiv-zadlya-pripinennya-vijni-sho-v-nih/