Không còn máy bay không người lái nào hoạt động trên bầu trời đông nam Ukraine theo cách thức tác chiến trước đó. Nếu không gặp sự cố, những thiết bị bay do Mỹ sản xuất này có thể tấn công các mục tiêu của Nga ở khoảng cách lên tới 150 km. Nhưng đột nhiên, mọi thứ không còn hoạt động như bình thường.

“Điều này chẳng khác nào một cuộc tấn công hạt nhân nhằm vào chúng tôi. Tất cả các chiến dịch đều phải tạm dừng. Điều này sẽ khiến nhiều người trong chúng tôi phải trả giá bằng mạng sống”, một sĩ quan Ukraine giàu kinh nghiệm nói với tạp chí Politico. Người này chỉ huy một đơn vị chuyên tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm trung.

Hạn chế đối với các thiết bị Starlink và Starshield

Nguyên nhân khiến các hoạt động bị đình trệ được cho là xuất phát từ dịch vụ internet vệ tinh Starlink của SpaceX, công ty hàng không vũ trụ do tỷ phú Elon Musk sáng lập.

Tối thứ Tư, ngày 14/10, dịch vụ này dường như đã bị hạn chế đối với các thiết bị quân sự di chuyển với tốc độ cao.

“Một giới hạn tốc độ 100 km/giờ đã được áp dụng từ đêm qua đối với tất cả thiết bị thu Starlink và Starshield của lực lượng vũ trang chúng tôi”, viên sĩ quan cho biết.

Starshield là nhánh dịch vụ vệ tinh phục vụ mục đích quân sự của SpaceX.

Hệ thống internet băng thông rộng Starlink dựa trên vệ tinh được quân đội Ukraine sử dụng. Ảnh tư liệu: AFP.

Bản thân Elon Musk phủ nhận trách nhiệm về các hạn chế này. Trên nền tảng X, ông viết:

“Các hệ thống Starshield thuộc sở hữu và quyền kiểm soát của Chính phủ Mỹ. Mọi hạn chế về tốc độ hoặc việc sử dụng đều do quân đội Mỹ quyết định và cuối cùng là Tổng thống Mỹ.”

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc ban đầu chưa đưa ra bình luận.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Ukraine thông báo chất lượng kết nối đã được cải thiện. Các thiết bị thu hiện có thể duy trì kết nối trở lại ngay cả khi di chuyển với tốc độ lên tới 160 km/giờ.

Ukraine muốn nối lại các cuộc tấn công nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây sức ép rất lớn buộc Ukraine chấm dứt các cuộc tấn công vào những cơ sở lọc dầu của Nga. Trước đó nữa, ông Trump đã đạt được thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin nhằm đưa dầu diesel của Nga ra thị trường thế giới.

Ông Trump muốn sử dụng nguồn cung này để kéo giảm giá nhiên liệu trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11.

“Chúng tôi không còn có thể chiến đấu hiệu quả”

Mức độ nghiêm trọng của những hạn chế đối với hoạt động quân sự Ukraine vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, các nguồn tin thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine nói với BBC rằng khi một phương tiện hoặc thiết bị vượt quá một tốc độ nhất định, nó sẽ mất kết nối với mạng vệ tinh.

Máy bay không người lái chịu ảnh hưởng chủ yếu, nhưng hoạt động trinh sát và truyền tiếp tín hiệu vô tuyến ở tiền tuyến cũng bị tác động.

Một máy bay không người lái được trang bị thiết bị thu Starlink có thể chuyển tiếp tín hiệu đến những máy bay không người lái khác, vốn được kết nối với nhau thông qua mạng vô tuyến. Nhờ cơ chế này, các thiết bị bay có thể tấn công những mục tiêu nằm sâu trong vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát, chẳng hạn tại tỉnh Donetsk, bán đảo Crimea hoặc eo biển Kerch.

Tỷ phú công nghệ Elon Musk phủ nhận trách nhiệm đối với việc hạn chế tốc độ hệ thống internet vệ tinh Starlink. Ảnh tư liệu: dpa.

Một sĩ quan Ukraine cảnh báo:

“Chúng tôi không còn có thể chiến đấu hiệu quả để hỗ trợ bộ binh trên chiến trường. Chúng tôi không còn có thể tấn công các hệ thống pháo phản lực phóng loạt, những khẩu pháo tự hành hạng nặng do Triều Tiên cung cấp nằm sâu phía sau phòng tuyến đối phương, các kho đạn dược, sở chỉ huy và những mục tiêu khác.”

Viên sĩ quan lo ngại Nga sẽ tận dụng những trục trặc này để giành lợi thế.

Một đơn vị lính đổ bộ đường không Ukraine tại tỉnh Zaporizhzhia cho biết họ buộc phải hủy bỏ những nhiệm vụ đã lên kế hoạch từ trước.

“Các máy bay không người lái vẫn tiếp tục bay, nhưng những lần gián đoạn kết nối khiến việc điều khiển chúng trở nên khó khăn hơn”, đơn vị này cho biết.

“Chúng ta phụ thuộc khá nhiều vào năng lực không gian của Mỹ”

Những chỉ trích gay gắt cũng đến từ Ba Lan.

Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski viết trên mạng xã hội, trực tiếp nhắn gửi Elon Musk:

“Này, @elonmusk, ông lớn, ông lại đang dùng các sản phẩm của mình để chơi trò chính trị hay sao? Với tư cách là những khách hàng châu Âu của ông, chúng tôi đang theo dõi ông.”

Trong khi đó, Ủy viên Quốc phòng Liên minh châu Âu Andrius Kubilius thừa nhận:

“Chúng ta phụ thuộc khá nhiều vào năng lực không gian của Mỹ.”

Ông đưa ra kết luận rằng: “Giải pháp cho tình trạng này là phát triển năng lực của chính chúng ta.”

Tuyên bố này cho thấy sự phụ thuộc vào hệ thống vệ tinh của Mỹ đang trở thành một vấn đề chiến lược đối với châu Âu, đặc biệt trong bối cảnh chiến tranh tại Ukraine vẫn tiếp diễn.

Ukraine chịu sức ép giữa lúc hệ thống năng lượng bị tấn công dữ dội

Những hạn chế đối với Starlink xảy ra trong thời điểm tình hình Ukraine vốn đã hết sức nghiêm trọng.

Theo Tổng thống Zelensky, ít nhất 600.000 người đã bị mất điện sau các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Nga trong đêm thứ Tư.

Theo chính quyền địa phương, ba người đã thiệt mạng tại Kyiv.

Đáng chú ý, đây là đêm thứ hai liên tiếp tên lửa đánh trúng thủ đô Ukraine trước khi còi báo động vang lên.

Ukraine phụ thuộc vào khả năng các vệ tinh của Mỹ phát hiện những vụ phóng tên lửa của Nga và truyền cảnh báo kịp thời để người dân cùng lực lượng phòng không có thể ứng phó.

Tổng thống Trump phủ nhận việc Mỹ giữ lại thông tin tình báo hỗ trợ Ukraine. Ông tuyên bố:

“Chúng tôi đang giúp đỡ họ và chia sẻ thông tin tình báo.”

Trong một cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình truyền hình Anh Piers Morgan, Tổng thống Zelensky thừa nhận ông cảm thấy bị Mỹ phản bội.

“Tôi muốn nói rằng đất nước chúng tôi phải sống sót”, ông Zelensky nói.

Ông cũng bày tỏ sự tiếc nuối: “Thật đáng tiếc khi chúng tôi đang mất đi một đối tác mạnh.”

Ukraine mit drastischer Warnung: „Das ist vergleichbar mit einem Atomschlag“