Tác giả: Jens Asbjørn Bøgen 

Mặt trận tại tỉnh Donetsk, miền đông Ukraine, trước đây tập trung quanh tuyến đường T0514 chạy qua thành phố Dobropillia. Năm 2025, quân đội Nga từng tiến một mũi đột phá hướng về tuyến đường này, nằm giữa Dobropillia và Kramatorsk, nhưng đã bị các đòn phản công của Ukraine đánh bật.

Mùa thu năm nay, các chỉ huy Nga lại quay trở lại trục tiến công đó.

Tuy nhiên, lần này, Moscow đã đưa lực lượng tăng viện tới với quy mô hoàn toàn khác.

Nhà phân tích quân sự Ukraine Kostyantyn Mashhovets cho biết một bộ phận của Tập đoàn quân hợp thành số 41 và các đơn vị thuộc Sư đoàn xe tăng Cận vệ số 90 của Nga đã được điều tới khu vực này, bổ sung cho Tập đoàn quân hợp thành số 2, Tập đoàn quân hợp thành số 51 và lực lượng lính thủy đánh bộ Nga vốn đã hiện diện tại đây.

Theo các thông tin được Euromaidan Press dẫn lại, đợt tăng viện này có thể bổ sung hàng chục nghìn binh sĩ cho chiến dịch tiến công mới của Nga.

Dobropillia, một thị trấn khai thác than trước chiến tranh với khoảng 28.000 dân, là căn cứ quan trọng trong hệ thống phòng thủ của Ukraine dọc tuyến đường T0514. Tuyến đường này kéo dài khoảng 40 km về phía bắc, hướng tới Kramatorsk.

Cùng với thành phố lân cận Sloviansk, Kramatorsk là một trong hai thành phố lớn cuối cùng tại tỉnh Donetsk vẫn nằm dưới quyền kiểm soát của Ukraine. Trong nhiều năm qua, hai thành phố này cũng trở thành biểu tượng cho sự kháng cự của Ukraine tại vùng Donbas mà Moscow tuyên bố chủ quyền.

1. Gọng kìm của Nga khép lại từ hướng tây nam

Các chỉ huy Nga xác định hướng Dobropillia là cánh phía tây nam trong kế hoạch rộng lớn hơn nhằm bao vây hai thành phố Kramatorsk và Sloviansk.

Cánh phía bắc của gọng kìm này từng bị đánh tan vào mùa hè, khi Quân đoàn Lục quân số 3 của Ukraine mở cuộc phản công mang mật danh “Chiến dịch Vivaldi”, đẩy lùi lực lượng Nga.

Ngày 22/9, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố quân đội nước này đã bao vây Dobropillia.

Tuy nhiên, Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), một tổ chức nghiên cứu của Mỹ, cho biết họ không tìm thấy bằng chứng xác nhận tuyên bố trên. Theo đánh giá của ISW, các vị trí gần nhất của quân đội Nga khi đó vẫn cách thành phố 10,2 km.

ISW nhận định tuyên bố của Moscow có thể đã được lên kế hoạch để trùng với thời điểm diễn ra Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, qua đó củng cố sức ép của Nga nhằm buộc Ukraine chấp nhận đầu hàng theo các điều kiện của Moscow.

Kể từ đó, những nhóm binh sĩ Nga quy mô nhỏ hơn đã tiếp cận được vùng ngoại ô thành phố.

Ngày 8/10, nhà phân tích Mashhovets cho biết binh sĩ Nga đã xuất hiện tại khu vực Hannivka, ở rìa đông bắc Dobropillia, cũng như tại các khu dân cư phía nam thành phố. Các nhóm tiến công gồm khoảng 30–40 binh sĩ, di chuyển thành những đơn vị nhỏ.

2. Tổn thất “khổng lồ”, triển vọng phòng thủ của Ukraine ngày càng xấu đi

Theo thông tin do Euromaidan Press dẫn lại, nhà phân tích bản đồ quân sự nguồn mở Playfra mô tả tổn thất của quân đội Nga tại khu vực này là “khổng lồ”.

Dù vậy, Playfra đánh giá triển vọng của lực lượng phòng thủ Ukraine đang “ngày càng xấu đi”.

Nhà phân tích Mashhovets cho biết bộ chỉ huy Nga vẫn tiếp tục đưa bộ binh xung kích mới qua làng Nove Shakhove để duy trì sức ép tiến công.

Dobropillia hiện được phòng thủ bởi Quân đoàn số 1 Azov và Quân đoàn Lục quân số 19 của Ukraine. Trong khi đó, nhiều lực lượng dự bị Ukraine đang bị điều động và ghìm chân trong các chiến dịch phản công tại những khu vực khác dọc mặt trận Donetsk.

Ngày 14/9, Thượng sĩ Dmytro Davydenko thuộc Tiểu đoàn Svoboda của Ukraine mô tả số lượng các nhóm xung kích cơ động của Nga tìm cách tiến về thành phố đã “tăng mạnh”.

Ông cho biết các đơn vị Ukraine phải chịu sức ép nghiêm trọng do quân Nga đồng thời triển khai nhiều hướng tiến công.

Điều này khiến lực lượng phòng thủ Ukraine phải đối mặt với bài toán khó khăn: vừa ngăn chặn các nhóm Nga thâm nhập, vừa duy trì đủ quân để đối phó với những đợt tiến công đồng thời trên nhiều hướng.

3. Cơ hội phòng thủ có thể xuất hiện vào giữa tháng 12

Nhà phân tích Mashhovets đưa ra một mốc thời gian cụ thể để đánh giá khả năng ngăn chặn kế hoạch của Nga.

Theo ông, nếu Dobropillia và thành phố lân cận Druzhkivka vẫn trụ vững đến giữa hoặc cuối tháng 12, Nga sẽ buộc phải điều chỉnh căn bản kế hoạch tác chiến.

Nhận định này dựa trên yếu tố thời tiết và sự thay đổi của điều kiện chiến trường khi mùa đông đến.

Khi mùa đông khiến đồng ruộng và những hàng cây mất đi lớp lá che phủ, các nhóm binh sĩ Nga vốn tận dụng địa hình và thảm thực vật để bí mật thâm nhập trong mùa hè và mùa thu sẽ khó ẩn náu hơn.

Trong điều kiện địa hình trống trải, hoạt động trinh sát bằng máy bay không người lái của Ukraine có thể phát huy hiệu quả cao hơn, giúp phát hiện các nhóm quân Nga di chuyển trên mặt đất.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa mùa đông chắc chắn sẽ chặn đứng được cuộc tiến công của Nga. Khả năng phòng thủ của Ukraine còn phụ thuộc vào quân số, đạn dược, khả năng tiếp tế, thời tiết thực tế và mức độ tổn thất của cả hai bên.

Trong tuần này, quân đội Nga vẫn tiếp tục các hoạt động thâm nhập ở phía nam Dobropillia.

Những hình ảnh được định vị địa lý và công bố ngày 12/10 ghi lại các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào binh sĩ Nga tại hai ngôi làng Matyasheve và Svitle.

4. Dobropillia và Kramatorsk có thể trở thành tâm điểm của cuộc chiến tại Donbas

Diễn biến quanh Dobropillia cho thấy Nga đang tiếp tục tìm cách tạo sức ép lên hệ thống phòng thủ của Ukraine ở tỉnh Donetsk.

Nếu kiểm soát được Dobropillia và tiến xa hơn về phía Kramatorsk, quân đội Nga có thể gây thêm sức ép lên các tuyến hậu cần và những vị trí phòng thủ quan trọng của Ukraine tại khu vực này.

Tuy nhiên, việc bao vây hoặc chiếm được Kramatorsk và Sloviansk vẫn là một mục tiêu khó khăn. Những tuyên bố trước đây của Nga về việc bao vây Dobropillia chưa được các nguồn phân tích độc lập xác nhận, trong khi quân đội Ukraine vẫn tiếp tục phản công và ngăn chặn các nhóm Nga thâm nhập.

Mốc thời gian giữa đến cuối tháng 12 mà nhà phân tích Mashhovets đưa ra vì thế có ý nghĩa như một thời điểm đánh giá khả năng duy trì phòng thủ của Ukraine, chứ không phải thời hạn chắc chắn để Nga thất bại hoặc Ukraine giành chiến thắng.

Cuộc chiến tại khu vực Dobropillia trong những tuần tới sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng Nga duy trì lực lượng tiến công, khả năng Ukraine bảo toàn quân dự bị và tác động của thời tiết mùa đông đối với hoạt động trinh sát cũng như tác chiến bằng máy bay không người lái.

Berichte: Putin wirft Zehntausende Soldaten an eine Schlüsselfront im Donbass, um die letzten freien Städte einzukesseln