Bài viết: Jens Kiffmeier

Bầu cử giả tạo như một hình thức “hợp thức hóa chính trị”

Cuộc bầu cử Hạ viện Nga (Duma Quốc gia) đang diễn ra. Nhưng theo các chuyên gia, Điện Kremlin sử dụng nhiều biện pháp thao túng để định hình kết quả theo hướng có lợi cho Putin. Các chuyên gia cho rằng việc tổ chức bầu cử tại những vùng lãnh thổ Ukraine bị Nga chiếm đóng còn vi phạm luật pháp quốc tế.

Moscow – Nhân viên bầu cử có thể thêm phiếu vào thùng. Nhân viên nhà nước chịu sức ép phải đi bỏ phiếu. Hệ thống bỏ phiếu điện tử gần như không thể được kiểm soát từ bên ngoài. Trong khi đó, một lực lượng đối lập thậm chí còn không xuất hiện trên lá phiếu.

Đảng Yabloko, một đảng tự do tồn tại từ những năm 1990 và gần đây tranh cử với khẩu hiệu “Vì Hòa bình và Tự do”, đã bị loại khỏi cuộc bầu cử theo quyết định của tòa án hồi tháng 8.

Dù vậy, kể từ thứ Sáu, hơn 110 triệu người Nga vẫn đang tham gia bầu một Duma Quốc gia mới. Kết quả dự kiến được công bố vào Chủ nhật.

Tuy nhiên, nhà khoa học chính trị Félix Krawatzek, thuộc Trung tâm Nghiên cứu Đông Âu và Quốc tế (ZOiS), không dự đoán có bất ngờ nào.

Trao đổi với Frankfurter Rundschau của Ippen.Media, ông cho rằng các thủ thuật thao túng được sử dụng trong cuộc bầu cử quốc hội Nga tạo thành “một bó lớn các phương pháp”.

Bầu cử Duma: Putin thao túng kết quả – chuyên gia nói có “vi phạm luật pháp quốc tế”

Mặc dù các nhà quan sát quốc tế dự kiến sẽ có sự thao túng, cuộc bầu cử Duma năm 2026 vẫn có ý nghĩa đặc biệt đối với Tổng thống Vladimir Putin.

Đây là cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên kể từ khi Nga tiến hành cuộc tấn công toàn diện vào Ukraine. Vì vậy, Điện Kremlin cần cuộc bầu cử gửi đi một thông điệp chính trị: sự đoàn kết và sự ủng hộ đối với cuộc chiến đã kéo dài hơn 4 năm rưỡi.

Tobias Winkler, nghị sĩ CSU và trưởng phái đoàn Đức tại Hội đồng Nghị viện OSCE, đưa ra đánh giá rõ ràng khi trả lời fr.de:

“Trong những điều kiện hiện nay, không thể nói đây là một cuộc bầu cử tự do và công bằng. Cạnh tranh chính trị và các tiếng nói độc lập đã bị hạn chế một cách có hệ thống ở Nga trong nhiều năm.”

Các quan sát viên bầu cử quốc tế của OSCE không có mặt tại Nga. Moscow không mời một phái đoàn quan sát đầy đủ, mặc dù theo bài báo, với tư cách là một quốc gia thành viên OSCE, Nga có nghĩa vụ phải làm như vậy.

Chỉ có 10 đảng, vốn được đánh giá là thân Điện Kremlin và ủng hộ cuộc chiến chống Ukraine, được phép tham gia.

Tổ chức quan sát bầu cử độc lập trên toàn quốc duy nhất của Nga là Golos đã bị chính quyền đóng cửa từ năm 2025 sau sức ép từ nhà chức trách.

Thay vào đó, Nga tự mời những quan sát viên được lựa chọn.

Winkler phân biệt rất rõ hai khái niệm:

“Cần phải phân biệt rõ ràng giữa quan sát bầu cử độc lập và ‘hợp thức hóa chính trị’.”

Điện Kremlin đứng trước một bài toán khó

Theo phân tích gần đây của ZOiS, Điện Kremlin phải đối mặt với một tình thế khá đặc biệt.

Chính quyền không chỉ cần một kết quả đủ mạnh, mà còn cần kết quả không lệch quá xa so với tâm lý xã hội, bởi:

• tỷ lệ phiếu quá thấp dành cho đảng Nước Nga Thống nhất của Putin có thể cho thấy uy tín của chính quyền đang suy yếu;
• nhưng tỷ lệ phiếu quá cao lại có thể khiến kết quả mất tính thuyết phục.

Nói cách khác, Điện Kremlin phải tìm cách điều chỉnh kết quả trong một phạm vi vừa đủ để duy trì hình ảnh về sự ủng hộ của xã hội.

Putin có thể thao túng bầu cử quốc hội Nga bằng cách nào?

Theo nhà khoa học chính trị Félix Krawatzek, cuộc bầu cử Duma sử dụng một loạt phương thức khác nhau.

1. Gây sức ép đối với cử tri

Sinh viên và nhân viên tại các doanh nghiệp nhà nước có thể chịu sức ép phải đi bỏ phiếu.

Theo bài báo, chính quyền có khả năng biết ai đã bỏ phiếu và ai có thái độ tuân thủ.

2. Bỏ phiếu điện tử

Hệ thống bỏ phiếu kỹ thuật số gần như không thể được kiểm soát từ bên ngoài.

Trong các cuộc bầu cử trước, từng xuất hiện những điểm bất thường trong cấu trúc dữ liệu. Chẳng hạn, có những thời điểm một lượng phiếu bất thường được ghi nhận đồng thời ở nhiều múi giờ.

3. Những tiếng nói bất đồng bị biến mất

Nếu cử tri viết tên một đảng đã bị cấm hoặc viết một thông điệp phản đối chiến tranh lên lá phiếu, lá phiếu đó có thể bị tuyên không hợp lệ và loại bỏ.

Do đó, rất khó biết chính xác có bao nhiêu lá phiếu thực sự thể hiện quan điểm bất đồng với chính quyền.

4. Thao túng ngay từ trước ngày bầu cử

Theo Krawatzek, quá trình định hình kết quả thực tế đã bắt đầu từ rất lâu trước ngày bỏ phiếu.

Các phương thức gồm:

• loại bỏ những đảng và ứng viên không được chính quyền ưa chuộng;
• gửi trước cho các khu vực những chỉ tiêu về tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu;
• gửi trước các mục tiêu về tỷ lệ phiếu mà từng đảng cần đạt được.

Theo số liệu của Viện thăm dò dư luận nhà nước VZIOM, hiện chỉ khoảng 1/3 số người được hỏi ủng hộ đảng Nước Nga Thống nhất.

Vì vậy, chính quyền tổng thống đã hai lần điều chỉnh giảm các chỉ tiêu dành cho các khu vực.

Mục tiêu ban đầu là khoảng 55% phiếu cho Nước Nga Thống nhất, nhưng sau đó giảm xuống còn 45–50%, với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu được định hướng ở khoảng 50%.

Phân tích của ZOiS cho rằng những nguyên nhân khiến mức ủng hộ giảm bao gồm:

• giá cả tăng;
• tình trạng thiếu xăng;
• sự mệt mỏi vì chiến tranh;
• tỷ lệ ủng hộ đảng cầm quyền và tổng thống giảm.

Kinh tế Nga chịu tác động từ các cuộc tấn công của Ukraine

Gần đây, Ukraine đã chủ động tấn công các mục tiêu kinh tế của Nga nhằm làm suy yếu khả năng duy trì cuộc chiến của Moscow.

Nhờ những UAV tầm xa mới, Ukraine hiện có khả năng tấn công các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Nga.

Theo bài báo, gần như không ngày nào trôi qua mà không có thông tin về các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu hoặc các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng quan trọng của Nga.

Hệ quả được mô tả là:

xăng dầu trở nên khan hiếm hơn và giá cả tăng lên tại Nga.

Những tác động của chiến tranh Ukraine bắt đầu trở nên hữu hình trong đời sống thường ngày của người dân Nga.

Tuy nhiên, cuộc chiến do Nga tiến hành vẫn tiếp tục với cường độ cao.

Theo bài báo, chưa có dấu hiệu cho thấy chiến tranh sắp kết thúc. Ngược lại, Putin vẫn quyết tâm tiếp tục tìm cách kiểm soát Donbas.

Cuộc bầu cử quốc hội Nga cũng được sử dụng để củng cố mục tiêu này.

Duma Nga lần đầu bầu cử tại các vùng lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng

Lần đầu tiên, cuộc bầu cử Duma cũng được tổ chức tại các khu vực Ukraine đang bị Nga chiếm đóng mà Moscow tuyên bố đã sáp nhập, gồm:

• Donetsk
• Luhansk
• Zaporizhzhia
• Kherson

Các phiếu từ những khu vực này được đưa vào kết quả cấp liên bang của Nga và có thể ảnh hưởng đến việc phân bổ tới 225 trong tổng số 450 ghế của Duma.

Đối với Tobias Winkler, đây là một hành động vi phạm luật pháp quốc tế rõ ràng:

“Việc tổ chức một cuộc bầu cử hoặc trưng cầu dân ý trên lãnh thổ của một quốc gia khác là một sự vi phạm luật pháp quốc tế rất rõ ràng.”

Theo ông, việc tổ chức bầu cử tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng không làm thay đổi chủ quyền của Ukraine, đồng thời khiến kết quả bầu cử Duma bị mất tính chính danh.

Putin cáo buộc Ukraine tìm cách phá hoại bầu cử

Ngay khi cuộc bỏ phiếu bắt đầu, Putin cũng đưa ra những tuyên bố nhằm phản công về mặt chính trị.

Tại một cuộc họp của Ủy ban Công nghiệp Quân sự, ông cáo buộc Kyiv:

“Như mọi người đã biết, giới lãnh đạo Ukraine không vội tổ chức bầu cử, nhưng họ lại tìm cách phá hoại chúng ta.”

Putin tuyên bố Ukraine đã sát hại một nữ quan chức phụ trách bầu cử tại phần lãnh thổ Zaporizhzhia do Nga kiểm soát.

Thông tin này chưa thể được xác minh độc lập.

Theo luật pháp Ukraine hiện hành trong thời chiến, bầu cử không được tổ chức trong thời gian thiết quân luật. Vì vậy, các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội theo lịch thông thường tại Ukraine đã không diễn ra.

Yabloko tố cáo vi phạm ngay trong ngày đầu bỏ phiếu

Yabloko và một số lực lượng bị loại khỏi cuộc bầu cử cho biết họ đã ghi nhận những vi phạm luật bầu cử ngay trong ngày đầu tiên.

Các cuộc bầu cử tại Nga từ lâu thường xuyên bị chỉ trích vì bị cho là thiếu công bằng và không dân chủ.

Theo số liệu của cơ quan thăm dò dư luận nhà nước VZIOM, chỉ khoảng 1/3 số người được hỏi hiện ủng hộ đảng Nước Nga Thống nhất.

Theo cách diễn giải của bài báo, trong hệ thống chính trị Nga, đây chỉ là một biến số khác mà Điện Kremlin phải tính toán và kiểm soát khi định hình kết quả bầu cử.

Nguồn: Nghiên cứu riêng của tác giả, dpa và ZOiS.

Duma-Wahl im Schatten des Krieges: Wie der Kreml das Wunschergebnis für Putin erzwingt