Bài viết của Lara Hempel

Hành lang Biển Đen

Máy bay không người lái và tên lửa Nga tấn công các tàu thuyền, cảng biển và xe tải. Ngũ cốc Ukraine không thể được đưa ra khỏi đất nước – kéo theo những hậu quả mới đối với thị trường thế giới.

Biển Đen ngày càng trở thành chiến trường của cuộc chiến Ukraine. Trong ảnh: Tàu vận chuyển ngũ cốc “Golden Leo” sau một cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga trên Biển Đen ngày 19/7/2026.

Ukraine là một trong những nước xuất khẩu ngũ cốc quan trọng nhất thế giới. Lúa mì, ngô, hạt hướng dương – những vùng đất màu mỡ của đất nước này cung cấp lương thực cho hàng triệu người vượt xa khỏi biên giới Ukraine. Nhưng kể từ khi các cuộc tấn công của Nga khiến các cảng ở Biển Đen gần như tê liệt, dòng hàng hóa này đã bị đình trệ. Giờ đây, vụ thu hoạch cuối mùa thu cũng đang được đưa về, nhưng lại không thể được đưa ra thị trường.

Những cánh đồng xung quanh Muravlivka, thuộc vùng Odessa, chằng chịt các hố bom do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga gây ra. Tuy vậy, những người lái máy kéo vẫn ngồi trên máy và tiếp tục làm việc – bởi vì họ không còn lựa chọn nào khác.

Một người lái máy kéo nói với Tagesschau: “Trong lúc làm việc, chúng tôi không nghe thấy còi báo động. Ngoài đồng thì có hầm trú ẩn nào? Chúng tôi chỉ tiếp tục làm việc.”

Nhưng bất chấp vụ mùa khó khăn, hiện nay nông dân chỉ bán càng ít càng tốt, bởi vì bán ra không còn đáng giá. Giá lúa mì đã giảm từ khoảng 10.300 xuống còn 8.000 hryvnia mỗi tấn chỉ trong vài tuần – tương đương khoảng 155 euro. Giá hạt hướng dương cũng sụt giảm khoảng 38%.

Các cảng Ukraine dưới hỏa lực: Tàu chở hàng tránh xa

Hành lang Biển Đen trong nhiều thập kỷ đã là huyết mạch của nguồn cung ngũ cốc toàn cầu. Trong giai đoạn 2022–2023, Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen đã tạo điều kiện cho việc xuất khẩu gần 33 triệu tấn ngũ cốc – theo Hội đồng châu Âu, 65% lượng lúa mì được đưa đến các nước đang phát triển như Ethiopia, Yemen và Somalia.

Các cảng Odessa, Pivdennyj và Chornomorsk về mặt chính thức vẫn mở – nhưng hiện nay trung bình chưa đến một con tàu mỗi ngày cập cảng. Dmytro Barinov, Chủ tịch Hiệp hội Cảng Ukraine, nói với Tagesschau như vậy.

Sự phong tỏa cũng ảnh hưởng đến chính nước Nga: xuất khẩu ngũ cốc của Nga giảm tới 90%.

Là tuyến đường thay thế, hoạt động vận chuyển đang dồn sang sông Danube. Tuy nhiên, các cảng Ismail và Reni cũng bị tấn công, trong khi mực nước thấp càng hạn chế hoạt động vận tải đường thủy.

Kênh Sulina, đi qua lãnh thổ Romania, trở thành một điểm nghẽn: chỉ những tàu chở hàng nhỏ hơn với sức chở tối đa từ 5.000 đến 7.000 tấn mới có thể đi qua.

Trước cảng Izmail, hàng xe tải đỗ kéo dài hàng cây số bên vệ đường. Gần đây, theo các báo cáo, những xe tải chở hàng được chất tại khu vực này đã bị máy bay không người lái tấn công.

Trong tháng 10 và tháng 11, một vụ thu hoạch ngô khác cũng sẽ được đưa về, trong khi Ukraine không có đủ kho chứa cũng như các tuyến xuất khẩu hoạt động bình thường để xử lý lượng nông sản này.

Sự phong tỏa đang tác động đến một thị trường thế giới vốn đã chịu nhiều sức ép. Máximo Torero, chuyên gia kinh tế trưởng của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), cảnh báo rằng giá lương thực có khả năng sẽ tăng mạnh vào cuối năm.

Ông nói: “Quá trình truyền dẫn từ giá nguyên liệu thô đến giá mà người tiêu dùng cuối cùng phải trả mất từ ba đến sáu tháng.”

Chiến tranh ở Ukraine và Iran, cộng với hiện tượng El Niño mạnh, tạo thành điều mà Torero gọi là một “cơn bão hoàn hảo” đối với an ninh lương thực toàn cầu.

Những quốc gia vốn phụ thuộc vào nguồn ngũ cốc từ khu vực Biển Đen đặc biệt chịu ảnh hưởng nặng nề.

Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ đang thúc đẩy một thỏa thuận ngũ cốc mới giữa Nga và Ukraine.

Russische Drohnen greifen Transporter an – Ukraines Getreidekrise könnte bald einen neuen Höhepunkt erreichen