Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine đang phát huy tác động

Nga đang tìm kiếm những phương án mới để duy trì hoạt động sản xuất vũ khí và đang hướng sự chú ý sang Trung Á. Các lệnh trừng phạt của phương Tây cùng với những cuộc tấn công bằng UAV tầm xa của Ukraine đang gây sức ép lên chuỗi cung ứng quân sự của Moscow.

Nga đang cân nhắc tăng cường hợp tác quân sự với Kazakhstan và Uzbekistan. Cuối tháng 7, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chỉ thị xem xét thay đổi các thỏa thuận hợp tác kỹ thuật-quân sự với hai quốc gia Trung Á này.

Trong bối cảnh Ukraine ngày càng tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga, trong khi các biện pháp trừng phạt của phương Tây gây khó khăn cho việc nhập khẩu linh kiện, động thái trên được xem là nỗ lực của Moscow nhằm đưa một phần hoạt động sản xuất và sửa chữa vũ khí sang những khu vực an toàn hơn.

Nga muốn mở rộng hoạt động sản xuất vũ khí ra ngoài lãnh thổ

Cho đến nay, các thỏa thuận giữa Nga với Kazakhstan và Uzbekistan chủ yếu quy định việc cung cấp, bảo dưỡng và hiện đại hóa vũ khí, trang thiết bị quân sự.

Moscow chưa công bố cụ thể những thay đổi mà nước này đang hướng tới. Tuy nhiên, một điều khá rõ ràng là ngành công nghiệp quốc phòng Nga đang chịu sức ép ngày càng lớn.

Ukraine hiện có khả năng sử dụng các loại UAV tầm xa để tấn công những mục tiêu cách tiền tuyến hơn 1.000 km. Đồng thời, các biện pháp trừng phạt của phương Tây khiến Nga gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhiều linh kiện và thiết bị cần thiết cho sản xuất quân sự.

Kazakhstan và Uzbekistan đã mua vũ khí Nga trong nhiều năm.

Thỏa thuận hợp tác với Kazakhstan có hiệu lực từ năm 2015. Astana sau đó tiếp nhận nhiều loại trang bị quân sự của Nga, trong đó có máy bay chiến đấu, trực thăng và hệ thống phòng không.

Thỏa thuận với Uzbekistan được mở rộng vào năm 2016, bao gồm trực thăng tấn công, xe bọc thép và UAV chiến thuật.

Ngoài ra, cả hai nước đều có những cơ sở quan trọng phục vụ việc bảo dưỡng và hiện đại hóa trang thiết bị quân sự của Nga. Trong đó có nhà máy Semey Engineering ở Kazakhstan và Nhà máy sửa chữa máy bay Chirchik ở Uzbekistan.

Ukraine có thể sẽ tránh tấn công các quốc gia khác

Theo chuyên gia quân sự Kazakhstan Yermek Seitbatal, những thay đổi mà Moscow dự kiến thực hiện phản ánh sức ép ngày càng gia tăng đối với Nga.

Ông cho rằng việc Ukraine sử dụng UAV tầm xa với cường độ ngày càng cao đang làm gián đoạn chuỗi cung ứng quân sự nội địa của Nga. Điều đó buộc Nga phải đưa hoạt động sản xuất và sửa chữa các hệ thống vũ khí ra xa tiền tuyến hơn.

Theo ông, Nga đang tìm cách mở rộng cơ sở công nghiệp-quân sự sang các quốc gia láng giềng nằm ngoài khu vực chiến sự trực tiếp.

Chuyên gia Derek Bisaccio cho rằng lợi thế lớn nhất là khoảng cách địa lý.

Nếu các hoạt động sản xuất hoặc bảo dưỡng quân sự được đặt trên lãnh thổ của một quốc gia khác, Ukraine sẽ khó tiến hành các cuộc tấn công hơn. Một cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ Kazakhstan có thể được xem là một bước leo thang nghiêm trọng, điều mà Kiev có khả năng muốn tránh.

Từ góc nhìn của Moscow, việc này có thể tạo thêm một lớp bảo vệ cho các cơ sở quan trọng phục vụ sản xuất và bảo dưỡng vũ khí.

Kazakhstan và Uzbekistan có thực sự muốn tham gia?

Tuy nhiên, vẫn chưa rõ Kazakhstan và Uzbekistan có sẵn sàng mở rộng vai trò của mình trong hệ thống hậu cần quốc phòng của Nga hay không.

Bộ Quốc phòng Kazakhstan nói với Radio Free Europe rằng các thỏa thuận hiện đang được các cơ quan có thẩm quyền xem xét. Bộ này không bình luận về nội dung cụ thể của những thay đổi có thể được thực hiện, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ nghị định thư mới nào cũng sẽ phải được triển khai phù hợp nghiêm ngặt với pháp luật Kazakhstan.

Theo Radio Liberty, Bộ Quốc phòng Uzbekistan chưa trả lời các yêu cầu bình luận tương tự.

Chuyên gia về Nga Pavel Baev, thuộc Viện Nghiên cứu Hòa bình PRIO, nghi ngờ rằng Kazakhstan và Uzbekistan thực sự có lợi ích lớn trong việc tăng cường quan hệ kỹ thuật-quân sự với Moscow.

Ông cho rằng những cuộc tấn công gần đây của Ukraine vào sâu trong lãnh thổ Nga đã cho thấy hệ thống phòng không Nga bộc lộ những thất bại nghiêm trọng.

Vì vậy, việc hợp tác quá chặt chẽ với Nga trong lĩnh vực này có thể không hấp dẫn đối với các nước láng giềng.

Một vấn đề khác cũng rất đáng chú ý là nguy cơ các lệnh trừng phạt thứ cấp từ phương Tây. Nếu Kazakhstan hoặc Uzbekistan hỗ trợ nhiều hơn cho ngành công nghiệp quốc phòng Nga, hai nước có thể phải đối mặt với những hậu quả kinh tế và chính trị từ phương Tây.

Nhận định

Điểm đáng chú ý nhất trong bài viết là Nga có thể đang tìm cách phân tán ngành công nghiệp quốc phòng ra ngoài lãnh thổ để giảm tác động của UAV Ukraine.

Nếu Moscow thực sự đưa một phần hoạt động sản xuất, sửa chữa vũ khí sang Kazakhstan hoặc Uzbekistan, Ukraine sẽ phải đối mặt với một bài toán khó hơn: các mục tiêu quân sự quan trọng không còn tập trung hoàn toàn trong lãnh thổ Nga.

Tuy nhiên, đây mới là khả năng đang được xem xét, chưa phải bằng chứng cho thấy Nga đã chính thức chuyển các nhà máy sản xuất vũ khí sang hai quốc gia Trung Á. Đồng thời, việc Kazakhstan và Uzbekistan có chấp nhận đóng vai trò sâu hơn trong ngành công nghiệp quốc phòng Nga hay không vẫn còn là một câu hỏi lớn

Putin geht überraschenden Schritt