Chủ tịch Hội đồng Nhân dân Tatar Crimea, Refat Chubarov, tuyên bố rằng việc chấm dứt chiến tranh không nên chỉ giới hạn ở một thỏa thuận ngừng bắn.

Theo ông, một nền hòa bình lâu dài chỉ có thể đạt được nếu các vùng lãnh thổ của Ukraine được giải phóng hoàn toàn, Nga bồi thường thiệt hại đã gây ra, các nhà lãnh đạo của quốc gia xâm lược bị trừng phạt và các đòn bẩy gây áp lực quốc tế đối với Moscow được duy trì.

Trong ấn phẩm của mình, Refat Chubarov nhấn mạnh rằng luật pháp quốc tế đã bao gồm các cơ chế cần thiết để buộc kẻ xâm lược phải lập lại hòa bình, bồi thường thiệt hại và truy cứu trách nhiệm những kẻ gây ra tội ác. Tuy nhiên, theo ông, các quy phạm pháp luật là chưa đủ nếu thiếu ý chí chính trị của các quốc gia hàng đầu và sự sẵn lòng hành động cùng nhau của hầu hết các quốc gia trên thế giới.

Theo Chủ tịch Mejlis, yếu tố đầu tiên của việc giải quyết hậu chiến phải là việc rút toàn bộ quân đội Nga khỏi tất cả các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Ukraine và khôi phục lại biên giới năm 1991. Ông lưu ý rằng việc Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đưa ra quyết định về Nga là gần như bất khả thi do quyền phủ quyết của Moscow. Trong trường hợp này, theo ông, cộng đồng quốc tế có thể sử dụng cơ chế của Đại hội đồng Liên hợp quốc theo Nghị quyết 377A "Đoàn kết vì hòa bình".

Ông Chubarov nhấn mạnh rằng việc tránh bất kỳ thỏa thuận nào buộc Ukraine phải nhượng lại chủ quyền hoặc lãnh thổ của mình vẫn là vấn đề nguyên tắc. Ông gọi việc giải phóng quân sự các vùng đất bị chiếm đóng là điều kiện tiên quyết cần thiết cho một giải pháp công bằng hơn.

Bồi thường chiến tranh chiếm một vị trí đặc biệt trong kịch bản mà ông đề xuất. Theo Chubarov, Nga phải bồi thường cho Ukraine những tổn thất quy mô lớn do chiến tranh gây ra. Một trong những nguồn bồi thường khả thi, theo ông, là các tài sản bị đóng băng của Ngân hàng Trung ương Liên bang Nga, được đề xuất chuyển vào một quỹ bồi thường đặc biệt.

Ngoài ra, chủ tịch Mejlis đề xuất áp dụng một loại thuế bồi thường riêng biệt đối với hàng xuất khẩu nguyên liệu thô của Nga. Theo kế hoạch của ông, cơ chế này sẽ được áp dụng cho đến khi những thiệt hại mà Ukraine phải gánh chịu được bù đắp đầy đủ.

Chubarov cho rằng trách nhiệm của giới lãnh đạo Nga là một yếu tố then chốt khác cho hòa bình tương lai. Ông đề xuất thành lập một tòa án đặc biệt dành cho Vladimir Putin và các đại diện của giới lãnh đạo cao cấp Liên bang Nga liên quan đến tội ác xâm lược Ukraine. Đối với các tội phạm chiến tranh khác, đặc biệt là các chỉ huy quân sự và những người trực tiếp gây ra tội ác, các cơ chế của Tòa án Hình sự Quốc tế và các tòa án quốc gia của các nước khác nhau nên tiếp tục hoạt động.

Theo quan điểm của Chubarov, ông cũng phản đối việc tự động dỡ bỏ lệnh trừng phạt sau khi chấm dứt chiến sự. Ông cho rằng, chỉ riêng việc ngừng bắn không thể là cơ sở đủ để Nga quay trở lại quan hệ kinh tế và chính trị toàn diện với phương Tây.

Ông đề xuất việc nới lỏng các lệnh trừng phạt có thể được gắn liền với việc đáp ứng các điều kiện cụ thể. Những điều kiện này bao gồm việc dẫn độ tội phạm chiến tranh, thực hiện lịch trình bồi thường đã được thỏa thuận và phi quân sự hóa khu vực biên giới, cùng với khả năng thiết lập một vùng đệm dưới sự kiểm soát của lực lượng gìn hòa bình.

Chubarov nhấn mạnh rằng một lệnh ngừng bắn tự nó không có nghĩa là hòa bình. Theo ông, một giải pháp hòa bình thực sự phải tạo ra những điều kiện mà theo đó việc Nga lặp lại hành động gây hấn sẽ trở nên quá tốn kém và gần như không thể thực hiện được đối với Moscow.

Đồng thời, chủ tịch Mejlis cảnh báo rằng Điện Kremlin có thể cố gắng tạo ra kịch bản riêng để kết thúc chiến tranh. Theo ông, chính quyền Nga nhận thức được những hậu quả tiềm tàng của việc quy trách nhiệm và bồi thường chiến tranh, và do đó có thể tìm cách tránh diễn biến như vậy.

Đó là lý do tại sao Chubarov dự đoán áp lực của Nga sẽ tiếp tục gia tăng. Trong ấn phẩm của mình, ông cho rằng trong những tháng tới, Moscow có thể dồn nhiều nỗ lực đáng kể để leo thang và tăng cường sự tàn bạo của cuộc chiến, cố gắng thay đổi tình hình theo hướng có lợi cho mình ngay cả trước khi các điều kiện quốc tế cho một giải pháp hậu chiến được hình thành.

Như vậy, mô hình hòa bình do Refat Chubarov đề xuất không chỉ đơn thuần là chấm dứt chiến tranh, mà là một hệ thống toàn diện các đảm bảo hậu chiến. Ukraine phải khôi phục biên giới được quốc tế công nhận, Nga phải bồi thường thiệt hại đã gây ra, giới lãnh đạo Nga phải chịu trách nhiệm về tội ác xâm lược, và áp lực trừng phạt phải được duy trì cho đến khi Moscow thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình. Theo Chubarov, chính sự không thể tránh khỏi của hình phạt và cái giá đắt đỏ của việc lặp lại hành động xâm lược mới có thể trở thành nền tảng cho hòa bình lâu dài. Đồng thời, ông kêu gọi Ukraine và các đối tác không được đi chệch khỏi các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, vì bất kỳ thỏa thuận nào cho phép Nga có cơ hội lặp lại hành động xâm lược sẽ không giải quyết được vấn đề, mà chỉ trì hoãn một cuộc chiến tranh mới.