Các cuộc tấn công vào "Amazon của Nga": Cú đòn giáng sâu

Vladimir Putin: Nga vẫn chưa tìm ra giải pháp chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) và tên lửa của Ukraine. (Nguồn: Sputnik/Alexander Kazakov/Pool qua REUTERS)

Ukraine đang hệ thống hóa việc phá hủy các kho hàng của nhà bán lẻ trực tuyến Wildberries. Bằng cách này, Kyiv không chỉ tấn công vào logistics quân sự của Nga – mà còn nhắm vào cam kết chính trị của Vladimir Putin về an ninh và sự ổn định.

Ban đầu chỉ nghe thấy tiếng vo ve. Sau đó, chiếc drone đâm sầm vào kho hàng khổng lồ. Phút chốc, những đám khói đen kịt bốc lên ngùn ngụt trên trung tâm logistics của nhà bán lẻ trực tuyến Wildberries tại Nga. Nơi mà chỉ vài giây trước đó còn lưu trữ chất tẩy rửa, quần áo, điện thoại thông minh, thức ăn cho mèo và đồ chơi trẻ em, giờ đây chỉ còn lại những dầm thép cháy rụi.

Trong ngày cuối tuần, những hình ảnh này đã lặp lại tại nhiều nơi ở Nga. Vào thứ Hai, Wildberries cũng báo cáo một vụ cháy tại trung tâm logistics ở vùng Vladimir. Kho hàng này vốn đang được mở rộng lên diện tích 175.000 mét vuông để cung cấp hàng hóa cho Moscow, miền trung Nga và vùng tây bắc đất nước. Trước đó, các cơ sở ở Elektrostal, Kotovsk, Krasnodar, Ryazan, Penza, Volgograd, Saint Petersburg và tại Sarapul – nơi nằm rất xa biên giới Ukraine – cũng đã bị tập kích.

Vào giữa tháng 7, Ukraine đã khởi động một giai đoạn mới trong cuộc chiến drone chống lại Nga. Kyiv từ lâu đã không còn chỉ tấn công các nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu, nhà máy vũ khí hay sân bay quân sự của Nga. Giờ đây, mục tiêu là những nhà kho nơi thức ăn cho mèo nằm cạnh trang phục ngụy trang, kem đánh răng nằm cạnh linh kiện drone, và gối tựa nằm cạnh áo chống đạn. Lý do chính thức: làm gián đoạn logistics chiến tranh của Nga. Nhưng giải thích như vậy là chưa đủ.

Ukraine đang cố gắng gia tăng cái giá phải trả về mặt chính trị và kinh tế cho cuộc chiến của Vladimir Putin – qua đó ép Điện Kremlin ngồi vào bàn đàm phán. Thời điểm chọn lựa khó có thể là ngẫu nhiên. Chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử Duma Quốc gia, cuộc chiến giờ đây đang tiến sâu hơn nữa vào đời sống thường nhật của hàng triệu người dân Nga.

Kho hàng Wildberries bốc cháy: Cuộc chiến nhắm vào "Amazon của Nga"

Hơn 40.000 người thiệt mạng: Nga hứng chịu tổn thất cao nhất trong năm vào tháng 7

Cú đòn giáng vào thương mại trực tuyến của Nga

Wildberries không chỉ đơn thuần là "Amazon của Nga". Đây là sàn thương mại điện tử lớn nhất nước Nga, nắm giữ khoảng một nửa tổng lượng giao dịch trực tuyến của cả nước. Hàng trăm nghìn doanh nghiệp vừa và nhỏ bán hàng tại đây, và hàng triệu người Nga đặt mua quần áo, thiết bị điện tử hay đồ dùng gia đình mỗi ngày. Hầu như không có công ty nào khác thâm nhập sâu vào đời sống hàng ngày của người dân Nga đến thế.

Nhân viên chữa cháy trước kho hàng đang bốc cháy của công ty giao vận Wildberries ở Saint Petersburg. (Nguồn: DMITRY VASILYEV)

Bên cạnh đó, mạng lưới của công ty vươn xa đến tận các tỉnh lẻ của Nga với hàng chục nghìn điểm nhận hàng. Hàng triệu khách hàng sử dụng nền tảng này vì nó giúp họ tiếp cận hàng hóa ngay cả ở những vùng mà các cửa hàng bán lẻ truyền thống có nguồn cung hạn chế. Nếu mạng lưới này sụp đổ hoặc trở nên thiếu tin cậy, cuộc chiến của Putin không còn là điều gì đó mơ hồ nữa. Khi đó, nó xuất hiện ngay trong giỏ hàng của nhiều người Nga.

Ukraine nhờ đó đang phá vỡ một trong những thông điệp quan trọng nhất của Điện Kremlin. Trong suốt 4 năm rưỡi qua, Vladimir Putin đã thành công trong việc giữ cuộc chiến ở khoảng cách xa đối với phần lớn dân số Nga. Trong khi nhiều người chiến đấu và ngã xuống ở tiền tuyến, cuộc sống tại Moscow, St. Petersburg hay Kazan vẫn hoạt động bình thường. Các nhà hàng vẫn đông đúc, trung tâm thương mại mở cửa, bưu kiện được giao đúng hạn. Với nhiều người Nga, cuộc chiến diễn ra ở nơi nào đó xa xôi. Điện Kremlin đòi hỏi sự trung thành, nhưng bù lại mang đến một chút yên bình thường nhật.

Đây chính xác là những gì Ukraine đang cố gắng đập tan nhằm gia tăng áp lực lên Moscow.

Các cuộc tấn công gây tranh cãi

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bào chữa cho các cuộc tấn công bằng tuyên bố rằng các trung tâm logistics này cũng phục vụ cho quân đội Nga. Wildberries cung cấp các sản phẩm có thể dùng trên tiền tuyến: cáp quang để điều khiển drone, linh kiện điện tử, mũ bảo hiểm, áo chống đạn và trang thiết bị cho binh lính.

Sau các cuộc tấn công đầu tiên, một số kết quả tìm kiếm có liên quan trực tiếp đến cái gọi là "chiến dịch quân sự đặc biệt" của Nga thậm chí đã biến mất khỏi nền tảng. Tuy nhiên, các sản phẩm khác có thể dùng cho mục đích quân sự vẫn tiếp tục được bán.

Mặc dù vậy, điều đó không tự động biến các nhà kho thành mục tiêu quân sự. Wildberries chủ yếu bán hàng dân dụng. Tỷ lệ các sản phẩm trực tiếp phục vụ chiến tranh được cho là tương đối nhỏ. Đó cũng là lý do tại sao các cuộc tấn công này gây tranh cãi giữa các chuyên gia luật quốc tế. Trong các cuộc tấn công lớn đầu tiên tại Elektrostal và Kotovsk, theo giới chức Nga, đã có nhiều người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.

Bản thân Nga từ nhiều năm qua cũng đã tấn công các công ty bưu chính và logistics của Ukraine. Moscow cũng biện minh cho các cuộc tấn công đó rằng hàng hóa dành cho quân đội Ukraine được vận chuyển qua các công ty bị ảnh hưởng. Giờ đây, Kyiv tiếp thu lập luận này và áp dụng nó để chống lại chính kẻ tấn công.

Điểm mạnh của Wildberries trở thành điểm yếu

Với các cuộc tấn công vào Wildberries, Ukraine đang theo đuổi một chiến lược tương tự như các cuộc tập kích vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Mục tiêu không chỉ là phá hủy nhiên liệu và làm suy yếu kinh tế Nga. Đối với Kyiv, điều quan trọng là làm cho xăng dầu trở nên khan hiếm hơn, giá cả tăng lên và đột nhiên những người sống xa tiền tuyến cũng cảm nhận được hậu quả của chiến tranh.

Tuy nhiên, Kyiv không chỉ muốn phá hủy logistics chiến tranh và đưa chiến tranh vào lòng nước Nga – Wildberries còn đại diện cho một điểm yếu kinh tế của Nga. Không giống như các nhà bán lẻ truyền thống, công ty này hầu như không tự đứng ra bán hàng. Hàng trăm nghìn công ty nhỏ hơn lưu giữ sản phẩm của họ trong các nhà kho khổng lồ của tập đoàn. Wildberries đảm nhận khâu lưu trữ, phân loại, vận chuyển và nhận hàng trả lại.

Vladimir Putin: Cuộc chiến của ông đang gây ra những vấn đề ngày càng lớn cho nền kinh tế Nga. (Nguồn: Kristina Kormilitsyna)

Chính sự tập trung này đã tạo nên thành công cho công ty. Nhưng giờ đây, nó lại trở thành điểm yếu lớn nhất. Trong một trung tâm logistics duy nhất, hàng hóa của hàng nghìn thương nhân nằm sát cạnh nhau. Giấy carton, nhựa, dệt may, gỗ và các sản phẩm dễ cháy khiến các đám cháy có thể lan rộng nhanh chóng. Trong kịch bản tồi tệ nhất đối với Điện Kremlin, chỉ cần một vài chiếc drone là đủ để tiêu hủy lượng tài sản trị giá hàng trăm nghìn mét vuông – lớn hơn nhiều so với chi phí của các thiết bị bay mà Ukraine sử dụng.

Tập đoàn đứng trước khủng hoảng nghiêm trọng

Ước tính về mức độ thiệt hại rất khác nhau, đặc biệt là khi các cuộc tấn công mới của Ukraine diễn ra gần như hàng ngày. Truyền thông Nga và quốc tế gần đây đưa tin có hơn 1 triệu mét vuông diện tích nhà kho bị ảnh hưởng. Giá trị của các tòa nhà bị phá hủy lên tới hàng trăm triệu euro, và giá trị hàng hóa lưu trữ bên trong vượt xa con số 1 tỷ euro. Rất khó để kiểm chứng độc lập những thông tin như vậy trong bối cảnh chiến tranh hiện tại. Nhưng có một điều rõ ràng: Chuỗi tấn công này đang giáng một đòn đau vào Wildberries.

Nguyên nhân là do tập đoàn này đã tài trợ cho quá trình mở rộng bằng các khoản nợ lớn. Công ty đã xây dựng các nhà kho mới, thành lập một ngân hàng, mua lại các doanh nghiệp khác và muốn vươn tầm ra ngoài phạm vi nước Nga. Một trong những chủ nợ quan trọng nhất là VTB – ngân hàng lớn thứ hai đất nước do nhà nước kiểm soát.

Theo các báo cáo truyền thông, nghĩa vụ nợ của công ty mẹ Wildberries vào cuối năm 2025 ước tính lên tới hơn 14 tỷ euro, trong đó hơn 5,4 tỷ euro là nợ ngân hàng VTB.

Điều này tạo ra một vòng xoáy nguy hiểm. Nếu các nhà kho bị phá hủy, Wildberries sẽ mất năng lực vận hành và doanh thu. Nếu công ty đồng thời phải bồi thường cho các thương nhân, nhu cầu tài chính của nó sẽ còn tăng cao hơn nữa. Khi doanh nghiệp gặp khó khăn, các chủ nợ của nó cũng chịu áp lực. Nếu các ngân hàng nhà nước ra tay cứu giúp, cuối cùng nhà nước Nga sẽ phải gánh chịu một phần thiệt hại. Từ một hình mẫu hy vọng được tung hô, tập đoàn này sẽ trở thành một gánh nặng tài chính khác do chiến tranh gây ra.

Thế tiến lui lưỡng nan của Điện Kremlin

Vì lẽ đó, Vladimir Putin đang rơi vào thế tiến lui lưỡng nan vì nhiều lý do. Điện Kremlin từ lâu đã quảng bá Wildberries như một biểu tượng cho thấy Nga vẫn có thể phát triển kinh tế bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây. Sự kết hợp giữa thương mại, ngân hàng riêng và một mạng lưới thanh toán độc lập với hệ thống phương Tây hoàn toàn phù hợp với thông điệp của ông: Nga không bị cô lập mà đang tự tạo ra các cấu trúc kinh tế riêng.

Ukraine đã nhiều lần tấn công thành công các mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga bằng drone tầm xa. (Ảnh minh họa) (Nguồn: Efrem Lukatsky/AP/dpa/dpa-bilder)

Điều đó giờ đây đang rung chuyển. Truyền thông Nga đã đưa tin về các cuộc thảo luận tại Điện Kremlin về cách thức hỗ trợ công ty này. Nếu nhà nước thực sự phải can thiệp, đó sẽ chính là hiệu ứng mà Kyiv muốn đạt được. Ukraine sẽ buộc Nga phải tiêu tốn ngày càng nhiều nguồn lực không chỉ cho bản thân cuộc chiến, mà còn cho các hậu quả kinh tế của nó.

Tuy nhiên, vấn đề còn tồi tệ hơn đối với Điện Kremlin là hàng trăm nghìn doanh nhân đang bán hàng qua nền tảng này. Nhiều người trong số họ là các tiểu thương. Nếu hàng tồn kho của họ bị phá hủy, họ không chỉ mất doanh thu trong tương lai mà các khoản vay ngân hàng của họ vẫn còn nguyên. Nhiều người bị ảnh hưởng đã than phiền trên các mạng xã hội rằng mức bồi thường được đề xuất chỉ trang trải một phần nhỏ thiệt hại của họ. Một số người đang yêu cầu giảm thuế và hoãn trả nợ ngân hàng.

Điều này đặt Điện Kremlin vào một tình thế khó khăn. Nếu chỉ cứu tập đoàn có tầm quan trọng chiến lược và các ngân hàng nhà nước liên quan, các tiểu thương sẽ cảm thấy bị bỏ rơi. Nếu bồi thường toàn diện cho cả họ, chi phí đối với nhà nước sẽ tăng lên đáng kể.

Kết luận: Nếu chính phủ làm quá ít, nguy cơ phá sản, nợ xấu và thất thu thuế sẽ xảy ra. Nếu làm quá nhiều, chính phủ lại chứng minh rằng drone của Ukraine có thể buộc nhà nước Nga phải gánh chịu những khoản chi tiêu mới liên tục.

Tập kích vào nhà kho của công ty giao vận Ozon của Nga: Sau doanh nghiệp dẫn đầu ngành Wildberries, Ukraine cũng đang nhắm tới đối thủ cạnh tranh của hãng này. (Nguồn: Ảnh chụp màn hình / Telegram)

Bầu cử Duma Quốc gia tại Nga

Những tác động này đặc biệt nhạy cảm khi chỉ còn vài tuần nữa là đến cuộc bầu cử Duma Quốc gia. Nga sẽ bầu cử quốc hội mới từ ngày 18 đến ngày 20 tháng 9. Một sự thay đổi quyền lực thực sự là điều khó xảy ra. Cạnh tranh chính trị bị hạn chế, phần lớn phe đối lập đã bị đập tan, bị ép phải sống lưu vong hoặc bị vô hiệu hóa bởi hệ thống tư pháp. Đảng Nước Nga Thống nhất của Putin có thể một lần nữa trông chờ vào một vị thế áp đảo.

Mặc dù vậy, các cuộc bầu cử không phải là vô nghĩa đối với Điện Kremlin. Chúng được thiết kế để thể hiện sự đoàn kết, tranh thủ sự ủng hộ và tạo ra ấn tượng rằng hệ thống của Putin vẫn ổn định. Đặc biệt, tỷ lệ cử tri đi bầu và kết quả của đảng cầm quyền trở thành các chỉ số chính trị để đánh giá các quan chức cấp vùng.

Một làn sóng phá sản hay thậm chí là một cuộc khủng hoảng kinh tế thực sự hoàn toàn không phù hợp với kịch bản dàn dựng này. Đặc biệt là khi ông Putin thực sự cần một đợt động viên quân sự để có thể tiếp tục cuộc chiến ở Ukraine với cường độ như hiện tại. Tất cả những điều này sẽ dẫn đến sự bất mãn gia tăng trong dân chúng Nga. Và đó là điều mà về cơ bản Putin không thể gánh chịu nổi.

https://www.msn.com/de-de/nachrichten/other/dieser-schlag-sitzt-tief/ar-AA29jMhf?ocid=hpmsn&cvid=d982dc76cf874f90824ca3752c5e103a&cvpid=6a70df81067047cbb98c08591f8d225b&ei=13