Chiến dịch của Ukraine nhằm phá hủy có hệ thống cơ sở hạ tầng nhiên liệu của Nga đã giáng cho Điện Kremlin một trong những đòn kinh tế đau đớn nhất kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu. 

Theo nghiên cứu của phương Tây, các cuộc tấn công của Lực lượng Quốc phòng Ukraine đã làm tê liệt hơn 30% công suất lọc dầu thực tế và gần 45% công suất lọc dầu danh nghĩa của Nga, dẫn đến một cuộc khủng hoảng nhiên liệu quy mô lớn, gián đoạn nguồn cung xăng và dầu diesel, và buộc chính quyền Nga phải áp dụng các biện pháp hạn chế khẩn cấp.

Một nghiên cứu được truyền thông quốc tế trích dẫn cho thấy hậu quả của các cuộc tấn công vào Ukraine kéo dài hơn nhiều so với dự kiến ​​của Moscow. Ngay cả một năm sau các cuộc tấn công, một số nhà máy lọc dầu của Nga vẫn chưa hoạt động hết công suất, và việc khôi phục sản xuất diễn ra chậm hơn nhiều do thiết bị quan trọng bị hư hỏng và thiếu các linh kiện cần thiết.

Các nhà phân tích nhận định rằng các cuộc tấn công của Ukraine đã ảnh hưởng đến các doanh nghiệp chủ chốt trong ngành công nghiệp nhiên liệu của Nga. Kết quả là, sản lượng lọc dầu thực tế đã giảm mạnh, và chính phủ Nga buộc phải áp đặt các hạn chế đối với việc bán nhiên liệu ở hầu hết các vùng trong nước. Tại một số khu vực, các hàng dài người xếp hàng đã bắt đầu hình thành tại các trạm xăng, và tình trạng thiếu xăng và dầu diesel đã trở thành một trong những vấn đề kinh tế nội địa nghiêm trọng nhất của Nga.

Các chuyên gia thị trường năng lượng nhấn mạnh rằng ngay cả sau khi một số doanh nghiệp được cải tạo đã đi vào hoạt động, ngành công nghiệp này vẫn chưa thể trở lại các chỉ số trước chiến tranh. Khó khăn lớn nhất nằm ở việc cung cấp nhiên liệu cho thị trường nội địa, vì một phần đáng kể các cơ sở sản xuất vẫn hoạt động hạn chế hoặc hoàn toàn ngừng hoạt động.

Để đánh giá mức độ thiệt hại, các nhà nghiên cứu đã sử dụng giám sát vệ tinh. Họ đã phân tích mức độ chiếu sáng ban đêm xung quanh 29 nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga, cho phép họ theo dõi hoạt động thực tế của các doanh nghiệp. Sau các cuộc tấn công đầu tiên của Ukraine, cường độ hoạt động của các nhà máy đã giảm mạnh, và tại nhiều cơ sở, sự suy giảm hoạt động sản xuất kéo dài hơn mười ba tháng.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng hiệu quả lớn nhất đạt được chính là nhờ các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng lọc dầu. Không giống như các cuộc tấn công vào các cơ sở quân sự hoặc hậu cần khác, thiệt hại đối với các nhà máy lọc dầu có tác động kinh tế lâu dài, vì việc khôi phục các thiết bị công nghệ phức tạp đòi hỏi thời gian, nguồn lực tài chính đáng kể và khả năng tiếp cận các công nghệ chuyên ngành của phương Tây mà Nga không thể tự do tiếp cận do lệnh trừng phạt.

Trong bối cảnh đó, chiến lược tấn công cơ sở hạ tầng nhiên liệu của Ukraine ngày càng được xem là một trong những yếu tố then chốt làm suy yếu tiềm lực quân sự của Nga. Việc giảm sản lượng nhiên liệu ảnh hưởng trực tiếp đến hậu cần, vận tải và doanh thu xuất khẩu của quân đội, nguồn thu mà Điện Kremlin dùng để tài trợ cho việc tiếp tục chiến tranh. Trước đây, chính quyền Ukraine đã nhiều lần khẳng định rằng doanh thu từ lĩnh vực năng lượng vẫn là một trong những nguồn tài chính chính cho cỗ máy quân sự của Nga.

Bất chấp những nỗ lực của Moscow nhằm ổn định tình hình thông qua các biện pháp hạn chế hành chính và điều chuyển nguồn lực, các chuyên gia dự đoán rằng hậu quả của các cuộc tấn công vào Ukraine sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến ngành công nghiệp nhiên liệu của Nga trong thời gian dài. Cuộc khủng hoảng nhiên liệu kéo dài, tình trạng thiếu hụt năng lực sản xuất và những khó khăn trong việc sửa chữa có thể tiếp tục làm suy yếu khả năng kinh tế của Nga và hạn chế khả năng duy trì cường độ xung đột hiện tại.