Bài viết của Finn Michalski 

Huy động cho chiến tranh

Putin đang đốt cháy tương lai của nước Nga

Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ukraine cho rằng Nga đang chuẩn bị đưa thêm hàng trăm nghìn binh sĩ mới ra chiến trường.
(Ảnh: IMAGO/Alexander Kazakov)

Nga đang thiếu binh sĩ ở tiền tuyến, trong khi tại Moskva ngày càng lan truyền nhiều tin đồn về một đợt tổng động viên mới. Điện Kremlin liên tục phủ nhận những thông tin này, nhưng chính điều đó lại càng khiến dư luận chú ý nhiều hơn.

Trong suốt thời gian qua, Tổng thống Vladimir Putin đã tìm cách giữ cho cuộc chiến xâm lược Ukraine không ảnh hưởng quá nhiều đến cuộc sống thường ngày của đa số người dân Nga. Tuy nhiên, thời kỳ đó dường như đã kết thúc.

Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine hiện diễn ra gần như mỗi ngày nhằm vào cơ sở hạ tầng quan trọng sâu trong lãnh thổ Nga, làm thay đổi cuộc sống của hàng triệu người dân.

Đồng thời, vấn đề thiếu nhân lực của quân đội Nga ở tiền tuyến cũng ngày càng trở nên rõ ràng hơn. Trong nhiều tháng, giới quan sát cho rằng Putin sẽ mở một cuộc tấn công lớn vào mùa hè tại Ukraine. Tuy nhiên, điều đó đã không xảy ra, một phần vì Nga không có đủ binh sĩ để thực hiện.

Theo phía Ukraine, từ đầu năm đến nay Điện Kremlin đã huy động khoảng 220.000 tân binh. Tuy nhiên, trong cùng thời gian, quân đội Nga được cho là đã mất khoảng 225.000 quân, trong đó 131.000 người thiệt mạng.

Những con số này cho thấy lượng quân bổ sung còn không đủ bù đắp tổn thất. Theo nhận định của bài viết, Putin đang hy sinh tương lai của nước Nga, nhưng vẫn không thể bù nổi những thiệt hại mà quân đội đang phải gánh chịu.

Nga ngày càng lo thiếu người nhập ngũ

Giới lãnh đạo Nga được cho là đang rất lo ngại vì số người tình nguyện gia nhập quân đội ngày càng giảm.

Điện Kremlin liên tục đưa ra nhiều biện pháp mới để lấp đầy khoảng trống nhân lực. Tuần trước, Duma Quốc gia Nga đã thông qua một đạo luật cho phép nhiều người từng phạm tội hơn cũng có thể được tuyển vào quân đội.

Nhưng dường như như vậy vẫn chưa đủ.

Tháng 7 vừa qua, nhà tuyên truyền nổi tiếng của Điện Kremlin Vladimir Solovyov, cùng một thành viên Hội đồng Liên bang Nga, còn lên truyền hình kêu gọi:

• Phụ nữ nên tham gia phục vụ chiến tranh.
• Những người bị thương.
• Người mắc bệnh.
• Người khuyết tật.

Theo họ, tất cả những nhóm này cũng nên đăng ký phục vụ quân đội.

Điện Kremlin đang "thăm dò dư luận"?

Trung tâm Phân tích Chính sách châu Âu (CEPA) nhận định rằng những phát biểu như vậy không phải ngẫu nhiên.

Theo CEPA, chính phủ Nga thường xuyên tổ chức các cuộc họp với giới truyền thông để thống nhất thông điệp sẽ được truyền tải tới người dân.

Mục tiêu là:

• thử phản ứng của xã hội đối với một chủ đề nhạy cảm;
• điều chỉnh dư luận;
• chuẩn bị tâm lý cho các quyết định chính trị trong tương lai.

Theo phân tích này, việc liên tục nhắc đến khả năng tổng động viên có thể chính là một bước chuẩn bị dư luận.

Zelensky: Nga có thể huy động thêm 300.000–500.000 quân

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố gần đây rằng sau cuộc bầu cử Duma Quốc gia Nga vào ngày 20/9, Điện Kremlin có thể huy động thêm từ 300.000 đến 500.000 binh sĩ nhằm bù đắp tổn thất rất lớn trên chiến trường.

Hiện chưa thể xác minh liệu tuyên bố này dựa trên thông tin tình báo hay chỉ là một phần trong chiến dịch thông tin của Ukraine.

Tuy nhiên, chủ đề này rõ ràng đánh trúng tâm lý rất nhạy cảm của xã hội Nga.

Ký ức về đợt tổng động viên năm 2022

Khi Nga ban hành lệnh động viên một phần vào năm 2022, các cuộc biểu tình đã nổ ra tại nhiều thành phố.

Hàng nghìn người xuống đường hô vang:

"Putin hãy ra chiến hào!"

Khoảng 1.200 người đã bị lực lượng an ninh bắt giữ.

Trong khi đó, hàng chục nghìn thanh niên Nga đã rời khỏi đất nước để tránh bị gọi nhập ngũ.

Solovyov chỉ trích những người lan truyền tin đồn

Tuần trước, Vladimir Solovyov lên tiếng chỉ trích những người phát tán thông tin về khả năng tổng động viên.

Ông đặc biệt nhắm vào các blogger quân sự Nga.

Dù phần lớn những blogger này ủng hộ cuộc chiến, họ thường xuyên công khai chỉ trích các sai sót của quân đội Nga.

Solovyov thậm chí còn yêu cầu các cơ quan chức năng truy tố họ.

Quan chức Nga tiếp tục phủ nhận

Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Duma Quốc gia Nga Andrei Kartapolov cũng tuyên bố trên Đài phát thanh Mayak:

"Tôi không tin những tin đồn này. Hiện không có nhu cầu phải tổng động viên."

Tuy nhiên, rất nhiều người Nga vẫn còn nhớ rằng chính ông Kartapolov cũng từng đưa ra tuyên bố tương tự vào năm 2022.

Chỉ một ngày sau, Putin đã công bố lệnh động viên một phần trên toàn quốc.

Medvedev gọi đây là "lời nói dối của kẻ thù"

Cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, hiện là Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga, cũng bác bỏ toàn bộ những tin đồn về tổng động viên và gọi đó là:

"Lời nói dối của kẻ thù."

Tuy nhiên, bài viết cho rằng càng nhiều quan chức Nga lên tiếng phủ nhận thì người dân Nga càng chú ý nhiều hơn tới khả năng sẽ có một đợt huy động mới.

Quyết định cuối cùng vẫn thuộc về Putin

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) của Mỹ, việc có mở một đợt tổng động viên mới hay không hoàn toàn phụ thuộc vào đánh giá cá nhân của Putin.

Ông sẽ cân nhắc:

• mức độ ổn định của chế độ;
• tình hình trên chiến trường;
• nguy cơ bất ổn trong nước.

Một đợt động viên mới sẽ mang lại rủi ro chính trị rất lớn.

Các nhà bình luận Nga cảnh báo rằng điều này có thể khiến những mâu thuẫn vốn đã tồn tại trong xã hội Nga trở nên nghiêm trọng hơn, đặc biệt trong bối cảnh nước này đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung và nhiều khó khăn kinh tế.

Ukraine muốn giành lợi thế trong chiến tranh thông tin

Theo bài viết, Kiev cũng đã nhận ra điểm yếu này.

Ngày càng nhiều ý kiến tại Ukraine cho rằng giai đoạn tiếp theo của cuộc chiến sẽ là:

"Cuộc chiến giành lấy tâm trí của người dân."

Cựu Bộ trưởng Chuyển đổi số (được bài báo gọi là cựu Bộ trưởng Quốc phòng) Mykhailo Fedorov cho rằng Ukraine đã bắt kịp, thậm chí vượt Nga trong một số lĩnh vực như: 

• chiến tranh điện tử;
• máy bay không người lái;
• công nghệ quân sự.

Bây giờ, Ukraine cũng cần thu hẹp khoảng cách trong chiến tranh thông tin, lĩnh vực mà Nga từ lâu được đánh giá là rất mạnh.

Tuyên bố của Zelensky có thể đã đạt được mục tiêu

Theo bài viết, bất kể thông tin về việc Nga sẽ huy động thêm 500.000 quân có đúng hay không, tuyên bố của Zelensky vẫn có thể đã phát huy tác dụng.

Lý do là Nga buộc phải liên tục lên tiếng bác bỏ, vô tình khiến chủ đề này trở thành tâm điểm chú ý trong dư luận.

Chuyên gia chiến tranh mạng Ukraine Serhiy Demedyuk từng giải thích rằng việc bác bỏ thông tin sai lệch thường rất tốn thời gian và nguồn lực. Trong nhiều trường hợp, càng cố phủ nhận thì thông điệp ban đầu lại càng được lan truyền rộng rãi.

Theo tác giả bài báo, chính điều này có thể đang xảy ra với nước Nga hiện nay.

Putin verbrennt Russlands Zukunft